 |
Trong vài năm trở lại đây, Trung Quốc đã chi hàng tỷ USD để tổ chức cực kỳ hoành tráng Olympics Bắc Kinh 2008 và ASIAD Quảng Châu, đã phóng thành công nhiều con tàu vũ trụ có người lái lên không gian. Gần đây nhất, Trung Quốc đã vượt lên thành cường quốc kinh tế lớn thứ hai thế giới và có dự trữ ngoại tệ lên tới trên 2,5 nghìn tỷ USD. Sau Mỹ, Trung Quốc là nước có nhiều tỷ phú nhất thế giới.
Vậy thì vì lẽ gì mà Trung Quốc vẫn được nhận viện trợ tiền tỷ?
Suy thoái kinh tế toàn cầu dẫn đến eo hẹp về tiền bạc đã các quốc gia phải cân nhắc kỹ càng hơn trong vấn đề cung cấp viện trợ. Nhiều nhà phê bình cho rằng số tiền viện trợ ít ỏi nói trên nên dồn cho các nước châu Phi hoặc các nơi khác nghèo hơn. Song Bộ Thương mại ở Bắc Kinh cho biết Trung Quốc vẫn là một nước đang phát triển với 200 triệu người nghèo và có những thách thức to lớn về môi trường, năng lượng.
Theo viện sĩ Andy Sumner của Viện nghiên cứu phát triển của Đại học Sussex (Anh), khoảng 3/4 trong 1,3 tỷ người nghèo trên thế giới hiện đang sinh sống ở những nước có thu nhập trung bình, Ông nói đó là một bước chuyển lớn kể từ năm 1990, khi 93% người nghèo sống ở những nước có thu nhập thấp. Điều đáng quan tâm trong cuộc tranh luận gần đây là những thách thức về việc gia tăng người nghèo ở những nước có thu nhập trung bình như Trung Quốc, Ấn Độ và Brazil, những nước phát triển kinh tế rất mạnh nhưng lại không đồng đều. Điều này dẫn đến câu hỏi ai cần giúp đỡ những người nghèo ở các nước này: chính phủ nước đó hay những nhà tài trợ nước ngoài?
Các chuyên gia cho rằng thật khó để biện minh cho việc tài trợ Trung Quốc, khi nước này đã sử dụng gần 100 tỷ USD trong việc nâng cấp quân đội lớn nhất thế giới trong năm ngoái và hiện đang sở hữu trên 2,5 nghìn tỷ USD dự trữ ngoại tệ. Trong mấy tháng gần Anh và Đức đã giảm hoặc thôi dần các khoản viện trợ cho Trung Quốc, còn Nhật Bản - “nhà tài trợ” lớn nhất của Trung Quốc - đã tạm thời dừng những khoản cho vay mới với lãi suất thấp từ năm 2008.
Sự hào phóng trước đây của Nhật Bản phần nào bị ảnh hưởng bởi mong muốn cải thiện quan hệ không mấy tốt đẹp với Trung Quốc, một phần do lịch sử để lại. Nhưng trong những năm gần đây, các nhà làm luật Nhật Bản luôn băn khoăn liệu có nên tiếp tục đổ tiền vào Trung Quốc khi mà nước này đang nổi lên trở thành nhà tài trợ cho các nước châu Phi. Theo giáo sư Deborah Brautigam, một chuyên gia về quan hệ Trung Quốc-châu Phi tại Đại học Mỹ ở thủ đô Washington D.C, mỗi năm Trung Quốc đã viện trợ cho châu Phi khoảng 1,4 tỷ USD.
Tiến sĩ Jack C. Chow - nhà đàm phán hàng đầu của Mỹ trong các cuộc thảo luận về thành lập Quỹ Trái đất có trụ sở ở Geneva về phòng chống căn bệnh ADIS, lao và sốt rét - cho rằng lẽ ra 1 tỷ USD cấp vốn mà Trung Quốc nhận được từ quỹ trên nên được dùng cho việc mua 67 triệu túi ngủ chống sốt rét, 4,5 triệu ca chữa lao hoặc gần 2 triệu khóa vật lý trị liệu AIDS ở những nước nghèo hơn. Ông nói: "Trung Quốc hiện đang là nền kinh tế lớn thứ hai thế giới và không còn là một quốc gia đang phát triển giống như các nước cận sa mạc Sahara”. Theo ông, việc Quỹ Trái đất cấp vốn cho Trung Quốc là không thỏa đáng, “trong khi nhiệm vụ của quỹ là hỗ trợ người dân ở những nước nghèo nhất".
Tố Uyên (Tamnhin.net)