 |
Thống đốc NHNN Nguyễn Văn Bình đã nhấn mạnh điều này và cho biết sẽ có giải pháp dành cho các ngân hàng nhỏ thiếu thanh khoản.
Theo Thống đốc Nguyễn Văn Bình, những ngân hàng này có thể được NHNN tái cấp vốn với những điều kiện ngặt nghèo và hoạt động trong một vòng cương tỏa, Việc thiết kế một khung cho ngân hàng nhỏ trước mắt giống như khu trú bệnh vào một địa điểm nhất định để chữa trị đặc hiệu.
Thông qua biện pháp này, NHNN sẽ ngăn chặn việc 10-15 ngân hàng lớn nhất, chiếm thị phần huy động và cho vay cao nhất, phải nâng lãi suất đầu vào chỉ để vốn không chảy sang các ngân hàng nhỏ.
Song song đó, các nghiên cứu cho thấy, khi đã đưa hệ số an toàn vốn trở thành một trong những tiêu chí để ấn định hạn mức tăng trưởng tín dụng, cần xem xét lại có cần thiết phải phân biệt cho vay phi sản xuất hay sản xuất. Thông tư 13 và 19 yêu cầu mức tính giá trị tài sản có rủi ro đối với cho vay chứng khoán, bất động sản lên tới 250% đã là một quy định rất chặt, làm giảm dư nợ tuyệt đối của các ngân hàng. nên chăng ấn định loại hình tín dụng có rủi ro cao và buộc các ngân hàng phải trích lập dự phòng. Thí dụ cho vay kinh doanh các dự án bất động sản là rủi ro cao phải hạn chế. Nhưng cho vay mua nhà trả góp với thời hạn 3-5 năm, thậm chí 5-10 năm, rủi ro thấp vì nguồn trả dựa trên thu nhập ổn định của người vay.
Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã phát đi thông điệp sẽ rà soát các quy định để dòng vốn luân chuyển từ nơi thừa sang nơi thiếu và trong tầm quản lý của Nhà nước. Định hướng đã có và theo nhận định của giới tài chính, đó là bước đi thích hợp trong bối cảnh hiện nay. Vấn đề còn lại là thời điểm nào các quy định sửa đổi sẽ được thực hiện.
Trước hết, theo quy định của Thông tư 13 và 19, hệ số an toàn vốn tối thiểu của một tổ chức tín dụng là 9%. Tuy nhiên hệ số này đang rất khác nhau và không đồng đều giữa các ngân hàng.
Có thể có một quy định linh hoạt và năng động hơn, chẳng hạn hệ số an toàn vốn càng cao, tăng trưởng tín dụng càng cao, thậm chí vượt 20%/năm? Quan trọng là mức tăng trưởng tín dụng của cả hệ thống được kiểm soát. Nhưng như thế không có nghĩa là ngân hàng nào cũng giới hạn 20%.
Tất nhiên việc xác định một mức tăng trưởng tín dụng cao hơn cho các ngân hàng có hệ số an toàn vốn cao còn phải phụ thuộc vào khả năng quản trị rủi ro của chính các ngân hàng và chỉ đạo của Chính phủ.
Thực trạng của nền kinh tế và thị trường tiền tệ đang đặt NHNN trước tình thế phải có biện pháp xử lý ba vấn đề cấp bách: Giảm lãi suất cho vay VND về mức 17% - 19% ngay trong tháng 9; giữ cho được sự ổn định tương đối của tỷ giá VND/USD trước áp lực lạm phát và tăng cầu ngoại tệ; khơi thông nguồn vốn cho hoạt động sản xuất – kinh doanh đang có dấu hiệu lâm vào đình đốn do thiếu vốn.
Tại hội thảo “Thị trường tài chính tiền tệ Việt Nam - Những thách thức và dự báo đến cuối năm 2011 và gợi ý giải pháp cho các ngân hàng thương mại (NHTM)/doanh nghiệp ”, TS Lê Xuân Nghĩa, phó chủ tịch uỷ ban Giám sát tài chính quốc gia đã kiến nghị, giải pháp sắp tới của NHNN nên theo hướng hợp lý và mang tính thị trường hơn như: thắt chặt tiền tệ hợp lý; tăng cung tiền hợp lý; bãi bỏ các quy định hành chính như trần lãi suất, hạn mức tỷ lệ cho vay chỉ được 80%/tổng vốn huy động (quy định tại thông tư 19)...
