Khó 'hất cẳng' DN thuốc vì vướng lợi ích nhóm?

Việc "xin" cho các quầy trong chợ thuốc tiếp tục hoạt động khi chưa đạt chuẩn là có nhiều yếu tố khách quan, chứ Sở Y tế không "thiên vị", đặc cách để tá diễn tình trạng thuốc kém chất lượng, đồng thời gây mất bình đẳng giữa các DN - ông Nguyễn Văn Yên, Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội, cho hay.

Quản lý bùng nhùng

Đồng ý với quan điểm "chợ thuốc đáng ra phải là nơi đầu tiên đạt được các tiêu chuẩn về thực hành tốt phân phối thuốc" (tiêu chuẩn GDP) nhằm đảm bảo chất lượng thuốc nhưng ông Yên cho biết đã "nói đi thì cũng phải nói lại".

"Năm 2006, Ban quản lý chợ thuốc đã cải tạo, nâng cấp đáng kể cơ sở vật chất thì đến năm 2007, Quyết định 12 ra đời. Nếu bắt họ phá đi để cải tạo lại thì điều đó là không hợp lý", ông Yên nói.

Theo quan điểm của Sở Y tế Hà Nội, để chợ thuốc đạt được các điều kiện của GDP (Thực hành tốt phân phối thuốc) thì cần có lộ trình, không thể thực hiện ngày một ngày hai rồi bắt các quầy thuốc ở chợ thuốc đóng cửa ngay được. Điều này sẽ khiến nguồn cung tập trung bị cắt đột ngột, dễ xảy ra nguy cơ thiếu thuốc cục bộ vì các doanh nghiệp bán lẻ không biết mua buôn thuốc ở đâu.

Nhưng trên thực tế thì quyết định 12 ra đời tháng 1/2007, tính đến thời điểm 31/12/2010 thì tất cả các doanh nghiệp có quầy trong chợ thuốc đã có một lộ trình gần 4 năm để triển khai thực hiện chứ không phải là bắt thực hiện ngay.

Lý giải điều này, Sở Y tế Hà Nội không còn nhắc đến chuyện "cần phải có lộ trình" như trên nữa mà cho chỉ trả lời ngắn gọn: "Quyết định 12 của Bộ Y tế nói về phân phối thuốc nhưng không đề cập đến mô hình trung tâm bán buôn thuốc".

Trong khi đó, quan niệm về "trung tâm bán buôn thuốc" của Bộ Y tế và của Sở Y tế Hà Nội có những điểm không rõ ràng, trùng khớp. Bộ Y tế cho biết, cơ quan này khuyến khích thành lập và phát triển các trung tâm bán buôn thuốc "do một doanh nghiệp trực tiếp kinh doanh, chịu hoàn toàn trách nhiệm về nguồn gốc, bảo quản, đồng thời là đầu mối việc quản lý bán thuốc".

Chiểu theo quan niệm này thì nơi tập trung các doanh nghiệp bán buôn thuốc ở Giảng Võ và Ngọc Khánh hiện chỉ là chợ thuốc, bởi thực chất, các doanh nghiệp ở đây đều tự phát đến thuê địa điểm và hoạt động độc lập hoàn toàn. Vì thế, mọi quyết định, văn bản pháp lý liên quan vẫn đủ sức "phủ sóng" đến chợ thuốc chứ không phải là không "đề cập tới" như lời Sở Y tế Hà Nội giải thích.

Lợi ích nhóm trong phân phối thuốc?

Giải pháp mà ông Yên đưa ra là vẫn tiếp tục để chợ thuốc họat động nhưng các doanh nghiệp phải đảm bảo đầy đủ các điều kiện của thực hành tốt phân phối thuốc như: Trang bị điều hòa nhiệt độ, hệ thống biển báo, vệ sinh môi trường, điện nước đầy đủ, v..v...

"Chỉ duy nhất yếu tố diện tích, thể tích không đảm bảo thôi", ông Yên nhấn mạnh.

Một trong những giải pháp được nhiều người đề cập là Sở Y tế cần triệt để, yêu cầu tất cả các doanh nghiệp có quầy trong chợ phải đạt GDP mới tiếp tục được họat động và Sở Y tế phải phối hợp nhịp nhàng với Ban quản lý chợ thuốc (thuộc Bộ Văn hóa - Thể thao & Du lịch) để điều chỉnh diện tích, thể tích đúng với quy định của Bộ Y tế, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp có đủ cơ sở thực hiện các quy chuẩn trong phân phối thuốc (trang bị máy móc, thiết bị, kho chứa... ).

Điều này có thể khiến số quầy giảm mất 1/3 (từ 90 quầy xuống còn 60) nhưng đổi lại, chất lượng thuốc sẽ có điều kiện để đảm bảo tốt.

Nhưng hiện nay, Sở Y tế Hà Nội cho biết cái khó của Sở và các doanh nghiệp khiến họ không thể "mạnh tay" làm triệt để như trên là vì họ không có quyền quản lý hành chính ở chợ thuốc, vì thế, không thể chủ động thay đổi diện tích các quầy hàng cho đúng quy định! Còn nếu di dời đi một nơi khác thì các doanh nghiệp chưa biết phải đi đâu bởi hiện nay Hà Nội vẫn chưa xây dựng được cho mình một trung tâm dược đạt chuẩn đúng nghĩa (do Bộ Y tế đưa ra).

Song theo tìm hiểu thì thực tế việc tách rồi gộp các quầy nhỏ thành quầy lớn trong chợ thuốc rất đơn giản (về mặt kỹ thuật làm, bởi các quầy ngăn cách với nhau bằng các vách ngăn).

Nguyên nhân khiến việc này không được thực hiện có thể do không có doanh nghiệp nào muốn bị "hất cẳng" khỏi chợ thuốc (nhất là khi họ chưa đủ điều kiện đạt GDP theo yêu cầu của Bộ Y tế và chưa thể tìm được cho mình một trung tâm bán buôn mới). Vì thế, họ đã làm mọi cách để có thể "trụ vững" khi quyết định 12 đáo hạn.

Lãnh đạo Sở Y tế Hà Nội cho biết việc áp dụng GDP cho từng doanh nghiệp có khác với áp dụng cho chợ thuốc - nơi tập trung nhiều quầy thuốc của nhiều doanh nghiệp khác nhau. Lãnh đạo Sở cũng khẳng định "quầy thuốc" ở các chợ thực chất chỉ là "cánh tay nối dài" của các doanh nghiệp đã đạt GDP, bởi mỗi doanh nghiệp muốn có một quầy giới thiệu, bán hàng ở chợ thuốc trước hết phải là doanh nghiệp đã đạt GDP.

Tuy nhiên, theo quy định của Bộ Y tế thì việc một doanh nghiệp đạt GDP không có nghĩa là địa điểm kinh doanh của doanh nghiệp đó trong chợ thuốc cũng nghiễm nhiên đạt chuẩn (GDP cho một doanh nghiệp và GDP cho địa điểm kinh doanh của doanh nghiệp đó ở chợ thuốc là không trùng nhau. Điều đó có nghĩa là một doanh nghiệp đã đạt GDP rồi thì không có nghĩa là địa điểm kinh doanh của doanh nghiệp đó cũng đạt GDP theo).

HẢI ANH (VEF.VN)