Cần chính sách ổn định
Theo ông Alain Cany, Chủ tịch Phòng Thương mại châu Âu (EuroCham), sự lạc quan của các DN châu Âu đối với môi trường kinh doanh tại VN đã có sự suy giảm nhất định. Nguyên nhân do tỷ lệ lạm phát cao và những quan ngại về triển vọng của đồng tiền VN. Bên cạnh đó là sự không chắc chắn về những chính sách và hành động kinh tế tương lai của VN.
![]() |
| Quang cảnh Diễn đàn doanh nghiệp 2011 - Ảnh: N.T
|
Ông Cany cho rằng, bên cạnh những hành động ngắn hạn như Nghị quyết 11 của Chính phủ về kiểm soát lạm phát và ổn định kinh tế vĩ mô, VN cần những chính sách đáng tin cậy và ổn định lâu dài thay vì những biện pháp tạm thời, cứng nhắc, ngắn hạn, có khả năng xói mòn niềm tin vào môi trường kinh doanh tại VN.
Đại diện của EuroCham tin tưởng VN có khả năng duy trì cạnh tranh và tăng trưởng bền vững trong một thời gian dài. Tuy nhiên khả năng này phụ thuộc vào việc VN có hành động trong những lĩnh vực chủ chốt hay không. Cụ thể là việc hoàn thiện khuôn khổ quy định cho đầu tư (đảm bảo việc cấp phép cho các dự án đầu tư đúng hạn và trong thời gian xác định), bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, nâng cao cơ sở hạ tầng (CSHT) và đảm bảo nguồn cung cấp năng lượng ổn định. Bên cạnh đó là việc nâng cao chất lượng nguồn lao động và giải quyết nạn quan liêu tham nhũng với việc tiếp tục cắt, giảm các thủ tục hành chính phiền hà.
| Thủ tục hành chính nặng nề Bên cạnh đó, gánh nặng hành chính trong quá trình thương thảo các dự án hạ tầng cũng gây ra không ít cản trở do có quá nhiều tầng nấc, ban, ngành, thủ tục liên quan. Ông Tony Foster dẫn chứng một dự án khí đốt BOT (xây dựng - vận hành - chuyển giao) thông thường đòi hỏi nhà đầu tư phải thương thảo riêng với khoảng 10 cơ quan gồm Văn phòng Chính phủ, các bộ Công thương, Kế hoạch - Đầu tư, Tài chính, Khoa học - Công nghệ, Ngân hàng Nhà nước, Petro VN, Tập đoàn điện lực VN; Ủy ban Nhân dân (các) tỉnh và đơn vị quản lý CSHT địa phương như quản lý đất đai, nước... Theo ông Foster, với cơ chế này, trong đó mọi bên liên quan đều có quyền phủ quyết hoặc ít nhất có khả năng gây trì hoãn đáng kể thì VN còn chưa thể tiến xa. |
Trong khi đó, đại diện Phòng Thương mại Mỹ tại VN (AmCham) lại bày tỏ quan ngại về làn sóng hạn chế nhập khẩu gần đây với mục đích cân bằng cán cân thương mại và ngăn chặn buôn lậu bất hợp pháp. Theo ông Christopher Twomey, Chủ tịch AmCham, những hạn chế nhập khẩu kiểu này sẽ không giải quyết các nguyên nhân gốc rễ về cấu trúc cán cân thương mại của VN.
Đồng tình với nhận định trên, ông Seck Yee Chung, Phó chủ tịch Hiệp hội DN Singapore cho rằng, một số biện pháp được đưa ra dường như chỉ đang chống lại được các triệu chứng chứ không thực sự tìm ra cách chữa trị. Ví dụ như các biện pháp kiểm soát giá, cấp phép nhập khẩu tự động, danh mục hàng hóa không khuyến khích nhập khẩu... đang phản tác dụng khi làm cho nền kinh tế và môi trường kinh doanh trở nên kém minh bạch và kém hiệu quả hơn.
Thiếu thốn cơ sở hạ tầng
Theo ông Christopher Twomey, mặc dù vấn đề cải thiện CSHT của VN đã được các hiệp hội DN nêu ra tại các kỳ VBF từ 6 năm qua nhưng vẫn tồn tại những bất cập và chậm trễ nghiêm trọng trong việc phát triển các dự án CSHT trọng điểm. Theo đại diện AmCham, nhiều nhà đầu tư tiềm năng của Mỹ cho rằng tình trạng CSHT yếu kém và hậu cần khiếm khuyết là một cản trở lớn cho quyết định đầu tư kinh doanh hoặc mở rộng kinh doanh tại VN. Đồng thời sự yếu kém này cũng cản trở việc xây dựng một dây chuyền cung ứng tích hợp hàng dọc mà VN rất cần để có được lợi thế cạnh tranh.
Theo ông Tony Foster, Trưởng nhóm công tác CSHT (VBF), từ nay đến 2020 VN sẽ cần khoảng 160 tỉ USD để đầu tư phát triển CSHT bao gồm đường bộ, đường sắt, cảng và các hệ thống giao thông vận tải khác… Đại diện WB khẳng định do thiếu thốn về CSHT mà VN đang thiệt hại hàng tỉ USD. Theo ông Alain Cany, do các nguồn vốn truyền thống từ ngân sách, trái phiếu CP và vốn viện trợ phát triển chỉ đáp ứng được một nửa nhu cầu nên khoảng hơn 50% vốn đầu tư cho CSHT này phải được huy động từ các DN trong và ngoài nước. Tuy nhiên nhiều DN nước ngoài vẫn ngần ngại đầu tư vào các dự án hạ tầng do quan ngại về các yêu cầu hành chính phức tạp, hiện tượng thiếu minh bạch trong quy trình đấu thầu, việc giải phóng mặt bằng tốn kém và mất thời gian…
Cũng theo EuroCham, việc xây dựng các nhà máy điện mới ở VN không bắt kịp nhu cầu dẫn đến việc thiếu hụt nguồn cung cấp năng lượng. Trong năm 2010, tình trạng thiếu và cắt điện nghiêm trọng, trung bình số giờ thiếu điện của các công ty đã tăng gần gấp đôi, từ 50 giờ (2009) lên 89 giờ (2010).
Trường Sơn (Thanh niên)
