Tranh cãi về việc thu thuế xe ô tô tải Van hay là xe chở người đối với các loại xe hiệu Daewoo Matiz và Kia Moring 2 chỗ ngồi tưởng như gần kết thúc. Nhưng mới đây, doanh nghiệp phản ánh lỗi do chính cơ quan hải quan cố tình trì hoãn thủ tục.
Hải quan bị tố bắt chẹt doanh nghiệp
Theo phản ánh mới đây gửi Tổng cục Hải quan của Công ty CP ô tô Tây Bắc chi nhánh Hà Nội, đơn vị có 26 chiếc xe hiệu Deawoo Matiz (thuộc hợp đồng thương mại số 181010/HS-NW ký ngày 18/10/2010 với công ty HWA SEUNG NETWORKS CO., LTD Hàn Quốc). Hiện toàn bộ lô hàng vẫn đang bị treo tại kho ngoại quan và chịu nhiều tổn thất về phí lưu kho.
Tuy nhiên, theo công ty thì lý do lô xe này bị ách tắc hơn 1 năm nay là do cách làm việc quan liêu của Chi cục Hải quan Cảng Đình Vũ, Cục Hải quan Hải Phòng.
Ông Hùng, Giám đốc công ty ô tô Tây Bắc chi nhánh Hà Nội bức xúc kể lại: “Chúng tôi tự tin rằng, lô hàng xe ô tô này đảm bảo đạt tiêu chuẩn là xe tải Van. Vì lẽ đó, trong bối cảnh có nhiều tranh cãi về loại xe này, có hơn 40 doanh nghiệp bị đứng trước nguy cơ truy thu 34 tỷ đồng, công ty chúng tôi vẫn quyết định xin mở tờ khai để nhập lô 26 chiếc xe đó. Tuy nhiên, ở thời điểm ngày 26/10/2010, chúng tôi khai báo dữ liệu để mở tờ khai hải quan điện tử thì bị cơ quan này từ chối mà không đưa ra bất kỳ lý do gì.”
 |
| Xe tải Van bị ách tắc tại kho (ảnh: P.H)
|
Sau đó, đến ngày 19/11/2010, đơn vị này mới mở được tờ khai hải quan. Bối cảnh chính sách bấy giờ đã thay đổi. Khi đó, ngày 8/11/2010, Bộ KHCN đã ban hành văn bản điều chỉnh lại tiêu chuẩn phân loại xe ô tô tải Van hay xe chở người.
“Nếu chúng tôi được mở tờ khai hải quan từ tháng 10 thì đương nhiên, sẽ áp dụng mức thuế là xe tải Van, nhưng vì tờ khai mở muộn sau ngày Tiêu chuẩn Việt Nam sửa đổi về xe ô tô có hiệu lực (sau 8/11/2010 - PV) nên toàn bộ việc nhập xe thông quan của chúng tôi bị ách lại hết. Bởi khi đó, cơ quan hải quan cho rằng, sẽ phải áp loại xe ô tô của chúng tôi là xe chở người”, ông Hùng giãi bày.
Tuy nhiên, sau đó 6 tháng, Cục Đăng kiểm Việt Nam đã cấp chứng nhận cho 26 chiếc xe trên là tải Van. Bấy giờ, cơ quan hải quan Hải Phòng vẫn tiếp tục treo lô hàng của công ty với lý do mới là, công ty mẹ của công ty ô tô Tây Bắc đang bị cưỡng chế nộp thuế.
Ông Hùng rất bức xúc nói: “Chúng tôi cho rằng đó là sự bất minh, là bắt chẹt doanh nghiệp. Sự làm việc tắc trách, trì hoãn các thủ tục không có lý do chính đáng của hải quan đang gây thiệt hại rất lớn cho chúng tôi”.
“Cơ quan hải quan Hải Phòng cố tình không cho chúng tôi mở tờ khai nhằm “chờ” chính sách mới siết chặt hơn và đẩy doanh nghiệp phải vào thế sẽ chịu sự điều chỉnh mới này. Đến lúc không thực hiện được, cơ quan này lại lấy lỗi của công ty mẹ ra để ép đơn vị chúng tôi. Theo đúng luật, nếu trường hợp các công ty mẹ có vấn đề về nghĩa vụ tài chính với Nhà nước mà các chi nhánh, công ty con bị ảnh hưởng thì chắc chắn, đơn vị của chúng tôi đã không được mở tờ khai từ đầu rồi”, ông Hùng bày tỏ.
Thanh tra Chính phủ báo cáo Thủ tướng về tình hình nhập xe tải van hiệu Matiz và Kia cũng kiến nghị, lô xe 26 chiếc của công ty ô tô Tây Bắc chi nhánh Hà Nội được phép thông quan theo hình thức xe tải Van. Vậy nhưng 4 tháng qua, sự việc vẫn bị chìm xuồng.
Theo vị giám đốc này, đến nay, cơ quan quản lý vẫn như “xếp xó” hồ sơ vụ việc trong khi chi phí lưu kho, tồn đọng vốn liếng ở lô xe ngày càng tăng.
