 |
Bắt “bệnh” cơn sốt giá vàng
Dường như đã thành qui luật: mỗi khi nền kinh tế bị lạm phát cao thì người ta lại quay về vàng như một thứ “hầm trú ẩn” an toàn.
Theo Tiến sĩ Vũ Đình Ánh - người đã có nhiều năm theo dõi diễn biến về biến động giá, nguyên nhân cụ thể giá vàng "nhảy nhót" trong thời gian qua là tác động từ nguy cơ vỡ nợ của nước Mỹ. Trường hợp vỡ nợ của Hy Lạp cũng đã đe dọa đến không chỉ một vài quốc gia yếu mắc nợ mà thậm chí còn đe dọa đến cả hệ thống, đến cả Khu vực sử dụng đồng tiền chung Euro (Eurozone).
Bên cạnh đó, các nước đang phát triển đều vấp phải những vấn đề riêng. Mặc dù đã thắt chặt tiền tệ trong 2 năm trở lại đây, Trung Quốc vẫn phải đối mặt với vấn đề lạm phát rất cao và “tác động đến câu chuyện biến động giá vàng trong thời gian vừa qua”.
Một nguyên nhân khác được Phó giáo sư Tiến sĩ Phan Duy Minh (Học viện Tài chính-Bộ Tài chính) chỉ ra là sự tăng giá mạnh mẽ và liên tục của vàng trong thời gian dài vừa qua cho thấy hình như người ta đã để cho vàng quay lại “chấp chính” với tư cách là tiền. Có thể nhận thấy sự tăng giá của vàng trên thế giới cũng như trong nước về cơ bản không phải tăng lên từ cầu tiêu dùng thực của vàng để phục vụ cho một số ngành công nghiệp chế tạo hay làm đồ trang sức, trang trí mà vàng chủ yếu được mua để tích trữ và đầu cơ hưởng chênh lệch giá. Ông Minh nhận định một lần nữa tư duy “ vàng là ông hoàng của mọi loại tiền” lại trỗi dậy. Tư duy “có vàng là có tất cả và tốt nhất là nên giữ vàng” đã tạo ra một lượng cầu "vô cùng tận về vàng". Trong khi nguồn cung không tăng tương ứng, thậm chí còn giảm, “sự tăng giá nhanh và liên tục của vàng là điều dễ hiểu”.
Ít tác động đến thị trường hàng hóa
Nhìn vào những diễn biến của thị trường vàng trong nước trong thời gian qua, người ta có thể nhận thấy rằng thị trường vàng Việt Nam vẫn chạy theo thị trường vàng thế giới. Tuy nhiên, nó cũng đã được phân ra tùy theo từng giai đoạn.
Tiến sĩ Vũ Đình Ánh cho rằng nếu bóc tách “câu chuyện vàng” từ trước năm 2011, rõ ràng diễn biến nó khác so với “câu chuyện diễn biến giá vàng trong năm 2011”. Ông Ánh phân tích năm 2011 vàng ở Việt Nam vừa đóng vai trò là dự trữ vừa là phương tiện thanh toán, thậm chí là thước đo giá trị. Tức là nó giống như một dạng đồng tiền mà nó song song tồn tại với đồng Việt Nam và đồng đô la Mỹ trên thị trường Việt Nam . Nhưng sang đến năm 2011, thì những tác động gọi là phương tiện thanh toán hay thước đo giá trị đã giảm đi rất nhiều và kéo theo đó diễn biến của thị trường vàng năm 2011 đã ít tác động hơn rất nhiều đến các thị trường hàng hóa và dịch vụ khác.
Cơ chế quản lý có là liều thuốc hữu hiệu?
Có thể nhận thấy, việc giá vàng tăng nhanh và liên tục đã có tác động không nhỏ thậm chí có thể gây rối cho điều hành kinh tế vĩ mô của nhiều quốc gia. Điều này luôn là bài toán khó cho các nhà kinh tế và quản lý trong việc tìm ra những giải pháp hữu hiệu để có thể gìm cương con ngựa bất kham giá vàng.
Trở lại với thị trường vàng trong nước, để giải quyết tận gốc vấn đề biến động của thị trường, điều đầu tiên là cần có một cơ chế quản lý thị trường này một cách rõ ràng, minh bạch.
Trên thực tế, Nghị quyết 11 của Chính phủ đã nêu nhiều giải pháp kiềm chế lạm phát, trong đó có vấn đề quản lý thị trường ngoại tệ và vàng sao cho có thể xóa bỏ yếu tố đầu cơ, gây bất lợi đối với ổn định vĩ mô và nền kinh tế.
Riêng đối với thị trường vàng, trong Dự thảo Nghị định về quản lý vàng, chủ trương dự kiến sẽ cho phép sản xuất và kinh doanh vàng miếng, đã thu hút sự quan tâm của đông đảo người dân và xã hội.
