Cuối tháng 6/2011, Bộ NN-PTNT đã xin ý kiến Thủ tướng Chính phủ về việc điều chỉnh quy hoạch Vườn Quốc gia (VQG) Cát Tiên để triển khai xây dựng nhà máy thủy điện Đồng Nai 6 và Đồng Nai 6A. Theo quy hoạch, 2 nhà máy thủy điện này chiếm gần 137 ha của VQG Cát Tiên và 145 ha của rừng phòng hộ Nam Cát Tiên.
Theo đánh giá của Bộ NN-PTNT, việc xây dựng này có ảnh hưởng đến tài nguyên rừng, đa dạng sinh học trong VQG Cát Tiên và rừng phòng hộ Nam Cát Tiên. Tuy nhiên, khu vực bảo tồn loài tê giác và sinh cảnh Bầu Sấu của VQG ít bị ảnh hưởng trực tiếp.
Ngay sau khi biết được thông tin trên, các nhà khoa học và lãnh đạo VQG phản đối đánh giá tác động môi trường của Viện Quy hoạch thủy lợi miền Nam.
Bên cạnh những ý kiến phản đối trên báo chí, một nhóm các nhà khoa học đã đi thực địa gần một tuần trong khu vực dự án.
 |
| Nếu được đồng ý, khu vực đang được bảo tồn của Vườn Quốc gia Cát Tiên sẽ được xây dựng nhà máy thủy điện. Ảnh: NLĐ |
Trên báo Tuổi trẻ, TS Vũ Ngọc Long - Viện phó Viện Sinh học nhiệt đới, đại diện Mạng lưới Sông ngòi VN phía Nam và là người trực tiếp dẫn đầu đoàn khảo sát, điều tra, kết luận sau chuyến thực địa cho biết: Khu vực xây dựng thủy điện Đồng Nai 6, 6A là khu vực sinh cảnh rừng nguyên sinh đặc trưng của VQG Cát Tiên.
“Ngay trong chuyến khảo sát, chúng tôi cũng thấy rất nhiều loại cây gỗ quý có tên trong sách đỏ của Tổ chức Bảo tồn thiên nhiên quốc tế tại VN như cẩm lai, trắc, mun, gõ mật, sao đen, dầu, ko nia... Ở đây còn có tầng thảm bao phủ nhiều loài hùng lan Việt Orchidantha vietnamica - một loài thực vật đặc hữu đặc trưng cho riêng khu rừng Cát Lộc.
Tại khu vực dự kiến xây dựng thủy điện Đồng Nai 6A, đoàn khảo sát đã phát hiện một loài hoa trà phân bố rất phổ biến. Đây là một phát hiện rất có ý nghĩa về mặt bảo tồn”.
Ngoài ra, các thành viên trong đoàn bắt gặp và chụp được hình các loài thú quý hiếm có tên trong sách đỏ VN đang hiện diện tại khu vực dự kiến xây dựng hai thủy điện Đồng Nai 6, 6A như chà vá chân đen, khỉ mặt đỏ, khỉ đuôi lợn, cầy hương... cùng một số loài bò sát lạ.
Ông Long kết luận: "Tôi nghĩ rằng những người tiến hành lập báo cáo đánh giá tác động môi trường cho hai dự án Đồng Nai 6 và Đồng Nai 6A chưa trực tiếp xuống khảo sát vùng bị ảnh hưởng ngay tại khu vực đập dự kiến được xây dựng của hai dự án thủy điện này".
Trước kết quả của đoàn thực địa, ngày 15/7, Viện trưởng Viện Quy hoạch thủy lợi miền Nam Nguyễn Ngọc Anh và ông Trần Ký đại diện nhóm trực tiếp báo cáo đánh giá tác động môi trường cho hai dự án thủy điện Đồng Nai 6 và Đồng Nai 6A thừa nhận trên Tuổi trẻ: Trong quá trình thực hiện báo cáo đánh giá tác động môi trường khó tránh khỏi sai sót. Khi phát hiện những sai sót, chúng tôi đã có điều chỉnh, sửa những chi tiết chưa chính xác.
Ông Trần Ký cho biết thêm: "Đoàn của Đoàn viện chúng tôi chỉ có ba người đi khảo sát thực địa trong vòng một tuần. Trong một tuần đó chúng tôi bị lạc ba ngày trong rừng. Chúng tôi thuê bà con dân tộc dẫn vào rừng chứ không thông qua vườn quốc gia Cát Tiên".
Trước phản ứng của dư luận, ngày 16/7, trả lời trên báo Tuổi trẻ, ông Trần Bá Hiệp - GĐ dự án thủy điện Đồng Nai 6 và Đồng Nai 6A cho biết: "Dự án thủy điện Đồng Nai 6 và 6A của chúng tôi rõ ràng có ảnh hưởng đến VQG Cát Tiên. Thế nhưng trên cả nước hiện có 143 VQG, trong đó 45 vườn có xây dựng thủy điện thì hai dự án thủy điện của chúng tôi lấy đất rừng ít nhất so với những dự án thủy điện khác".
Ngoài ra, ông này cho biết: “Nếu Quốc hội có đề xuất giải trình chúng tôi cũng sẽ sẵn sàng cung cấp đầy đủ thông tin cần thiết. Và trong trường hợp để đảm bảo an toàn cho môi trường, cho VQG Cát Tiên mà cơ quan chức năng yêu cầu phải thu hẹp quy mô dự án thì chúng tôi sẽ chấp hành”.
Trong khi VQG Cát Tiên có nguy cơ nhường đất cho dự án thủy điện thì ngày 15/7 UNESCO vừa có thông báo chính thức đổi tên Khu dự trữ sinh quyển Cát Tiên thành Khu dự trữ sinh quyển Đồng Nai và công nhận là Khu dự trữ sinh quyển thế giới.
Bắc Lưu (tổng hợp)Bee.net