Bộ Công Thương bắt đầu cởi trói cho xe nhập khẩu khi phải chịu hệ lụy từ Thông tư 20, nhưng thị trường ôtô vẫn đìu hiu. Các showroom hiện chỉ trưng bày xe tồn và hầu như không có thêm xe mới nhập về.
Mùa sốt xe nhưng thị trường ảm đạm
Thị trường xe nhập đang thực sự đóng băng. Tháng 7 và 8 vừa qua, các showroom ở Hà Nội có nơi thì trống xe, khóa cửa im lìm, nơi thì chật kín xe tồn. Nguồn cung ôtô nhập khẩu mới gần như đã bị chặt đứt, nhập xe cũ lại chịu cảnh thuế tăng. Vì thế, số xe hiện nay trong các showroom chỉ là xe cũ từ đợt nhập trước. Chủng loại xe lại sơ sài, nhu cầu khách hàng mua ôtô lại xuống dốc do kinh tế khó khăn. Vì lẽ đó, thị trường đang phản ứng rất tiêu cực với Thông tư 20.
Ông Hùng, Giám đốc công ty Ôtô Tây Bắc cho hay, kể từ sau Thông tư 20, hầu như không có trường hợp nào nhập xe về theo hình thức xe mới mà lại ký sau ngày 26/6. Vì không có công ty nào có được giấy ủy quyền phân phối chính hãng, đủ điều kiện nhập khẩu theo Thông tư 20.
"Vừa rồi, có được mấy trăm xe ôtô ách tại cảng, nhờ văn bản của Bộ Công Thương nên được "thả", thông quan theo diện đã xếp hàng lên tàu trước 26/6 và về cảng Việt Nam trước 24/7. Tuy nhiên, việc tiêu thụ các xe này tốt không cũng chưa có tín hiệu rõ ràng", ông này nhận định.
Bởi lẽ, nếu những chiếc xe này trùng modem, trùng loại xe đang tồn ứ lớn trên thị trường thì có thể, các chủ showroom sẽ lại phải bán giá thấp, hòa vốn hoặc lỗ. Nếu cùng một loại xe có nhiều hàng tồn thì áp lực xả hàng, hạ giá đối với các chủ showroom là rất lớn.
Nhu cầu mua xe cũng thấp một cách thảm hại. Một phần là do tháng cô hồn, tháng 8 dương lịch là tháng 7 âm nên người dân kiêng mua xe.
Bà Mai Lan, chuyên viên kinh doanh ôtô của Hoàng gia Auto, nói: "Ngân hàng siết chặt cả việc cho vay tiêu dùng nên không còn chuyện mua xe ngân hàng bảo lãnh. Nếu có tiền, người dân sẽ đổ đi mua vàng, hoặc tranh thủ mua bất động sản. Trong khi đó, giá xe ôtô hiện lại không hề mềm".
Hầu hết các chủ showroom xe đều kinh doanh cầm chừng. Nếu trước đây, trong điều kiện bình thường, mỗi tháng một công ty lớn đứng đầu Hà Nội về xe nhập có thể bán được 80 xe thì nay, tổng cộng tất cả 4 showroom, khá lắm chỉ bán được 20 chiếc. Và đa số, đó là những chiếc xe cũ, nhập về từ trước 26/6. Sau đó, các đơn vị sẽ rơi vào cảnh không có xe để bán tiếp vì không nhập được.
Chuyển hướng xe cũ lại mắc chuyện thuế
Có nhiều giả thiết được đặt ra trước đây rằng, khi cửa nhập xe mới bị đóng chặt thì các chủ showroom hoàn toàn có thể chuyển hướng sang kinh doanh xe cũ. Tuy nhiên, thực tế không thể đơn giản như vậy.
Bởi khoảng một tháng rưỡi sau, khi Thông tư 20 có hiệu lực được 3 ngày, ngày 29/6, Thủ tướng ra Quyết định 36 tăng mạnh thuế nhập xe đã qua sử dụng.
Theo đó, từ ngày 15/8, xe cũ nhập khẩu về Việt Nam vừa phải chịu tính thuế theo phần trăm như xe mới, vừa đồng thời tính thuế theo thuế suất tuyệt đối. Với những xe có dung tích từ 1,5 lít đến 2,5 lít, hải quan sẽ tính thuế theo phần trăm bằng với mức thuế suất của xe mới cùng loại trên cơ sở bảng giá xe tối thiểu để áp thuế, sau đó, cộng tiếp mức thuế suất tuyệt đối là 5.000 USD/xe.
