Chậm tiến độ là một điểm nóng trong cuộc họp nhìn lại quy hoạch điện VI của Bộ Công Thương, song tại đây, cả ba Tập đoàn năng lượng gồm than, dầu khí, điện đều kiến nghị tăng giá điện càng sớm càng tốt mới mới mong đẩy nhanh các dự án điện.
Tăng giá điện càng sớm càng tốt
Cuộc họp tổng kết lại kinh nghiệm bài học từ Tổng sơ đồ điện 6 của Bộ Công Thương hôm 8/9 lại trở thành diễn đàn kiến nghị việc tăng giá điện của các Tập đoàn.
Quy hoạch phát triển điện lực giai đoạn 2006-2010 là Quy hoạch điện VI, còn gọi là Tổng sơ đồ VI.
Quy hoạch phát triển điện lực giai đoạn 2011-2015 là Quy hoạch điện VII, còn gọi là tổng sơ đồ VII. Quy hoạch này phải kế thừa một số dự án bị chậm tiến độ của quy hoạch VI để lại.
Dự kiến đến năm 2015, PVN sẽ chiếm 20-25% tổng sản lượng điện quốc gia với 9.000MW. Tuy nhiên, "giá điện hiện nay không hấp dẫn, điều đó không chỉ là đánh giá của nhà đầu tư nước ngoài mà cả với doanh nghiệp trong nước. Ngay với PV Power, dù phải tham gia đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia song là doanh nghiệp nên hiệu quả cũng phải được đặt lên hàng đầu, tuy nhiên hiệu quả giờ chưa cao", Phó Tổng điện lực dầu khí, ông Trịnh Việt Thắng bày tỏ.
Theo vị Phó tổng này, việc tăng giá điện sẽ làm cho các mục tiêu trong quy hoạch điện VII thuận lợi hơn.việc tăng giá điện "càng sớm càng tốt".
Đại điện Tập đoàn Than khoáng sản cũng đồng tình đế nghị, cần sớm vận hành thị trường điện cạnh tranh và thực hiện giá bán điện theo thông tư 41 của bộ Công thương, tạo sự minh bạch, công bằng cho chủ đầu tư dự án nguồn điện khi đàm phán và ký hợp đồng mua bán điện với EVN.
Ông Dương Quanh Thành, Phó Tổng giám đốc Tập đoàn điện lực Việt Nam tranh thủ giãi bày: Thu xếp vốn của EVN rất khó khăn. Hiện, EVN thực hiện theo nguồn tín dụng xuất khẩu, đa dạng hóa các nguồn nước ngoài, tận dụng nguồn tín dụng xuất khẩu. Đó là điều kiện tiên quyết chọn nhà thầu. Vừa rồi chúng tôi đã ra được thông báo điều kiện nhà thầu là đảm bảo thu xếp được 85% nguồn vốn nước ngoài.
"Giai đoạn 2011-2015 EVN sẽ đưa vào vận hành 11. 594MW với 20 dự án, khởi công 14 dự án hơn 12.000MW. Tập đoàn sẽ cần tới 520.000 tỷ đồng nhưng đến nay, mới cân đối được 247.000 tỷ đồng, còn 277.000 tỷ chưa biết kiếm ở đâu", ông Thành chia sẻ.
Nhiều dự án phía Nam đang bị treo chỉ vì thiếu vốn như dự án đường dây 500 kV Pleiku- Mỹ Phước- Cầu Bông, Nhiệt điện Duyên Hải 1,3. Riêng dự án nhiệt điện Vĩnh Tân 2, nhiệt điện Duyên Hải 1, Vĩnh Tân 1 tới nay vẫn không vay được vốn hoặc rất khó giải ngân vốn do EVN thiếu vốn đối ứng.