Theo TS Lê Xuân Nghĩa, NHNN sẽ có cuộc họp với các NHTM để bàn biện pháp điều hòa vốn. Nhiều khả năng, NHNN sẽ đóng vai trò như người môi giới tiền tệ (điều hòa vốn từ ngân hàng thừa thanh khoản sang ngân hàng thiếu thanh khoản) và có cam kết với các ngân hàng nhỏ về đảm bảo thanh khoản của họ. Đó là biện pháp can thiệp của NHNN.
Còn về khách quan thì đã có nhiều dấu hiệu cho thấy cầu tín dụng đang giảm mạnh. Đó là tỷ lệ gia tăng hàng tồn kho, có thông tin khoảng 30% doanh nghiệp không tiêu thụ điện không đóng thuế. Doanh nghiệp không đầu tư, dân chúng không tiêu dùng thì ngân hàng để lãi cao bán được vốn cho ai? Tự thân ngân hàng thương mại cũng phải buộc giảm lãi suất cho vay.
Các chuyên gia cho rằng, NHNN sắp tới có thể sẽ:
Linh hoạt hơn trong cung tiền, không quá thắt chặt nữa.
Bỏ lãi suất trần huy động VND (trần lãi suất huy động USD có thể còn cân nhắc.
Bỏ một số quy định mang tính hành chính trong thông tư 13 và 19, nhất là quy định về sử dụng 80% vốn huy động để cho vay.
Tăng dự trữ bắt buộc ngoại tệ và thu hẹp hơn đối tượng vay ngoại tệ để giảm cầu ngoại tệ.
Quy định hạn mức tín dụng chung và tín dụng phi sản xuất đối với từng nhóm ngân hàng (không cào bằng 20%) dựa trên các tỷ lệ đảm bảo an toàn hoạt động ngân hàng....
Theo Thống đốc Nguyễn Văn Bình, những ngân hàng này có thể được NHNN tái cấp vốn với những điều kiện ngặt nghèo và hoạt động trong một vòng cương tỏa, Việc thiết kế một khung cho ngân hàng nhỏ trước mắt giống như khu trú bệnh vào một địa điểm nhất định để chữa trị đặc hiệu.
Thông qua biện pháp này, NHNN sẽ ngăn chặn việc 10-15 ngân hàng lớn nhất, chiếm thị phần huy động và cho vay cao nhất, phải nâng lãi suất đầu vào chỉ để vốn không chảy sang các ngân hàng nhỏ.
Song song đó, các nghiên cứu cho thấy, khi đã đưa hệ số an toàn vốn trở thành một trong những tiêu chí để ấn định hạn mức tăng trưởng tín dụng, cần xem xét lại có cần thiết phải phân biệt cho vay phi sản xuất hay sản xuất. Thông tư 13 và 19 yêu cầu mức tính giá trị tài sản có rủi ro đối với cho vay chứng khoán, bất động sản lên tới 250% đã là một quy định rất chặt, làm giảm dư nợ tuyệt đối của các ngân hàng. nên chăng ấn định loại hình tín dụng có rủi ro cao và buộc các ngân hàng phải trích lập dự phòng. Thí dụ cho vay kinh doanh các dự án bất động sản là rủi ro cao phải hạn chế. Nhưng cho vay mua nhà trả góp với thời hạn 3-5 năm, thậm chí 5-10 năm, rủi ro thấp vì nguồn trả dựa trên thu nhập ổn định của người vay.
Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã phát đi thông điệp sẽ rà soát các quy định để dòng vốn luân chuyển từ nơi thừa sang nơi thiếu và trong tầm quản lý của Nhà nước. Định hướng đã có và theo nhận định của giới tài chính, đó là bước đi thích hợp trong bối cảnh hiện nay. Vấn đề còn lại là thời điểm nào các quy định sửa đổi sẽ được thực hiện.