Chỉ các xe có dung tích dưới 1,5 lít và xe 10-15 chỗ ngồi không tăng thuế. Do đó, nếu các ông chủ showroom chuyển hướng nhập xe cũ về bán thì chỉ có thể nhập loại xe dưới 1,5 lít mới có thể cạnh tranh với xe "chính hãng". Dòng này chủ yếu là các loại xe Hàn Quốc như Kia Morning... , do Trường Hải và Hyundai Thành Công phối chính hãng.
Bà Lan than thở: "Trước, chỉ có dăm bảy đơn vị kinh doanh xe Hàn, giờ hàng chục đơn vị chuyển qua nhập xe Kia Morning nên cạnh tranh khốc liệt và giá buộc phải hạ".
Theo giới buôn xe, khi bỗng dưng nhiều công ty Việt Nam đều muốn mua một chủng loại xe thì đầu bên kia Hàn Quốc, các đối tác quay ra ép giá. Trong khi về Việt Nam, đầu ra cho xe lại không thu được lợi nhuận nhiều do giá xe chịu áp lực tăng thuế. Do đó, việc nhập xe Hàn dạng cũ không dễ dàng ở thời điểm hiện nay và các công ty cũng không mặn mà.
Một số loại xe Hàn khác vốn từng hot trên thị trường như SantaFe, Kia Sorento..., có công ty vẫn nhập về theo dạng xe lướt, đã chạy 1 vạn km và chưa có biển. Tuy nhiên, các xe này lại vướng mắc về đầu ra bởi sau tính thuế, giá xe lướt còn cao hơn cả xe mới nguyên chiếc.
Chị Lan cho biết, giá hai loại xe này tầm khoảng 56.000-57.000 USD/xe, và do là xe lướt nên option chưa hẳn đã tốt. Trên thị trường, dòng xe này hiện chỉ còn Hyundai Thành Công phân phối độc quyền.
Rốt cục, các showroom đều rơi vào tình trạng, khách đến hỏi xe đều vắng và nếu có, khách lại chỉ quan tâm dòng xe mà mình đã bán hết từ trước rồi, ví như Sonata, Kia Forte, Kia Fotest. Người tiêu dùng chỉ còn cách phải chuyển sang mua xe do Hyundai Thành Công hay Trường Hải phân phối.
Phân khúc xe sang cũng gặp khó không kém. "Một vài công ty vẫn duy trì nhập xe hạng sang nhưng cũng vì thuế nên giá xe đang trở nên quá đắt. Ví dụ xe Lexus LX 450, trước đây, giá chỉ 135.000 USD/xe nhưng nay, cộng thuế vào thì giá chiếc xe này đã là 167.000 USD. Trong bối cảnh kinh tế khó khăn, các mức giá trên đều khiến khách hàng rất đắn đo", bà Lan phân tích.
Chưa khi nào, các công ty nhập xe lại bị bức bối như hiện nay. Ghi nhận thị trường cho thấy, một dãy showroom ôtô trên đường Láng, Lê Văn Lương, Láng Hạ đều ở cảnh ế ẩm, vắng teo.
Chỉ tính riêng việc chịu chi phí thuê mặt bằng, khoảng 5.000 USD/tháng của một showroom nhỏ trên đường Láng, thì chắc chắn, kinh doanh xe hiện nay của các công ty ôtô đang rất thảm hại. Họ vẫn phải duy trì hoạt động của showroom trong khi xe không bán được, cũng không nhập thêm nguồn xe và hàng tháng, vẫn phải trả lãi ngân hàng, tiền mặt bằng đã ký cả năm.
Vị tổng giám đốc công ty nhập xe khẳng định, nếu đơn vị nào chỉ kinh doanh ôtô thì chắc chắn là lỗ, nguy cơ đóng cửa cao.
Theo các đơn vị kinh doanh xe, hiện nay, các công ty nhập khẩu vẫn đang lúng túng, chưa biết liệu tới đây, Bộ Công Thương có mở cửa cho xe nhập hay quyết định cấm hẳn. Một số công ty tại Hà Nội cũng đang rục rịch đóng cửa kinh doanh ngành này.
Phạm Huyền (VEF.VN)