Hiện nay tại TP.Hồ Chí Minh, nhiều doanh nghiệp trong các KCX-KCN đang lâm vào tình trạng thiếu lao động triền miên.
Nhiều doanh nghiệp không tuyển được lượng lao động cần thiết và có đủ trình độ, nên phải hạ chuẩn tuyển dụng lao động từ lớp 12 xuống lớp 9, phô trương bảng tuyển dụng với nhiều điều kiện hấp dẫn hơn, nhưng vẫn thiếu lao động.
 |
Thiếu lao động, nhiều DN trưng biển tuyển dụng với nhiều ưu đãi. Ảnh: L.Tuyết
|
Chỉ cần có chứng minh thư nhân dân là có việc
Ghi nhận tại một số KCN-KCX trên địa bàn TPHCM như KCN Tân Bình, KCX-KCN Linh Trung (Q.Thủ Đức)..., hàng loạt DN đều phô trương thông báo tuyển dụng với nhiều ưu đãi để thu hút nguồn LĐ. Nhiều DN tuyển hàng ngàn LĐ phổ thông, không cần kinh nghiệm, có cả lương học việc... để thu hút NLĐ. Nhưng dù là “cần tuyển gấp” thì lượng NLĐ tới xin việc tại các KCN-KCX vẫn rất lèo tèo. Anh Phi Long - cán bộ tuyển dụng công nhân may - KCN Tân Bình - giải thích: “Do Cty có thêm chuyền mới, thêm xưởng mới nên cần thêm rất nhiều nhân công,
trong khi đó nhiều CN đang làm nhưng cũng nhảy sang DN khác vì nghe nói có mức lương khá hơn, nên Cty lâm vào tình trạng thiếu LĐ. Mặc dù chúng tôi treo biển “cần tuyển gấp” suốt nhiều tháng nhưng vẫn thiếu LĐ. Có khi trưng biển tuyển dụng cả năm trời mà Cty vẫn cứ thiếu LĐ dài dài”.
Nhu cầu LĐ hiện nay ở các KCN-KCX đang rất “bức thiết”, khiến nhiều DN trở nên xuề xòa trong việc tuyển dụng LĐ.
Chúng tôi đã sắm vai làm NLĐ đang tìm việc tại một Cty dệt may trên KCN Tân Bình và được nhân viên tuyển dụng cho biết NLĐ chỉ cần có giấy chứng minh thư nhân dân, ban tuyển dụng sẽ lo tất cả hồ sơ với chi phí chỉ 20.000 đồng và có việc làm ngay với mức lương thử việc 1.800.0000 đồng/tháng, bao cơm trưa. Chúng tôi tới một Cty gốm sứ - thủy tinh đang cần tuyển gấp 500 LĐ, thì xin việc làm đơn giản hơn, chỉ cần một cú điện thoại với người tuyển dụng sẽ có ngay việc làm mà không cần quan tâm tới trình độ.
Thu nhập không đủ sống, người lao động chạy vòng quanh
Theo thống kê từ ban quản lý các KCN-KCX, chỉ trong 6 tháng đầu năm 2011, đã có hơn 30.000 LĐ “nhảy việc”, so với tổng số 252.268 LĐ đang làm việc hiện nay, tỉ lệ LĐ thôi việc, bỏ việc gần 12%. Nguyên nhân được các nhà quản lý đưa ra chủ yếu là do tình trạng “nhảy việc” của CN. Khi mới bắt đầu làm, trong thời gian học việc họ dễ dàng chấp nhận mức lương dưới 2 triệu đồng/tháng, nhưng khi đã quen việc, họ lại có xu hướng đổi chỗ làm, dù đôi khi mức lương ở các nơi chỉ chênh lệch vài trăm ngàn đồng.
Chị Lê Thị Thu - CN may KCN Tân Bình - chia sẻ: “Ở chỗ làm cũ của tôi mức lương thấp không đủ cho chi phí sinh hoạt hằng ngày, còn tiền thưởng hiếm khi có mà phạt thì nặng, có tháng bị trừ gần cả nửa tháng lương. Nghe bạn bè nói Cty khác có mức lương tốt hơn nên tôi bỏ việc xin chuyển”. Tình trạng này không chỉ xảy ra ở các DN nhỏ, trả lương CN thấp, mà ngay cả những DN lớn, lương thưởng ưu đãi cũng phải lao đao trong cuộc chạy đua tìm nguồn LĐ, đặc biệt LĐ có tay nghề.
Ông Nguyễn Tấn Định - Phó trưởng BQL các KCX-KCN TPHCM - cho rằng, thu nhập tại các KCX-KCN không còn hấp dẫn là những nguyên nhân gây nên tình trạng khan hiếm LĐ hiện nay. Trước thực trạng đó, các DN buộc phải hạ chuẩn tuyển dụng LĐ (trình độ lớp 9 thay vì lớp 12 như trước đây) càng làm cho chất lượng nguồn nhân lực giảm. Trong khi đó, ông Nguyễn Xuân Thủy - Trưởng phòng quản lý Cty TNHH MTEX - cho rằng, đa số LĐ khi còn trẻ có năng suất lao động cao thì thấy DN nào trả lương cao hơn một chút thì nhảy việc qua bên đó.
Đến khi tuổi tác tăng, năng suất lao động giảm, lương không đủ lo cho gia đình nên chấp nhận về quê và một lớp LĐ trẻ từ địa phương lên lại tiếp tục chu trình như vậy. Sự “thay máu” này khiến các DN cạnh tranh thu hút LĐ, phô trương bảng quảng cáo tuyển dụng với mức lương có vẻ hấp dẫn, nhưng lập lờ các điều kiện khiến NLĐ cứ chạy vòng quanh. Mỗi khi đến DN mới, họ lại phải làm lại từ đầu, hưởng lương như những người mới và đến lúc NLĐ nản chí còn DN ngại tuyển người đứng tuổi, khiến lực lượng này tự động bị gạt ra ngoài KCX-KCN.
Theo ông Thủy, để thu hút và đảm bảo nguồn LĐ làm việc ổn định tại các DN thì phải đảm bảo được các vấn đề về an sinh xã hội cho NLĐ. Cụ thể, nên phát triển các chung cư cho NLĐ trong phần đất các KCN-KCX theo hình thức bán trả góp, bởi chỉ có an cư NLĐ mới yên tâm làm việc lâu dài. Đồng thời, xây dựng và tổ chức các nhà trẻ trong các KCX-KCN, với giá hợp lý phù hợp thu nhập để NLĐ có thể gửi con khi đi làm thì sẽ giảm được tỉ lệ NLĐ, đặc biệt là LĐ nữ nghỉ việc.
Hà Anh Chiến - Lê Tuyết (Lao động)