Trước hết, theo quy định của Thông tư 13 và 19, hệ số an toàn vốn tối thiểu của một tổ chức tín dụng là 9%. Tuy nhiên hệ số này đang rất khác nhau và không đồng đều giữa các ngân hàng.
Có thể có một quy định linh hoạt và năng động hơn, chẳng hạn hệ số an toàn vốn càng cao, tăng trưởng tín dụng càng cao, thậm chí vượt 20%/năm? Quan trọng là mức tăng trưởng tín dụng của cả hệ thống được kiểm soát. Nhưng như thế không có nghĩa là ngân hàng nào cũng giới hạn 20%.
Tất nhiên việc xác định một mức tăng trưởng tín dụng cao hơn cho các ngân hàng có hệ số an toàn vốn cao còn phải phụ thuộc vào khả năng quản trị rủi ro của chính các ngân hàng và chỉ đạo của Chính phủ.
Thực trạng của nền kinh tế và thị trường tiền tệ đang đặt NHNN trước tình thế phải có biện pháp xử lý ba vấn đề cấp bách: Giảm lãi suất cho vay VND về mức 17% - 19% ngay trong tháng 9; giữ cho được sự ổn định tương đối của tỷ giá VND/USD trước áp lực lạm phát và tăng cầu ngoại tệ; khơi thông nguồn vốn cho hoạt động sản xuất – kinh doanh đang có dấu hiệu lâm vào đình đốn do thiếu vốn.
Tại hội thảo “Thị trường tài chính tiền tệ Việt Nam - Những thách thức và dự báo đến cuối năm 2011 và gợi ý giải pháp cho các ngân hàng thương mại (NHTM)/doanh nghiệp ”, TS Lê Xuân Nghĩa, phó chủ tịch uỷ ban Giám sát tài chính quốc gia đã kiến nghị, giải pháp sắp tới của NHNN nên theo hướng hợp lý và mang tính thị trường hơn như: thắt chặt tiền tệ hợp lý; tăng cung tiền hợp lý; bãi bỏ các quy định hành chính như trần lãi suất, hạn mức tỷ lệ cho vay chỉ được 80%/tổng vốn huy động (quy định tại thông tư 19)...
Theo TS Lê Xuân Nghĩa, NHNN sẽ có cuộc họp với các NHTM để bàn biện pháp điều hòa vốn. Nhiều khả năng, NHNN sẽ đóng vai trò như người môi giới tiền tệ (điều hòa vốn từ ngân hàng thừa thanh khoản sang ngân hàng thiếu thanh khoản) và có cam kết với các ngân hàng nhỏ về đảm bảo thanh khoản của họ. Đó là biện pháp can thiệp của NHNN.
Còn về khách quan thì đã có nhiều dấu hiệu cho thấy cầu tín dụng đang giảm mạnh. Đó là tỷ lệ gia tăng hàng tồn kho, có thông tin khoảng 30% doanh nghiệp không tiêu thụ điện không đóng thuế. Doanh nghiệp không đầu tư, dân chúng không tiêu dùng thì ngân hàng để lãi cao bán được vốn cho ai? Tự thân ngân hàng thương mại cũng phải buộc giảm lãi suất cho vay.
Các chuyên gia cho rằng, NHNN sắp tới có thể sẽ:
Linh hoạt hơn trong cung tiền, không quá thắt chặt nữa.
Bỏ lãi suất trần huy động VND (trần lãi suất huy động USD có thể còn cân nhắc.
Bỏ một số quy định mang tính hành chính trong thông tư 13 và 19, nhất là quy định về sử dụng 80% vốn huy động để cho vay.
Tăng dự trữ bắt buộc ngoại tệ và thu hẹp hơn đối tượng vay ngoại tệ để giảm cầu ngoại tệ.
Quy định hạn mức tín dụng chung và tín dụng phi sản xuất đối với từng nhóm ngân hàng (không cào bằng 20%) dựa trên các tỷ lệ đảm bảo an toàn hoạt động ngân hàng....
Đức Trung (Tầm nhìn)