Năm 2010, EVN lỗ trên 8.500 tỷ đồng. Trong 8 tháng đầu năm 2011, con số lỗ tăng thêm 2.000 tỷ đồng. Vốn khấu hao không đủ trả nợ vay hằng năm.
 |
Ông Dương Quang Thành nhấn mạnh: Tình hình trên sẽ dẫn tới nguy cơ thiếu điện ở phía Nam từ năm 2013- 2015.
Do đó, ông Thành kiến nghị được điều chỉnh giá bán điện trong tháng 9. Trước mắt, việc điều chỉnh giá bán điện phải đảm bảo cân bằng về tài chính, không để lỗ trong sản xuất kinh doanh từ năm 2012 trở đi và hạch toán bù phần lỗ năm 2010.
Chuẩn bị cho kiến nghị này, EVN cũng đang tính toán các thông số đầu vào để trình bộ Công Thương kế hoạch tăng giá điện ngay tháng tới.
Vì thiếu vốn nên dự án điện ì ạch
Nhìn tổng thể quy hoạch điện 6, ông Phạm Mạnh Thắng, Tổng cục trưởng Tổng Cục năng lượng đánh giá, tiến độ các nguồn bị chậm, ít nhất 6 tháng đến 1 năm, có nguồn chậm mát 2-3 năm, như vậy quy hoạch bắt buộc bị phá vỡ. Năm 2010, chỉ mới đạt 73,4% so với tổng công suất trong quy hoạch đặt ra. Trung bình 5 năm qua, mới đạt 69,1%. Có vấn đề gì đó về lập duyệt sơ đồ và thực hiện?
Ông Thắng cắt nghĩa, có nguồn điện chậm thuộc trách nhiệm Tập đoàn nhà nước, có nguồn thuộc trách nhiệm chủ đầu tư nước ngoài, BOT. Các nhóm nguồn BOT lại kém hơn, các nguồn điện thuộc tập đoàn nhà nước thực hiện chậm hơn.
Lưới điện thực hiện khó hơn thực hiện nguồn điện. Các dự án xây Trạm biến áp 500kV chỉ đạt 59% khối lượng, đường dây 500 kW thực hiện 41% về tổng vốn đầu tư, trạm 220 kV chỉ đạt 46%, đường dây 220 kV cũng chỉ dưới 50% khối lượng.
"Rõ ràng để đảm bảo cung cấp điện là có vấn đè, đó là chưa kể chất lượng hệ thống có đạt yêu cầu hay không còn chưa phân tích", ông Phạm Mạnh Thắng nhận xét.
"Nguyên nhân hầu hết khó khăn về vốn với 40 dự án nguồn, 10 dự án lưới luôn khó về vốn. Tới đây cũng khó mà đạt được vì EVN khó tài chính", ông Thắng nhận định.
Chia sẻ các khó khăn trên, Thứ trưởng Bộ Công Thương Hoàng Quốc Vượng cũng cho rằng, giá điện chính là mấu chốt vấn đề. Khi chưa giải quyết được giá điện thì bài toán vốn cho đầu tư ngành điện không thể giải quyết được.
EVN phải tập trung vào sản xuất kinh doanh trong khi giá điện càng ngày có suất đầu tư lớn, sản xuất điện nhiều thì càng lỗ. Với vòng luẩn quẩn đó, làm sao Tập đoàn có tiền để tái đầu tư phát triển hệ thống điện?
Trong tổng sơ đồ VII, chủ trương của Bộ, Chính phủ là sẽ tiếp cận với chi phí biên dài hạn hệ thống 8,9 cent/ kWh. Nếu không có lộ trình giá điện phù hợp thì không thể nào giải quyết được bài toán thu xếp vốn đầu tư cho các dự án ngành điện, ông Vượng khẳng định.
Bên cạnh đó, các cơ chế tạo điều kiện thuận lợi cho huy động vốn thực hiện dự án điện cũng được đề cập nhiều. Các tập đoàn đều xin được ưu tiên các nguồn vốn ODA và vốn song phương của nước ngoài cho các dự án điện.
Phạm Huyền (VEF.VN)