Một anh công chức kể rằng khi con trai lớn đến tuổi dậy thì, anh quyết định thu xếp cho con một phòng riêng, có máy lạnh thay vì ngủ chung phòng với cha mẹ như trước.
Nhưng mới đây, do giá điện cùng hàng loạt mặt hàng khác tăng mạnh, anh buộc lòng kêu con về ngủ chung phòng với mình. Trên chuyến xe buýt, một người mẹ dặn con: “Khi bạn đến nhà mình chơi, con hạn chế mời bạn uống sữa như trước đây. Giá sữa giờ đắt quá rồi con ơi!”.
Rõ ràng lạm phát đã ảnh hưởng đến từng gia đình. Đến giờ, có thể khẳng định giá hàng hóa tăng vọt không phải do đầu cơ, làm giá mà do chi phí đầu vào của các doanh nghiệp (DN) sản xuất tăng cao. Ngoài việc phải mua nguyên nhiên liệu với giá cao như DN của các nước khác, DN Việt Nam còn phải đối phó với nhiều chi phí có mức cao ngất ngưởng.
Trước tiên là tín dụng, DN phải chấp nhận mức lãi trên 20%/năm mới có thể vay được vốn để làm ăn. Trước mức lãi vay này, nhiều DN phải thu hẹp sản xuất. Kế đến là chính sách thuế đang bộc lộ bất hợp lý. Mới đây, tại Hà Nội, Trung tâm Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách (VEPR) thuộc Trường ĐH Kinh tế - ĐH Quốc gia Hà Nội đã công bố Báo cáo Thường niên kinh tế Việt Nam 2011 với chủ đề “Nền kinh tế giữa ngã ba đường”. Tại buổi công bố, TS Nguyễn Đức Thành, trưởng nhóm nghiên cứu, cho biết trung bình một thập kỷ qua, tổng thu ngân sách từ các khoản thu từ thuế và phí ở Việt Nam chiếm khoảng 21,5% GDP, cao hơn rất nhiều so với các nước trong khu vực. Những chính sách bảo hộ và thuế chồng thuế đang khiến mỗi người dân nước ta phải gánh chịu tỉ lệ thuế trên tổng thu nhập cao gấp 1,4 - 3 lần so với nhiều nước châu Á khác.
Thông thường, nhiều nước trên thế giới sử dụng thuế như đòn bẩy phát triển kinh tế. Chính sách thuế hợp lý thì DN làm ăn có lợi nhuận cao. Theo đó, quy mô của từng DN, số lượng DN sẽ tăng nhanh và nguồn thu thuế sẽ dồi dào. Ngược lại, chính sách thuế không hợp lý sẽ kìm hãm sản xuất, quy mô của nền kinh tế sẽ bị thu hẹp thì lúc đó, nguồn thu thuế sẽ bị teo tóp.
Gần đây, để những hộ có thu nhập thấp bớt căng thẳng trong thu chi do giá cả tăng cao, Chính phủ đã quyết định chi hàng ngàn tỉ đồng để hỗ trợ trực tiếp cho đối tượng này. Nhiều địa phương cũng tìm nhiều giải pháp khống chế giá bán lẻ hàng hóa. Tuy nhiên, có thể nói đó chỉ là những giải pháp ở phần ngọn. Cái gốc cần giải quyết là làm sao giúp DN giảm chi phí đầu vào, trong đó vấn đề bất hợp lý về thuế có lẽ cần được quan tâm sớm.
Dũng Tuấn (NLD)