'Nếu thừa nhận toàn bộ diện tích chiếm đất như hiện nay, coi đó là việc của quá khứ thì nó sẽ làm biến dạng và không còn là hành lang xanh, vành đai xanh nữa. Lúc đó quy hoạch cũng mãi chỉ là mong ước thôi. Đã chữa bệnh thì phải uống thuốc đắng, đã phải mổ, phải xẻ thì phải đau…'.
Quy hoạch chung xây dựng Thủ đô đến năm 2030 và tầm nhìn 2050 vừa được phê duyệt. PGS.TS.KTS. Trần Trọng Hanh – Người trong ban xây dựng quy hoạch chung Hà Nội năm 1998, nguyên Hiệu trưởng ĐH Kiến trúc Hà Nội đã có cuộc trao đổi với VietNamNet xung quanh những 'băn khoăn' của người dân về 'hàng lang xanh, vài đai xanh', 'số phận' các dự án 'quá khứ' đang chiếm đất hành làng xanh...
PGS.TS.KTS Trần Trọng Hanh đã đưa ra một số ý kiến với tư cách là một nhà khoa học.
Là một nhà chuyên môn nhiều năm trong lĩnh vực này, theo kiến trúc sư Trần Trọng Hanh, nếu quyết định chọn mục tiêu “phát triển bền vững” làm chiến lược cho các thành phố lớn ở Việt Nam như Hà Nội và T.P Hồ Chí Minh thì cần cân nhắc thêm nhiều đối sách.
Hệ thống không gian xanh: vẫn chưa đủ!
- Thưa KTS Trần Trọng Hanh, trong Quy hoạch xây dựng chung Thủ đô đến năm 2030 tầm nhìn 2050, một nội dung quan trọng của đồ án này là 'không gian xanh'. Ông có nhận xét gì về nội dung đó trong quy hoạch lần này?
Trong Quyết định phê duyệt quy hoạch chung lần này, không gian xanh không được chỉnh sửa nhiều so với các ý kiến đã phản biện. Đô thị trung tâm được phân cách với các đô thị vệ tinh, các thị trấn bằng hành lang xanh (chiếm 70% diện tích đất tự nhiên của Thành phố).
Đó là một con số rất tuyệt vời để đảm bảo sự phát triển bền vững của một đô thị cực lớn như Hà Nội.
 |
| QHC xây dựng Hà Nội tầm nhìn đến năm 2050. - Ảnh VietNamNet |
Tuy nhiên, theo bản quy hoạch này, định hướng không gian xanh của Thành phố bao gồm hành lang xanh và vành đai xanh dọc sông Nhuệ, các nêm xanh và các công viên đô thị, trong đó hành lang xanh gồm khu vực nông thôn, hệ thống sông hồ, đồi núi, rừng tự nhiên, vùng nông nghiệp…; vành đai xanh dọc sông Nhuệ như thế vẫn là chưa đúng và chưa đủ.
Ở đây, vẫn thiếu chính xác về khái niệm giữa hành lang xanh và vành đai xanh.
Thủ đô Hà Nội là một vùng đô thị cực lớn nên việc xây dựng không gian xanh phải gồm bốn loại: cây xanh sử dụng chung có ý nghĩa trong thành phố gồm công viên, vườn hoa và bunlơva (đường cây); cây xanh của khu phố: công viên khu và vườn của khu phố, vườn hoa bulơva; cây xanh có ý nghĩa chuyên dụng: cây xanh khu công nghiệp; cây xanh bảo vệ trong thành phố, vườn cây ăn quả, cây xanh bảo vệ các khu sinh thái; cây xanh ngoài khu dân cư: công viên rừng, vườn ươm, cây xanh khu nghỉ, các dải cây,vành đai xanh bảo vệ ngoài thành phố… tạo nên bộ khung bảo vệ thiên nhiên cho Thành phố.
Ngoài ra, cấu trúc của một đô thị cực lớn phải gồm: Vùng trung tâm, vùng dự trữ phát triển xung quanh và vùng vành đai xanh, chủ yếu là những công viên rừng, những đất nông nghiệp ngoại thành. Khu vực bên ngoài bố trí các điểm dân cư, gồm các điểm dân cư đã có và các điểm dân cư sẽ hình thành.
Chính vì thế, “không gian xanh” trong hệ thống này còn thiếu quá nhiều các nhóm xanh để tạo nên một đô thị xanh như trên lý thuyết.
- Như thế phải xác định quy mô, độ lớn để xếp Hà Nội vào nhóm đô thị cực lớn của thế giới, từ đó mới có thể áp dụng nguyên lý “không gian xanh” như trên lý thuyết?
Về quy mô, số dân của Hà Nội hiện tại khoảng 6,5 triệu người, trong đó khu vực nội đô khoảng 2,3 triệu người. Như thế Hà Nội đã là một chùm đô thị cực lớn.
Cấu trúc của vùng đô thị cực lớn như Hà Nội bao gồm: Nội thị, vùng ngoại ô, vùng ưu tiên phát triển. Năm đô thị Hòa Lạc, Sơn Tây, Xuân Mai, Phú Xuyên và Sóc Sơn được gọi là đô thị vệ tinh là không phù hợp. Khái niệm “đô thị vệ tinh” là đô thị có trên 60% người dân lao động (của đô thị đó) vào đô thị trung tâm làm việc hàng ngày, sáng đi chiều về theo “giao thông con lắc”; còn đối với đô thị có trên 60% lao động làm việc tại chỗ thì đó là đô thị độc lập.
Ở đây, các đô thị “vệ tinh” xung quanh Hà Nội, xét về quy mô dân số và cơ sở kinh tế sẽ là đô thị độc lập loại 1 và loại 2 cả rồi.
Ngoài ra cũng xin lưu ý thêm phần phê duyệt phần định hướng hạ tầng kỹ thuật còn rất chung chung. Công tác chuẩn bị kỹ thuật đất đai đã được hiểu không đúng và không đầy đủ theo quan điểm chuyên môn.
 |
| Theo ông Hanh, "Không gian xanh: chưa đủ!". - Ảnh: Kiên Trung |