Theo Tiến sĩ Phạm Minh Trí, cần cân nhắc một cách thận trọng việc triển khai chủ trương này, nhất là cần có lộ trình 1-2 năm, chứ không nên nóng vội ngay tức khắc trong bối cảnh lạm phát cao, giá trị đồng nội tệ đang bị giảm sút, trong nhân dân đang có nhu cầu cất trữ, bảo toàn vốn bằng vàng. Vấn đề có tính cấp thiết hiện nay là phải thay đổi, đổi mới cách quản lý thị trường vàng, sao cho vừa bảo đảm thỏa mãn nhu cầu cất trữ, bảo toàn vốn của doanh nghiệp, người dân, vừa có thể xóa bỏ tận gốc yếu tố đầu cơ, lũng đoạn thị trường, gây tác hại cho nền kinh tế, ổn định vĩ mô.
Phó giáo sư Tiến sĩ Phan Duy Minh cho rằng cốt lõi của vấn đề quản lý thị trường vàng trong thời gian tới là tổ chức lại và quản lý thị trường vàng một cách có hiệu quả sao cho giá cả ổn định, liên thông hợp lý với giá vàng thế giới; không để mất cân đối quan hệ cung cầu vàng trên thị trường trong nước; không để giới đầu cơ lợi dụng tình hình để “đầu cơ trục lợi”, gây bất lợi cho ổn định vĩ mô và nền kinh tế. Bên cạnh đó, cần nói “không” với vai trò tiền tệ của vàng, trước hết là ở khía cạnh thước đo giá trị và phương tiện trao đổi.
Một điểm nữa cũng được nhiều chuyên gia quan tâm là trong điều kiện còn nhiều khó khăn về dự trữ ngoại tệ hiện nay, Nhà nước rất cần huy động số vàng trong dân để phục vụ cho lưu thông tiền tệ, luân chuyển nguồn vốn cho phát triển kinh tế, mặc dù người dân vẫn có thói quen cất trữ vàng, thanh toán bằng vàng.
Ông Nguyễn Thanh Trúc, Phó Chủ tịch Hiệp hội Kinh doanh vàng Việt Nam cho rằng, để làm được việc này rất cần một cơ chế minh bạch để tạo lòng tin của người dân để có thể huy động được vàng trong dân thông qua hệ thống ngân hàng có tổ chức, có cách quản lý khéo léo, linh hoạt, phù hợp với nhu cầu của thị trường, của người dân và yêu cầu quản lý, kiểm soát của Nhà nước.
Đức Minh (Tầm nhìn)
Dường như đã thành qui luật: mỗi khi nền kinh tế bị lạm phát cao thì người ta lại quay về vàng như một thứ “hầm trú ẩn” an toàn.
Theo Tiến sĩ Vũ Đình Ánh - người đã có nhiều năm theo dõi diễn biến về biến động giá, nguyên nhân cụ thể giá vàng "nhảy nhót" trong thời gian qua là tác động từ nguy cơ vỡ nợ của nước Mỹ. Trường hợp vỡ nợ của Hy Lạp cũng đã đe dọa đến không chỉ một vài quốc gia yếu mắc nợ mà thậm chí còn đe dọa đến cả hệ thống, đến cả Khu vực sử dụng đồng tiền chung Euro (Eurozone).
Bên cạnh đó, các nước đang phát triển đều vấp phải những vấn đề riêng. Mặc dù đã thắt chặt tiền tệ trong 2 năm trở lại đây, Trung Quốc vẫn phải đối mặt với vấn đề lạm phát rất cao và “tác động đến câu chuyện biến động giá vàng trong thời gian vừa qua”.
Một nguyên nhân khác được Phó giáo sư Tiến sĩ Phan Duy Minh (Học viện Tài chính-Bộ Tài chính) chỉ ra là sự tăng giá mạnh mẽ và liên tục của vàng trong thời gian dài vừa qua cho thấy hình như người ta đã để cho vàng quay lại “chấp chính” với tư cách là tiền. Có thể nhận thấy sự tăng giá của vàng trên thế giới cũng như trong nước về cơ bản không phải tăng lên từ cầu tiêu dùng thực của vàng để phục vụ cho một số ngành công nghiệp chế tạo hay làm đồ trang sức, trang trí mà vàng chủ yếu được mua để tích trữ và đầu cơ hưởng chênh lệch giá. Ông Minh nhận định một lần nữa tư duy “ vàng là ông hoàng của mọi loại tiền” lại trỗi dậy. Tư duy “có vàng là có tất cả và tốt nhất là nên giữ vàng” đã tạo ra một lượng cầu "vô cùng tận về vàng". Trong khi nguồn cung không tăng tương ứng, thậm chí còn giảm, “sự tăng giá nhanh và liên tục của vàng là điều dễ hiểu”.
