Giá gạo tăng cao trong tháng 8 được cho rằng do tin đồn thất thiệt và bị đầu cơ, đối tượng đầu cơ không chỉ trong ngành lương thực.
Nếu tính giá lúa bình quân mua vào đến 23/8 là 6.248 đồng một kg, thì mức giá hiện tại đang cao hơn khoảng 50% so với giá thành của Bộ Tài chính.
Loạn tin đồn
Việc giá tăng mạnh dù có lợi cho nông dân, nhưng lại khiến người thu nhập thấp gặp khó khăn, nhất là từ đầu tháng 8 đến nay. Theo phân tích của ông Trương Thanh Phong, Chủ tịch Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA), diễn biến tăng giá tại thị trường nội địa vừa qua quá nóng so với mặt bằng chung, đưa giá thành của gạo xuất khẩu lên cao hơn cả giá gạo Thái Lan, gây đột biến, khiến Indonesia dự kiến mua 300.000 tấn gạo của Việt Nam cuối cùng phải chọn mua gạo Thái Lan.
 |
| Một trong những nguyên nhân khiến giá gạo tăng đột biến là do gạo trong nước đang bị đầu cơ. Ảnh: Như Ý. |
Thời điểm này lại đang có nhiều tin đồn khiến giá lương thực tăng đột biến và chưa ký được thêm hợp đồng tập trung nào. Điển hình, gần đây rất nhiều doanh nghiệp được nhắm vào máy với nội dung Việt Nam đã ký được hợp đồng 500.000 tấn gạo tập trung với Indonesia và Malaisia, khiến giá gạo bỗng nhiên tăng thêm 400 đồng/kg, nhưng thực chất không hề có. Và cũng vì tin đồn này nên nhiều nhà máy đã mua lúa về nhưng không xay, tiếp tục trữ chờ giá lên.
Trả lời câu hỏi, liệu có phải XK gạo trong tháng 7 tăng cao do các DN “chạy” Nghị định 109 (quy định doanh nghiệp xuất khẩu gạo phải đáp ứng các điều kiện của Bộ Công thương) đại diện Bộ Công thương khẳng định, không hề có việc này. Vì đến nay, đã có 65 doanh nghiệp được cấp phép, chiếm 80% thị phần xuất khẩu gạo Việt Nam và đang tiếp tục thẩm định, cấp giấy phép đủ điều kiện cho các doanh nghiệp khác, thì không thể nói doanh nghiệp xuất khẩu để chạy chính sách.
Thừa gạo xuất khẩu
Bộ Nông nghiệp – Phát triển nông thôn dự tính, sản lượng lương thực của cả nước năm nay sẽ đạt hơn 41,6 triệu tấn, tăng khoảng 7,5 triệu tấn so với cùng kỳ. Đặc biệt là lúa gạo nông dân làm ra đã tiêu thụ hết với giá rất cao. Nhất là vụ hè thu năm nay, sản lượng thu hoạch đến đâu tiêu thụ hết ngay đến đó, khác hẳn so với các năm trước. Giá thu mua luôn cao kể từ đầu vụ và đến thời điểm này, giá lúa khô khoảng 6.900 đồng một kg.
Theo nhận định, nếu không có đột biến về sâu bệnh và thời tiết, lượng gạo hàng hóa dành cho xuất khẩu năm 2011 khoảng 8 triệu tấn, chưa kể lượng tồn kho 800.000 tấn của năm 2010 chuyển sang sẽ đủ cân đối nhu cầu xuất khẩu những tháng cuối năm 2011 và gối vụ đầu năm 2012. Tuy nhiên, phải yêu cầu doanh nghiệp có tồn kho ít nhất khoảng 50% mới ký hợp đồng. Phải đảm bảo dự trữ lưu thông để ổn định thị trường trong nước.
Theo VFA, các tháng cuối năm 2011 và quý I/2012, các nước nhập khẩu vẫn có nhu cầu. Giá có thể sẽ vẫn tăng nhưng không đột biến như năm 2008. Giá gạo Thái Lan từ nay đến cuối năm chỉ khoảng 650 USD một tấn.
Bảo An (Đất Việt)