Các bộ: Trống đánh xuôi, kèn thổi ngược
Nhìn lại câu chuyện xác định thuế xe ô tô hiệu Daewoo Matiz là tải Van hay chở người đến nay vẫn còn tranh cãi.
Cái gốc của vấn đề là chênh lệch thuế của 2 loại xe này rất cao. Nếu phân loại theo mã hang hóa là xe ô tô chở người, doanh nghiệp sẽ phải chịu nộp 82% thuế nhập khẩu, 45% thuế tiêu thụ đặc biệt và thuế VAT 10%. Nhưng khi phân loại là xe tải Van, các loại ô tô trên không phải chịu thuế tiêu thụ đặc biệt và thuế nhập khẩu cũng thấp hơn nhiều, chỉ 80% và mới đây đã giảm còn 68%.
 |
| Xe bị phủ bụi sau 1 năm lưu kho (ảnh: HP) |
Với mức chênh lệch này, khoảng 720 chiếc xe cửa 40 doanh nghiệp đang bị truy thu thuế lên tới 34 tỷ đồng. Mức chênh của 26 chiếc xe thuộc trường hợp trên vào khoảng gần 60 triệu đồng.
Thanh tra Chính phủ trong một báo cáo gửi Thủ tướng cho biết, từ trước khi tiêu chuẩn Việt Nam về phân loại ô tô được sửa đổi, để chống thất thu thuế, phòng tránh thường hợp nhập xe chở người nhưng khai là xe tải Van, bộ Tài chính và Tổng cục Hải quan đã chủ động phân loại thuế xe đối với các trường hợp xe Kia Morning và Deawoo Matiz loại 2 chỗ ngồi, tải trọng 300kg là xe chở người 5 chỗ ngồi. Lý do là vì các loại xe trên giống xe chở người và thực tế sử dụng sau đó, một số người tiêu dùng đã hoán cải xe.
Tuy nhiên, trên văn bản pháp lý đối chiếu tiêu chuẩn của Việt Nam ở thời điểm trước ngày 8/11/2010, Cục Đăng kiểm Việt Nam đã cấp giấy chứng nhận là xe cơ giới tải Van.
Thanh tra Chính phủ bày tỏ quan điểm rằng, ngay cả phản ánh của Tập đoàn ô tô Kia Motor Hàn Quốc và Tập đoàn Daewoo Việt Nam cho rằng, chỉ sản xuất xe tải Van hiệu Daewoo Matiz để tiêu dùng nội địa chứ chưa xuất sang Việt Nam cũng chỉ có thể coi là 1 ý kiến tham khảo. Vì phản hồi này chỉ dựa vào việc Tập đoàn Kia Hàn Quốc phân phối sang Việt Nam qua đại lý chính hãng là Tập đoàn o tô Trường Hải. Trong khi đó, nguồn nhập khẩu xe về Việt Nam lại rất đa dạng, từ các công ty thương mại của Hàn Quốc.
Sự không thống nhất giữa quan điểm phân loại hàng hóa của cơ quan hải quan và Cục Đăng kiểm rốt cục đã đẩy các doanh nghiệp vào thế bị truy thu hàng chục tỷ đồng. Đây cũng là kẽ hở để một số doanh nghiệp gian lận lách luật.
Cơ quan Thanh tra đánh giá, trong việc này, Bộ Tài chính, bộ Giao thong vận tải, Tổng cục Đăng kiểm, Bộ Khoa học công nghệ, Bộ Công an đều có trách nhiệm khi đã không phối hợp kịp thời từ khâu nhập khẩu, đăng kiểm và lưu hành.
Phạm Huyền (VEF.VN)
Công văn số 3588 của Cục Hải quan Hải Phòng gửi Tổng Cục Hải quan ngày 5/8/2011 cho biết: Công ty ô tô Tây Bắc (công ty mẹ) có nợ cưỡng chế (quá hạn 90 ngày) 7 tờ khai đăng ký năm 2009 tại chi cục Hải quan Cảng Hải Phòng KVII tổng số tiền là 1.108 tỷ đồng.
Trong công văn của Vụ Pháp chế, Bộ Tài chính gửi Tổng cục Hải quan ngày 30/8/2011 nêu: “Chi nhánh công ty Cổ phần ô tô Tây Bắc tại Hà Nội là chi nhánh hạch toán độc lập với công ty CP ô tô Tây Bắc, có mã số thuế riêng, không phải người nộp thuế nợ tiền thuế quá hạn. Vì vậy, việc Tổng cục Hải quan đề nghị hướng dẫn, người nộp thuế xuất nhập khẩu là công ty thuộc đối tượng cưỡng chế thi hành quyết định chính sách thuế theo quy định của Luật Quản lý thuế thì chi nhánh của công ty đó đồng thời cũng bị cưỡng chế thi hành là không có cơ sở, không phù hợp về hình thức văn bản hướng dẫn và không thuộc thẩm quyền của bộ