Cần xem vàng như ngoại tệ mạnh, thậm chí còn hơn nữa, và trong điều kiện kinh tế Việt Nam hiện nay, Nhà nước cần phải quản lý chặt chẽ nhưng không thể nào loại bỏ thị trường này.
TS. Trần Du Lịch, Ủy viên Ủy ban Kinh tế của Quốc hội,đã nhấn mạnh điêu này trong cuộc trao đổi với giới báo chí về việc xóa bỏ vàng miếng trên thị trường tự do.
TS. Trần Du Lịch nêu rõ, cần phân biệt vàng nguyên liệu (vàng thỏi, vàng miếng) là một loại hàng hóa đặc biệt và vàng nữ trang xem như một loại hàng hóa phải quản lý như một ngành công nghiệp sản xuất, cách quản lý phải khác nhau. Nhà nước phải kiểm soát việc nhập khẩu, phân phối vàng nguyên liệu, sản xuất vàng miếng như thế nào để vừa cung ứng nhu cầu thị trường vàng trong nước, vừa đáp ứng nhu cầu tích trữ bằng tài sản của người dân, nhưng không biến vàng thành phương tiện thanh toán. Cách quản lý hiện nay đang tạo điều kiện để vàng trở thành phương tiện thanh toán và việc này cần phải được khắc phục.
Theo TS. Trần Du Lịch, Chính phủ đang soạn thảo nghị định liên quan tới việc quản lý thị trường vàng và chắc chắn trong đó không thể để việc mua bán vàng miếng thoải mái được; muốn mua bán vàng miếng phải có giấy phép đăng ký để Nhà nước có thể theo dõi được thị trường này như nhiều nước khác. Ví dụ lượng vàng miếng đưa ra bao nhiêu, mua thế nào, bán thế nào, trao đổi thế nào, ta vẫn cho phép nhưng phải có quản lý chặt chẽ. Việc Nhà nước cho công ty nào, bao nhiêu công ty, cấp phép thế nào thì cần chờ Nghị định Chính phủ. Nhưng đây là sự quản lý đặc biệt so với các loại hàng hóa khác. Và sự quản lý này là hoàn toàn cần thiết, không thể mua vàng miếng như mua bó rau được.
TS. Trần Du Lịch, nhấn mạnh. mục tiêu của sự quản lý này là không để vàng trở thành phương tiện thanh toán, một nền kinh tế không thể vừa thanh toán bằng tiền giấy vừa thanh toán bằng tiền vàng được. Nữ trang vàng nhẫn nếu có sử dụng để thanh toán cũng chỉ là cá biệt, không thể nào chuẩn hóa thành phương tiện thanh toán như vàng lượng mà người ta vẫn dùng để thanh toán mua cả một căn nhà lớn.
Lịch sử Việt Nam cũng từng có chuyện mua bán vàng khâu, vàng chỉ nhưng chỉ là cá biệt khi thanh toán chứ không hề giống việc thanh toán bằng loại vàng được chuẩn hóa 37,5 gram như hiện nay.
Theo TS. Trần Du Lịch, khó có chuyện các công ty được đặc cách mua bán vàng sẽ thao túng giá vì các công ty này sẽ mua bán với nhau để hình thành mặt bằng giá thị trường, và chắc chắn Nhà nước sẽ thực hiện vai trò điều tiết để giá vàng trong nước không quá cách biệt với giá thế giới.
Ông Nguyễn Thành Long- Tổng giám đốc (SJC) cho rằng, việc xóa bỏ vàng miếng trên thị trường tự do cần phải có lộ trình từ 1-2 năm để thị trường vàng đi vào ổn định và người dân không bị thiệt hại. Mặt khác, để tránh thị trường vàng có những biến động, Ngân hàng Nhà nước nên làm đầu mối nhập khẩu vàng, đồng thời cho thành lập một quỹ vàng của Nhà nước thông qua các nguồn nhập khẩu trực tiếp, mua vàng miếng trong dân, để khi cần có thể can thiệp thị trường một cách hiệu quả.
Ông Long cũng cho rằng, một trong những vấn Chính phủ cần làm là nên thành lập sở giao dịch vàng tại Hà Nội và TP.HCM do Nhà nước trực tiếp quản lý với các quy chế điều lệ hoạt động rõ ràng.
Trên thực tế, mặc dù Nhà nước đóng cửa sàn vàng, nhưng thời gian qua các nhà đầu tư vẫn kinh doanh lướt sóng vàng trên các trang web của các doanh nghiệp nước ngoài.
Hoạt động này không thể xóa bỏ được, điều đó cũng đồng nghĩa với việc nhà đầu tư gặp rủi ro là rất lớn. Vì vậy thành lập sở giao dịch vàng là nhu cầu cần thiết nhưng phải được quản lý chặt chẽ, không để các ngân hàng tự do mở sàn giao dịch vàng như trước.
Theo ông Đinh Nho Bảng, Phó Chủ tịch Hiệp hội kinh doanh vàng Việt Nam, việc thành lập sàn giao dịch vàng quốc gia là rất cần thiết. Tuy nhiên, sàn giao dịch vàng này không chỉ giao dịch vàng miếng mà nên có lộ trình cho phép kinh doanh cả vàng ảo giống như sàn giao dịch vàng của tất cả các nước trên thế giới.Tất nhiên, đi kèm phải là các cơ chế, công cụ phòng ngừa rủi ro. Ông Bảng cũng cho rằng, không nên đưa ra những biện pháp hành chính để cấm người dân kinh doanh, tích trữ vàng mà phải tạo ra một thị trường vàng minh bạch, lành mạnh. Muốn vậy, Nhà nước nên xem xét cho phép xuất nhập khẩu vàng để thị trường được thông suốt, giảm nhập lậu, thất thu thuế, giảm tâm lý tích trữ của người dân.
TS. Phạm Huy Hùng, Chủ tịch HĐQT VietinBank cũng cho rằng, việc quản lý thị truờng vàng trong nước thoát ly với thị trường vàng thế giới hiện nay (cấm nhập khẩu vàng, chỉ cho xuất khẩu vàng nữ trang, vàng thủ công mỹ nghệ) là nguyên nhân làm gia tăng tình trạng đầu cơ, tích trữ, xuất nhập lậu.
Chưa kể, việc duy trì chênh lệch giá vàng trong nước và quốc tế cũng sẽ tạo ra các nhóm lợi ích cục bộ, gây méo mó tới các quyết định cơ chế, chính sách có liên quan.Đồng tình với ý kiến này, PGS.TS. lê Hoàng Nga (Ủy ban chứng khoán Nhà nước cũng kiến nghị, nên cho phép xuất nhập khẩu vàng như loại hàng hóa thông thường, vấn đề là chính sách thuế và phí với xuất nhập khẩu vàng phải phù hợp. Loại vàng xuất khẩu có thể cho phép cả vàng miếng vì vàng trang sức và nguyên liệu gây tốn kém về chi phí cho DN xuất nhập khẩu vàng.
Đức Trung (Tamnhin.net)