“Các nguồn vốn cơ bản sử dụng có hiệu quả”
Trong Báo cáo của Chính phủ gửi tới các ĐBQH về việc Tập đoàn Dầu khí Việt Nam sử dụng 3.500 tỉ đồng ngân sách Nhà nước năm 2011, Chính phủ cho biết, tổng số lãi dầu, khí nước chủ nhà để lại cho Tập đoàn này đã được Bộ Tài chính ghi thu ghi chi từ năm 2006 đến năm 2010 là 1.658,3 triệu USD và 6.669,6 tỉ đồng, tương đương 34.515,5 tỉ đồng (theo quy định tại Thông tư số 56/2008 của Bộ Tài chính).
Theo đánh giá của Chính phủ, Tập đoàn Dầu khí Việt Nam đã sử dụng tiền lãi dầu, khí nước chủ nhà để lại đúng mục đích, phục vụ lĩnh vực kinh doanh chính của Tập đoàn, phù hợp với Chiến lược và Quy hoạch phát triển ngành Dầu khí Việt Nam đến năm 2015 và định hướng đến năm 2025 đã được Thủ tướng phê duyệt.
Về hiệu quả sử dụng, Chính phủ báo cáo: xét về mặt tổng thể, có thể thấy rằng trong những năm vừa qua, sản xuất, kinh doanh của Tập đoàn Dầu khí Việt Nam luôn đạt được hiệu quả cao, đóng góp lớn vào ngân sách nhà nước, và khẳng định “các nguồn vốn cơ bản được sử dụng có hiệu quả”.
Dẫn chứng cho đánh giá này được Chính phủ nêu khá chi tiết trong Báo cáo.
Báo cáo của Chính phủ đồng thời cho biết tổng nhu cầu chi đầu tư và sản xuất kinh doanh năm 2011 của Tập đoàn Dầu khí Việt Nam dự kiến trên 105.000 tỉ đồng, như vậy, nguồn ngân sách nhà nước từ tiền lãi nước chủ nhà để lại cho Tập đoàn này chiếm khoảng 3,3%. Dự kiến năm 2011, tiền lãi dầu, khí nước chủ nhà thu được khoảng 10.400 tỉ đồng và số tiền 3.500 tỉ đồng lãi dầu, khí nước chủ nhà để lại cho Tập đoàn Dầu khí Việt Nam chiếm khoảng 33%.
Theo đề nghị của Tập đoàn Dầu khí Việt Nam, số tiền 3.500 tỉ đồng ngân sách nhà nước năm 2011 (lãi dầu, khí nước chủ nhà để lại cho Tập đoàn Dầu khí Việt Nam) dự kiến được sử dụng cho Dự án phát triển mỏ Lô 05.2 và Lô 05.3 là dự án trọng điểm nhà nước về dầu khí.
Đề nghị giải trình việc dùng tiền đầu tư trở lại cấp vốn điều lệ cho PVEP
Trong Báo cáo thẩm tra phương án sử dụng 3.500 tỉ đồng đầu tư trở lại cho Tập đoàn Dầu khí quốc gia Việt Nam, Ủy ban Tài chính Ngân sách tuy khẳng định việc trích một phần số lãi được chia của nước chủ nhà trong hoạt động kinh doanh dầu khí để lại cho tập đoàn này là “có cơ sở pháp lý, đúng đắn và cần thiết”, cũng như phù hợp với Luật Đầu tư nhằm khuyến khích doanh nghiệp tái đầu tư mở rộng sản xuất kinh doanh, song cũng dẫn thực tế những năm qua cho thấy, việc trích lập đầu tư trở lại cho Tập đoàn còn phụ thuộc ý muốn chủ quan của cơ quan quản lý Nhà nước; có năm trích vượt dự toán đã được duyệt.
|
|
Ủy ban này dẫn chứng: Năm 2006 vượt 4.825 tỉ đồng, năm 2007 vượt 1.156 tỉ đồng, năm 2008 vượt 408 tỉ đồng. Trong khi đó, những năm gần đây số tiền để lại cho Tập đoàn này lại căn cứ trên khả năng cân đối ngân sách của Nhà nước nên việc quy định “cứng” để lại 50% lợi nhuận của nước chủ nhà cho Tập đoàn theo Kết luận số 41 của Bộ Chính trị “chưa được cụ thể hóa bằng các quy định của pháp luật”.
Vì vậy, Ủy ban này đề nghị cần phải cụ thể hóa hơn nữa quy định số lợi nhuận để lại cho Tập đoàn Dầu khí Việt Nam bằng văn bản pháp luật, bảo đảm tính thống nhất, phù hợp với nhu cầu đầu tư và khả năng cân đối ngân sách nhà nước hằng năm.
Một vấn đề khác liên quan đến sử dụng tiền đầu tư trở lại của Tập đoàn Dầu khí mà Ủy ban Tài chính Ngân sách chỉ ra là việc Tập đoàn này cấp vốn điều lệ cho Tổng công ty Thăm dò khai thác dầu khí (PVEP) với số tiền lên tới 11.847 tỉ đồng trong số vốn đầu tư trở lại từ ngân sách cho Tập đoàn. Báo cáo kiểm toán đối với Tập đoàn này năm 2009, Kiểm toán Nhà nước đã khẳng định “việc cấp vốn trên là không phù hợp với quy định tại Nghị định số 142/2007 của Chính phủ”.
Mặc dù Tập đoàn Dầu khí đã có lý giải PVEP là công ty chuyên thực hiện các hoạt động liên quan đến lĩnh vực dầu khí nên “việc cấp vốn điều lệ và đầu tư cho các dự án dầu khí, sau đó chuyển thành cấp vốn là thực hiện đúng tinh thần đầu tư để phát triển ngành công nghiệp dầu khí và kinh doanh dầu khí”, song đa số thành viên Ủy ban Tài chính Ngân sách vẫn đề nghị “cần giải trình cụ thể hơn” nội dung này.
Bởi theo Ủy ban Tài chính Ngân sách, “việc để lại cho Tập đoàn Dầu khí Việt Nam một phần lãi nước chủ nhà sau thuế thu được từ các Hợp đồng dầu khí và Xí nghiệp liên doanh Vietsovpetro là để đầu tư các dự án trọng điểm nhằm phát triển sản xuất kinh doanh. Do vậy, Tập đoàn sử dụng số tiền này để cấp vốn Điều lệ cho PVEP 11.847 tỉ đồng là chưa thật hợp lý.
Phát biểu tại nghị trường sáng 26/3, nhiều ĐBQH cũng đề nghị cần làm rõ hiệu quả đầu tư từ số tiền đầu tư trở lại cho Tập đoàn Dầu khí Việt Nam từ ngân sách nhà nước. ĐB Phạm Thị Loan (Hà Nội) đề xuất “cần phải xem xét lại các khoản để lại đầu tư cho Tập đoàn, đồng thời, kiểm tra, giám sát số tiền mà từ trước đến nay đã để lại cho Tập đoàn này. Cần giám sát và có cơ chế cho Tập đoàn dầu khí trong việc đầu tư. Cần phải có cơ chế tài chính cho Tập đoàn dầu khí cũng như tất cả các tập đoàn kinh tế khác bởi hiện nay cơ chế tài chính là chưa rõ ràng. Do vậy, chưa kiểm soát được số lợi nhuận mà các tập đoàn sử dụng vốn của Nhà nước”.