Ít tác động đến thị trường hàng hóa
Nhìn vào những diễn biến của thị trường vàng trong nước trong thời gian qua, người ta có thể nhận thấy rằng thị trường vàng Việt Nam vẫn chạy theo thị trường vàng thế giới. Tuy nhiên, nó cũng đã được phân ra tùy theo từng giai đoạn.
Tiến sĩ Vũ Đình Ánh cho rằng nếu bóc tách “câu chuyện vàng” từ trước năm 2011, rõ ràng diễn biến nó khác so với “câu chuyện diễn biến giá vàng trong năm 2011”. Ông Ánh phân tích năm 2011 vàng ở Việt Nam vừa đóng vai trò là dự trữ vừa là phương tiện thanh toán, thậm chí là thước đo giá trị. Tức là nó giống như một dạng đồng tiền mà nó song song tồn tại với đồng Việt Nam và đồng đô la Mỹ trên thị trường Việt Nam . Nhưng sang đến năm 2011, thì những tác động gọi là phương tiện thanh toán hay thước đo giá trị đã giảm đi rất nhiều và kéo theo đó diễn biến của thị trường vàng năm 2011 đã ít tác động hơn rất nhiều đến các thị trường hàng hóa và dịch vụ khác.
Cơ chế quản lý có là liều thuốc hữu hiệu?
Có thể nhận thấy, việc giá vàng tăng nhanh và liên tục đã có tác động không nhỏ thậm chí có thể gây rối cho điều hành kinh tế vĩ mô của nhiều quốc gia. Điều này luôn là bài toán khó cho các nhà kinh tế và quản lý trong việc tìm ra những giải pháp hữu hiệu để có thể gìm cương con ngựa bất kham giá vàng.
Trở lại với thị trường vàng trong nước, để giải quyết tận gốc vấn đề biến động của thị trường, điều đầu tiên là cần có một cơ chế quản lý thị trường này một cách rõ ràng, minh bạch.
Trên thực tế, Nghị quyết 11 của Chính phủ đã nêu nhiều giải pháp kiềm chế lạm phát, trong đó có vấn đề quản lý thị trường ngoại tệ và vàng sao cho có thể xóa bỏ yếu tố đầu cơ, gây bất lợi đối với ổn định vĩ mô và nền kinh tế.
Riêng đối với thị trường vàng, trong Dự thảo Nghị định về quản lý vàng, chủ trương dự kiến sẽ cho phép sản xuất và kinh doanh vàng miếng, đã thu hút sự quan tâm của đông đảo người dân và xã hội.
Theo Tiến sĩ Phạm Minh Trí, cần cân nhắc một cách thận trọng việc triển khai chủ trương này, nhất là cần có lộ trình 1-2 năm, chứ không nên nóng vội ngay tức khắc trong bối cảnh lạm phát cao, giá trị đồng nội tệ đang bị giảm sút, trong nhân dân đang có nhu cầu cất trữ, bảo toàn vốn bằng vàng. Vấn đề có tính cấp thiết hiện nay là phải thay đổi, đổi mới cách quản lý thị trường vàng, sao cho vừa bảo đảm thỏa mãn nhu cầu cất trữ, bảo toàn vốn của doanh nghiệp, người dân, vừa có thể xóa bỏ tận gốc yếu tố đầu cơ, lũng đoạn thị trường, gây tác hại cho nền kinh tế, ổn định vĩ mô.
Phó giáo sư Tiến sĩ Phan Duy Minh cho rằng cốt lõi của vấn đề quản lý thị trường vàng trong thời gian tới là tổ chức lại và quản lý thị trường vàng một cách có hiệu quả sao cho giá cả ổn định, liên thông hợp lý với giá vàng thế giới; không để mất cân đối quan hệ cung cầu vàng trên thị trường trong nước; không để giới đầu cơ lợi dụng tình hình để “đầu cơ trục lợi”, gây bất lợi cho ổn định vĩ mô và nền kinh tế. Bên cạnh đó, cần nói “không” với vai trò tiền tệ của vàng, trước hết là ở khía cạnh thước đo giá trị và phương tiện trao đổi.
Một điểm nữa cũng được nhiều chuyên gia quan tâm là trong điều kiện còn nhiều khó khăn về dự trữ ngoại tệ hiện nay, Nhà nước rất cần huy động số vàng trong dân để phục vụ cho lưu thông tiền tệ, luân chuyển nguồn vốn cho phát triển kinh tế, mặc dù người dân vẫn có thói quen cất trữ vàng, thanh toán bằng vàng.
Ông Nguyễn Thanh Trúc, Phó Chủ tịch Hiệp hội Kinh doanh vàng Việt Nam cho rằng, để làm được việc này rất cần một cơ chế minh bạch để tạo lòng tin của người dân để có thể huy động được vàng trong dân thông qua hệ thống ngân hàng có tổ chức, có cách quản lý khéo léo, linh hoạt, phù hợp với nhu cầu của thị trường, của người dân và yêu cầu quản lý, kiểm soát của Nhà nước.