Chỉ sau vài ngày “tuyên ngôn” đồng thuận lãi suất (LS), hôm qua 12.9, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã phát hiện một số NH nhỏ vẫn vượt rào LS tiền gửi 14%/năm, một số khác có dấu hiệu vi phạm.
Ba tổ chức tín dụng (TCTD) đầu tiên bị phát hiện và chờ ngày “phán xử” của NHNN, gồm: Quỹ tiết kiệm Đống Đa và chi nhánh Tín Nghĩa Bank tại Đà Nẵng, khi cố tình huy động LS 19%/năm, cao hơn 4%/năm so với trần quy định; còn chi nhánh của NH thương mại cổ phần (TMCP) Sài Gòn - Hà Nội (SHB) tại Đà Nẵng cũng đã vượt rào khi nhận của khách 17,5%/năm. Trong khi đó, một chi nhánh của “đại gia” Agribank tại Hà Nội, NH TMCP Phương Tây, NH TMCP Sài Gòn (Hải Phòng), NH TMCP Hàng hải (Ninh Bình), Hội sở NH Đông Á (TP.HCM) đang trở thành nghi phạm “có dấu hiệu” vượt rào LS. Các NH thuộc diện bị tình nghi này sẽ bị thanh tra NHNN, giám đốc NHNN các địa phương kiểm tra, bóc tách các khoản tiền gửi, phải thu, phải trả, chiết khấu giấy tờ có giá, cho vay phát sinh trong hai ngày 8 và 9.9. Theo thông báo của NHNN, kết quả cuối cùng ai vi phạm, vi phạm như thế nào sẽ được báo cáo chậm nhất trong ngày 13.9.
 |
| NH TMCP Sài Gòn - Hà Nội (SHB) huy động LS 17,5%/năm. Ảnh: CTV - Việt Anh |
"Chiếu" theo Chỉ thị 02/CT-NHNN mà Thống đốc NHNN Nguyễn Văn Bình ký ban hành ngày 7.9.2011, các TCTD trên có thể bị đình chỉ hoạt động chi nhánh 1 năm; người quản lý, điều hành của TCTD bị đình chỉ, miễn nhiệm không được đảm nhiệm chức vụ tại chính TCTD đó trong thời hạn 3 năm… Mức độ xử lý còn tùy theo tính chất vi phạm, quy mô lượng tiền gửi mà các TCTD “đi đêm” với khách hàng.
Trao đổi với Thanh Niên, lãnh đạo một NH TMCP tại Hà Nội thẳng thắn thừa nhận, đây không phải là lần đầu tiên NH xé rào khi đã đồng thuận. Trước đó, đã không dưới 2 lần các NH khi ngồi với nhau thì bắt tay hứa như đinh đóng cột sẽ không vượt rào, nhưng sau đó vì áp lực thanh khoản nhiều NH lại "vụng trộm" thỏa thuận với khách hàng, khiến “cả làng” phải ào ào lao theo. Lần này nếu NHNN không xử mạnh tay như tuyên bố thì chắc chắn không còn đồng thuận nữa.
| ''Chỉ cần một NH khó khăn, mang bệnh sẽ kéo theo cả hệ thống bị lây nhiễm nếu không ngăn ngừa kịp thời'' |
Là một trong số các NH thấm thía nhất nỗi đau bị đình chỉ mở rộng chi nhánh 1 năm vì “trót” triển khai chương trình 3 ngày vàng gây sốc mấy tháng trước, tổng giám đốc của NH này cho rằng, NHNN phải xử thật công khai, minh bạch và công bằng. Bởi trước kia khi NH ông vượt rào không có bất cứ quy định, hay văn bản pháp luật nào để chế tài, xử lý mà vẫn bị phạt phải dừng mở chi nhánh trong vòng 1 năm, bị kiểm điểm, cảnh cáo. Nay các hình thức xử lý, chế tài đã đưa cả vào thông tư, văn bản chỉ đạo, nếu không thực hiện thì không có gì đảm bảo để các NH khác không phá bỏ đồng thuận.
Khốn khổ vì "trần"
Việc các NH cố tình, liều mạng vượt rào khi NHNN đã chuẩn bị đầy đủ công cụ xử lý trong tay, theo một chuyên gia cũng xuất phát từ hoàn cảnh "cực chẳng đã". Vị này cho biết, hiện nay không phải một, hai mà có không dưới 10 TCTD đang gặp khó khăn về nguồn vốn. Biểu hiện rõ nhất chỉ trong vòng một thời gian ngắn đồng thuận 14%/năm, LS liên NH đang có dấu hiệu nóng lên, có thời điểm lên tới 17 - 18%/năm, sau khi đứng ở mức thấp chỉ 11 - 12%/năm suốt thời gian qua. Bên cạnh đó, đã có TCTD bị rút cả nghìn tỉ đồng chỉ trong 1, 2 ngày và đang tỏ ra khá lo ngại, khi không thể cạnh tranh được với các NH lớn khác.
Trong thời điểm hiện tại, việc phải nhanh chóng tái cấp vốn hỗ trợ thanh khoản kèm theo một đơn điều trị đặc biệt đối với các NH trên, theo chuyên gia này, là tối quan trọng, bởi chỉ cần một NH khó khăn, mang bệnh sẽ kéo theo cả hệ thống bị lây nhiễm nếu không ngăn ngừa kịp thời. Riêng đối với tổ chức vi phạm, cần thiết phải có biện pháp xử lý thật mạnh tay để làm gương cho các NH khác.
| Đề xuất đưa lãi suất về 12% Hiệp hội Các nhà đầu tư tài chính (VAFI) vừa đề xuất với Bộ trưởng Bộ Tài chính và Thống đốc NHNN đưa LS về 12%, thay đổi cách quản lý vàng và cắt giảm tới 20% số lượng NHCP. Tổ chức này nhận định, nếu hạ được LS về 12% một cách bền vững thì nhiều chỉ tiêu kinh tế vĩ mô sẽ thực hiện tốt như tốc độ tăng trưởng GDP, kiểm soát lạm phát, giảm bội chi ngân sách, ổn định thị trường ngoại hối... VAFI cũng kiến nghị, cần có cơ chế thu hút dòng tiền nhàn rỗi đổ vào NH và thị trường chứng khoán (TTCK), đồng thời có cơ chế chặn dòng tiền này đổ vào vàng và ngoại tệ. Bởi theo VAFI, dòng tiền nhàn rỗi đổ vào NH và TTCK hiện mới chỉ đạt 35%, còn lại là đổ vào các kênh không có lợi lâu dài cho nền kinh tế. Tại các nước, LS huy động và cho vay thấp hơn VN từ 4-5 lần, bởi họ có chính sách hướng 90% dòng tiền vào NH và TTCK với cơ cấu 7 phần vào NH, 3 phần vào TTCK. |
Anh Vũ (Thanh niên)