Đề xuất lộ trình tránh gây sốc thị trường vàng

* Ông có thể cho biết cụ thể những kiến nghị của HHV gửi Thủ tướng Chính phủ?

- Ông Đỗ Minh Phú: HHV có kiến nghị về hoạt động xuất nhập khẩu vàng, về kinh doanh vàng miếng, đề nghị thành lập Sở giao dịch vàng quốc gia và cuối cùng là hoạt động kinh doanh vàng trên tài khoản nước ngoài.

* Các quy định xuất nhập khẩu vàng hiện nay đã ban hành, HHV kiến nghị cụ thể những vấn đề gì thưa ông?

- Ông Đỗ Minh Phú: HHV kiến nghị tăng thuế nhập khẩu vàng của Việt Nam hiện nay ở mức 0% lên 0,5% để đóng góp vào ngân sách. Còn thuế suất xuất khẩu vàng 10% hiện nay là quá cao, không khuyến khích doanh nghiệp xuất khẩu để tái tạo ngoại tệ (kim ngạch xuất khẩu vàng bình quân trong năm 2009 và 2010 đạt 2 tỉ USD mỗi năm) và mức thuế suất cao này làm cho hoạt động xuất khẩu lậu diễn biến phức tạp. Do đó, HHV đưa ra kiến nghị thuế suất xuất khẩu về 0% như trước đây hoặc mức 0,5% là hợp lý.

Theo HHV, hoạt động xuất nhập khẩu vàng cần tập trung cho những doanh nghiệp có khả năng tài chính, có kinh nghiệm, có mạng lưới sản xuất kinh doanh đủ điều kiện bình ổn thị trường với hạn mức được cấp phù hợp với nhu cầu của thị trường. Tuy nhiên doanh nghiệp đó phải có khả năng cân đối ngoại tệ. Tránh tình trạng cấp hạn ngạch nhập khẩu vàng trong thời gian ngắn như thời gian vừa qua dẫn đến tình trạng gom USD để nhập khẩu, gây căng thẳng cho thị trường ngoại tệ. Trong dài hạn, khi nền kinh tế ổn định, lạm phát được kiềm chế thì tham khảo kinh nghiệm của các nước trong khu vực là không hạn chế xuất nhập khẩu vàng mà chỉ điều tiết qua chính sách thuế.

* Ông có thể cho biết HHV có đề xuất gì cho lộ trình vàng miếng?

- Ông Đỗ Minh Phú: Trong thời gian gần đây, vàng miếng là sản phẩm hàng hóa giúp người dân, các hộ gia đình cất trữ, bảo toàn giá trị tài sản nhiều hơn là chức năng tiền tệ như những năm cuối thế kỷ trước. Các giao dịch trên thị trường không dùng vàng để định giá và thanh toán. Do đó khi thay đổi chính sách sản xuất và lưu thông vàng miếng không phù hợp sẽ tác động tiêu cực và ảnh hưởng sâu rộng đến đời sống kinh tế của người dân. Khi cấm kinh doanh vàng miếng, khả năng người dân sẽ chuyển sang mua vàng dưới dạng nữ trang như nhẫn, kiềng… như đã xảy ra hiện nay.

Điều này sẽ khó khăn trong công tác quản lý, gây tốn kém chi phí xã hội, khó kiểm soát được chất lượng sản phẩm gây thiệt thòi cho người dân.

Hơn nữa các thương hiệu vàng miếng của Việt Nam (SJC và PNJ được Chính phủ công nhận đạt chuẩn thương hiệu quốc gia) đang được giao dịch tại một số quốc gia, vùng lãnh thổ trong khu vực như Hồng Kông, Singapore, Thái Lan, Campuchia, Lào… nếu cấm kinh doanh vàng miếng, uy tín thương hiệu quốc gia về vàng miếng của Việt Nam trên thị trường quốc tế bị giảm.

Trong thời gian qua, các chủ thể kinh doanh vàng miếng tăng lên nhanh chóng, chủ yếu là kinh doanh cá thể. Để tránh tạo cú sốc cho thị trường, ảnh hưởng tới tâm lý của người dân, trước mắt không nên cấm hoàn toàn hoạt động kinh doanh vàng miếng mà nên quy định về điều kiện kinh doanh để từ từ giảm bớt các cửa hàng kinh doanh. HHV kiến nghị điều kiện để được phép kinh doanh vàng miếng như vốn pháp định tối thiểu 30 tỉ đồng, doanh thu trong 2 năm gần nhất là 500 tỉ đồng trở lên.

Khi sức mua của tiền đồng tăng, sở giao dịch vàng quốc gia được hình thành thì chắc chắn giao dịch vàng miếng trên thị trường sẽ dần thu hẹp theo định hướng của Chính phủ và xu hướng quốc tế.

* HHV đã chính thức kiến nghị Chính phủ cho phép thành lập Sở giao dịch vàng quốc gia, thưa ông?

- Ông Đỗ Minh Phú: Quyết định đóng cửa sàn vàng là một chủ trương đúng đắn. Khi đóng cửa hoạt động các sàn, thị trường vàng chuyển sang thị trường vàng vật chất gây tốn kém ngoại tệ nhập khẩu, tăng chi phí doanh nghiệp. Trong khi đó loại hình giao dịch vàng vật chất đi ngược lại xu hướng hội nhập quốc tế, vì trên thế giới có tới trên 90% là giao dịch vàng tài khoản. Tôi hi vọng Sở giao dịch sẽ giảm thiểu nhu cầu tích trữ vàng miếng của người dân, giảm các hình thức giao dịch bất hợp pháp, tránh tình trạng đầu cơ làm giá gây bất lợi cho người dân…

Sở giao dịch vàng sẽ được quản lý tập trung, dưới sự giám sát của Ngân hàng Nhà nước và các cơ quan chức năng. Những tổ chức, cá nhân có nhu cầu giao dịch sẽ thực hiện đặt lệnh mua bán qua các thành viên của Sở là các ngân hàng, công ty kinh doanh vàng có uy tín.

HHV còn có kiến nghị xem xét cấp phép trở lại việc kinh doanh vàng tài khoản nước ngoài nhằm giúp ngân hàng và doanh nghiệp có thể bảo hiểm rủi ro biến động giá. Đây là nghiệp vụ giúp doanh nghiệp tiết kiệm được ngoại tệ vì chỉ ký quỹ khoảng 7% thay vì bỏ ra 100% để nhập khẩu vàng như vừa qua. Tuy nhiên việc cấp phép này cũng cần có giới hạn ở những doanh nghiệp lớn, có kinh nghiệm và chuyên gia thực hiện nghiệp vụ này.

Thanh Xuân(thực hiện)Thanh niên