Doanh nghiệp lao đao

Cắt giảm nhân công

Giám đốc một doanh nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng ở H.Bình Chánh, TP.HCM, cho hay công ty ông tiêu tốn mỗi tháng gần 100 triệu đồng tiền điện, giá điện tăng khiến giá thành tăng. Bên cạnh đó, giá xăng dầu tăng khiến cước vận chuyển nguyên liệu từ cảng về nhà máy cũng tăng. Mặc dù chi phí điện, vận chuyển không chiếm tỷ trọng lớn nhất trong cơ cấu giá thành (khoảng 4 - 5%), nhưng cùng với nhiều khoản chi phí tăng cao khác, giá thành không thể giữ được ổn định. Đó là chưa tính đến chuyện phải tăng lương trong thời gian tới cho công nhân, do trượt giá.

Theo ông Nguyễn Thanh Phong, Tổng giám đốc một công ty sản xuất sơn cho đồ gỗ, có nhà máy ở Bình Dương, giá điện tăng sẽ đẩy giá thành lên 1 - 2%. Vấn đề nghiêm trọng hơn là DN bị cắt điện 2 ngày trong 1 tuần bắt đầu vào tháng 3. “Không thể sử dụng máy phát điện phục vụ sản xuất được vì chi phí không kham nổi. Còn để công nhân nghỉ làm thì chính sách lương chưa biết giải quyết thế nào. Nếu tính lương thì giá thành sẽ đội lên, không tính thì không giữ được công nhân”, ông Phong lo lắng. Trước tình hình khó khăn đó, ông Phong và nhiều DN khác trên địa bàn đã gửi đơn kiến nghị tới Sở Điện lực tỉnh Bình Dương đề xuất nếu DN tiết kiệm được 20 - 30% lượng điện sử dụng trong tháng bằng cách hạn chế tối đa sử dụng máy lạnh, đèn... thì được giải quyết bằng cách không bị cắt điện. Tuy nhiên, phương án này chưa được chấp thuận.

	DN chậm giao hàng, khách hàng sang nước khác tìm kiếm đơn hàng. Sắp tới đây, nguy cơ mất đơn hàng sẽ nhiều hơn”
Ông Lê Trí Thắng, Tổng giám đốc Công ty Đức Lợi

Đã yếu, càng yếu hơn

Nhiều DN hiện chỉ dám đưa ra kế hoạch kinh doanh năm 2011 bằng với năm 2010, thậm chí không dám đưa ra chỉ tiêu về lợi nhuận. Ông Cao Tiến Vị - Tổng giám đốc Công ty cổ phần giấy Sài Gòn đồng thời là Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ TP.HCM - phân tích: Với biến động của nhiều yếu tố khiến chi phí đầu vào đã tăng hơn 20% trong khi giá bán sắp tới nếu tăng cũng cao nhất chỉ 10%. Đó là chưa biết phản ứng của người tiêu dùng như thế nào. Nếu họ không chấp nhận đồng nghĩa với sức tiêu thụ sụt giảm thì DN cũng phải gánh chịu. Do đó DN cũng phải gồng mình và chỉ mong hòa vốn.

Là người theo sát hoạt động của cộng đồng DN TP.HCM, ông Huỳnh Văn Minh, Chủ tịch Hiệp hội DN TP.HCM, cho biết hoạt động của nhiều DN hiện đang khá xấu. Một số DN hiện chỉ hoạt động cầm chừng để chờ chủ trương mới, nhiều DN lúng túng trong việc triển khai phương án kinh doanh. Bên cạnh đó, giá tiêu dùng tăng, nhưng DN lại không thể tăng lương cho công nhân. Sắp tới đây, dưới áp lực nặng nề của tăng giá, DN có thể sẽ mất lao động. “Năm 2008 khủng hoảng kinh tế, nhưng DN ít bị tác động do trước đó đã tích lũy tốt. Tuy nhiên, 3 năm qua nhiều DN đã trở nên yếu ớt, khó trụ được”, ông Minh đánh giá.

Theo quan sát của ông Minh, hiện chỉ có hai đối tượng DN dám vay ngân hàng, một là các công ty có những hợp đồng tốt, khả năng lợi nhuận cao và còn lại là DN vay tiền liều mạng, theo kiểu không vay cũng chết. “Các DN sản xuất không dám nhập khẩu nguyên liệu. Bởi chi phí đầu vào tăng cao, mà để đảm bảo lợi nhuận thì phải tăng giá bán, nhưng tăng lại khó tiêu thụ. DN sản xuất cũng không dám vay để nhập máy móc, thiết bị để cải thiện sản phẩm. Hậu quả sẽ thiếu hụt hàng hóa trong nhiều năm tiếp theo và sức cạnh tranh của hàng Việt vốn đã yếu sau này sẽ yếu hơn”, ông Minh nói thêm.

Chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan nhấn mạnh rằng chúng ta chỉ mới thấy những tác động trước mắt của việc tăng giá, nhưng những tác động dây chuyền trong thời gian tới thì chưa rõ thế nào. Mặt bằng giá mới sẽ được hình thành, nhưng DN cũng không biết được “mặt bằng” đó ra sao để tính toán phương án kinh doanh. Hơn nữa, các tổ chức tài chính hiện tại lại chưa thật tin vào phương án kinh doanh của DN để cho vay. “Tôi sợ nhất là tình trạng DN đầu hàng quá sớm, bằng quyết định giảm sản xuất hoặc đóng cửa hẳn một vài bộ phận. Nguy hiểm hơn, có DN quyết định nhập khẩu hàng hóa từ nước ngoài, đặc biệt là Trung Quốc, để bán ở thị trường trong nước. Thay vì nhập khẩu nguyên vật liệu để sản xuất, họ đặt luôn hàng của nước ngoài và gắn thương hiệu của mình lên đó để bán. Điều này có thể giúp DN đạt được mục đích kiếm tiền trong thời điểm khó khăn nhưng lâu dài là cực kỳ tệ hại cho nền sản xuất. Hiện tượng này đã xảy ra gần đây và đang có xu hướng gia tăng”, bà Lan phát biểu.