Nếu buộc TKV nâng cấp cầu, đường thì cho phép TKV thu phí hoặc được miễn thuế để hoàn vốn.
Ngày 25-8, Tập đoàn Than và Khoáng sản Việt Nam (TKV) chính thức có báo cáo gửi Thủ tướng nêu quan điểm về vấn đề vận chuyển bauxite. Trước đó, Bộ GTVT cũng đã có báo cáo gửi Thủ tướng đề xuất lựa chọn phương án sử dụng xe chuyên dùng có tổng trọng tải 25 tấn để chở bauxite chứ không phải xe 40 tấn như phương án ban đầu của TKV. Tuy nhiên, bên cạnh đó Tổng cục Đường bộ Việt Nam (Bộ GTVT) lại có văn bản chỉ đạo cấp dưới sớm khảo sát, nâng cấp cầu trên tuyến đường vận chuyển bauxite bảo đảm xe có tải trọng 40 tấn lưu thông.
TKV thuê xe của đầu mối để vận chuyển
Theo báo cáo của TKV gửi Thủ tướng, khối lượng vận chuyển của hai dự án nhôm bauxite Nhân Cơ (Đăk Nông) và Tân Rai (Lâm Đồng) là hơn 1,3 triệu tấn cả chiều đi và về. Trong đó, khối lượng nguyên liệu nhập về phục vụ sản xuất là 685.000 tấn, còn alumin chuyển đi là 650.000 tấn. Trong tháng 9, Nhà máy Bauxite Tân Rai sẽ đi vào vận hành. Theo tính toán, trong năm 2011 công suất của nhà máy đạt khoảng 30% nên việc vận chuyển alumin và nguyên liệu (hai chiều) sẽ không nhiều, khoảng 400.000 tấn. Dự kiến đến đầu năm 2012, nhà máy sẽ đạt 70% công suất. TKV dự tính sử dụng xe 25 tấn để vận chuyển và tổng số lượng là hơn 311 chuyến cả lên và về/ngày đêm. Trong khi đó, nếu sử dụng xe 40 tấn thì khoảng 162 chuyến. Theo thống kê của ngành giao thông Đồng Nai thì lưu lượng phương tiện chạy trên quốc lộ 20 khoảng 15.000 lượt/ngày đêm. Do đó, nếu so sánh thì lượng vận chuyển của TKV không nhiều.
Một góc công trường khai thác bauxite ở Tân Rai (Lâm Đồng). Ảnh: CTV
Cũng theo báo cáo của TKV, trong dự án ban đầu không tính kinh phí nâng cấp, sửa chữa đường bộ. Để phù hợp với tuyến đường tỉnh 725, 769 và quốc lộ 20, TKV chỉ thuê xe 25 tấn vận chuyển, việc này do một đầu mối thuộc TKV ký hợp đồng vận chuyển. Còn thuê ai là việc của nhà đầu mối. Nếu trường hợp đường sá nâng cấp đủ 40 tấn thì sẽ cho phép dùng xe 40 tấn.
Nâng cấp đường thì được thu phí
Liên quan đến nguồn vốn nâng cấp cầu, đường chuyên chở bauxite, ông Nguyễn Thanh Liêm, Trưởng ban Nhôm - Titan (TKV), cho biết: TKV đề nghị Chính phủ sử dụng vốn ngân sách, ODA và vốn nước ngoài khác để thực hiện sửa chữa và nâng cấp đường giao thông bởi trong dự án không có tiền nâng cấp các tuyến đường trên. Hiện nay, TKV cũng đang khó khăn về thu xếp vốn, vốn hoàn thiện nhà máy cũng đang gặp khó khăn và đang xin bảo lãnh của Chính phủ. “Các tuyến đường đang xuống cấp nên việc nâng cấp là cần thiết. Ngoài ra, Chính phủ cần nhanh chóng đầu tư tuyến đường xuống cảng Kê Gà để hạn chế lưu lượng vận chuyển qua các quốc lộ 20, 21” - ông Liêm kiến nghị.
Ông Liêm cho biết thêm TKV nêu quan điểm rõ ràng trong báo cáo gửi Thủ tướng là không tạm ứng vốn để sửa chữa, nâng cấp cầu, đường như trong báo cáo của Bộ GTVT nêu. Tuy nhiên, Thủ tướng chỉ đạo ra sao thì TKV sẽ thực hiện đúng như thế vì đây là tập đoàn nhà nước. “Nhưng xét cho công bằng, để sòng phẳng thì Bộ GTVT nên làm và thu phí đến khi nào hoàn vốn thì thôi. Bên nào sử dụng nhiều thì thu nhiều. Tất nhiên khi ấy TKV sẽ phải có trách nhiệm đóng phí. Nếu TKV làm thì hãy để TKV thu phí hoặc Nhà nước sau này miễn thuế cho tập đoàn để hoàn vốn chứ nếu gánh hết thì không công bằng” - ông Liêm nói.
| Đã từng cảnh báo nhưng TKV bỏ qua Ban đầu dự án nhà máy tổ hợp bauxite nhôm Tân Rai dự kiến sẽ sản xuất 300.000 tấn alumin/năm, trong đó xuất khẩu 140.000 tấn, số còn lại để sử dụng tại chỗ. Lúc đó chủ đầu tư dự án và Bộ GTVT đã thống nhất quốc lộ 20 có thể đảm bảo vận chuyển bằng xe 25 tấn, các số liệu ban đầu của dự án đủ đáp ứng yêu cầu về vận tải. Với công suất như vậy, việc vận chuyển không có gì khó khăn. Tuy nhiên, sau đó công suất nhà máy dự kiến được đẩy lên 600.000 tấn alumin/năm. Với khối lượng tăng lên như thế, Bộ GTVT đã có cảnh báo với chủ đầu tư về vấn đề vận tải trên các tuyến đường liên quan, nhất là đoạn Dầu Giây - Định Quán. Thời gian sau dự án này được chuyển về cho TKV đảm nhận, từ đó chủ đầu tư đã bỏ qua cảnh báo này của Bộ GTVT. Lẽ ra những phát sinh trong công suất dự kiến phải được chủ đầu tư và nhà thầu ngồi lại bàn bạc để giải quyết. ÔngNGUYỄN VĂN BAN, nguyên Trưởng ban Nhôm (TKV) |
TRÀ PHƯƠNG (PLVN)