Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 4 của cả nước vừa được Tổng Cục Thống kê công bố với mức tăng cao kỷ lục trong ba năm gần đây, là 3,32%.
Lạm phát gần 10%
Với mức tăng cao ngất ngưởng này, chỉ số CPI tháng 4 chính thức lên mức cao nhất kể từ tháng 5/2008 và đây cũng là mức tăng cao nhất từ đầu năm, đẩy tình hình lạm phát của cả nước chỉ trong vòng bốn tháng đầu năm đã ở mức 9,64%.
 |
| Chỉ số giá tiêu dùng tháng 4 lại gây "sốc". |
Nếu trước kia, dư luận đã rất ngạc nhiên trước việc CPI tháng 3 năm nay bất ngờ đi “chệch đường ray” do tăng cao hơn cả tháng 2 có gắn với Tết Nguyên đán thì đến tháng 4, khoảng cách này còn xa hơn, chứng tỏ sự khác biệt hoàn toàn với quy luật giảm sau Tết nguyên đán đã thành thông lệ từ những năm trước đây. Đó là, theo chu kỳ tháng 4 bao giờ cũng là tháng có mức tăng chỉ số giá cả thấp nhất năm. Thống kê cho thấy từ năm 1994 đến 2009, mức tăng chỉ số CPI tháng 4 bình quân là 0,3% so với tháng trước đó. Trong thời gian 2003 - 2007 mức tăng trên cao hơn chút đỉnh, bình quân 0,4%. Trong suốt 15 năm trở lại đây, đỉnh của CPI tháng 4 được ghi nhận là 2,2% vào năm 2008.
Khi nào lạm phát giảm? Tổng giám đốc một ngân hàng khẳng định, khi nào vốn huy động tiền đồng của hệ thống tổ chức tín dụng tăng mạnh, khi ấy CPI sẽ hạ nhiệt. Tính đến 16/3/2011, huy động vốn chỉ tăng 1,56% so với cuối năm ngoái, trong đó chủ yếu là tăng vốn huy động ngoại tệ. Hiểu một cách đơn giản nhất thì tiền nhiều, hàng hoá ít, tất nhiên giá cả phải cao. Ngân hàng Nhà nước có thể sử dụng giải pháp hút tiền về thông qua dự trữ bắt buộc tiền đồng, nhưng để có tiền đồng đưa vào dự trữ bắt buộc, các ngân hàng phải huy động được trước đã.
Theo báo cáo về kinh tế thế giới tháng 4/2011, Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) đưa ra dự báo lạm phát của Việt Nam năm nay là 13,5%. So với lãi suất tiền đồng hiện nay 14%/năm, trừ đi lạm phát, lãi suất thực người gửi tiền có được chỉ còn 0,5%/năm. Trong trường hợp đầu tư chứng khoán, tính ra từ đầu năm đến nay, ngay cả 0,5% ấy nhà đầu tư cũng không có được.
Nguyên nhân từ đâu?
Những e ngại của dư luận cũng như những dự đoán của giới chuyên gia về việc CPI tháng 4 nhiều khả năng tăng tốc bất ngờ đã thành sự thật. Những dự đoán này đã được đưa ra ngay sau khi CPI của hai thành phố lớn nhất nước là TP HCM và Hà Nội đều ở mức rất cao. Tình hình này đã khiến các chuyên gia không ngại ngần cảnh báo, CPI tháng 4 gần như chắc chắn sẽ tăng trên 3%, thậm chí có thể gấp đôi dự báo trước kia là khoảng 1,6 – 1,8%.
Tăng giá mạnh nhất trong rổ hàng hóa tính CPI tháng 4 là các nhóm hàng và dịch vụ giao thông (6,04%). Nguyên nhân chủ yếu do tác động của quyết định điều chỉnh giá xăng dầu vào cuối tháng 3. So với thời điểm cuối năm 2010, giá cả tại nhóm này đã tăng hơn 15,2%. Trong khi đó, CPI nhóm nhà ở và vật liệu xây dựng tăng 4,38%.
Trong tháng này, không có nhóm nào chỉ số giá giảm. Chỉ có bưu chính viễn thông và giáo dục tăng nhẹ, 6 nhóm khác có mức tăng trên 1%, bao gồm: may mặc, mũ nón, giầy dép tăng 1,63%; thiết bị và đồ dùng gia đình tăng 1,38%; văn hoá, giải trí và du lịch tăng 1,31%; thuốc và dịch vụ y tế tăng 1,03%; đồ uống và thuốc lá tăng 1,01%...
Chỉ số giá vàng tháng 4/2011 đã giảm 1,2% so với tháng trước; còn chỉ số giá USD cũng giảm 1,61%.