"Thay vì nói “quyết tăng viện phí”, mà nói “hợp thức hóa giá đang tồn tại” để xóa bỏ sự nói dối, hay “xóa một số bất hợp lý” rành rành về viện phí, thì dễ nghe, dễ tiếp thu, dễ đồng cảm hơn nhiều" - Chuyên gia kinh tế Nguyễn Quang A.
Viện phí luôn là vấn đề nhạy cảm, nhất là với hàng triệu bệnh nhân nghèo. Báo chí rộ lên về phát biểu “quyết liệt thay đổi giá viện phí” của bà Bộ Trưởng Bộ Y tế trong hội nghị ngày 14/9 vừa qua. Có báo nói bà “quyết tăng viện phí”, nhiều báo hỏi “viện phí tăng chất lượng có tăng?” gây nhiều bức xúc.
 |
| Phí khám bệnh được tính là 2-3.000 đồng, chưa bằng công đánh giày. |
Tôi nghĩ bà Bộ trưởng muốn cải tổ cách tính viện phí nói riêng và tài chính y tế nói chung. Ý tưởng ấy đã có từ lâu và đáng hoan nghênh. Song cách (hay cách báo chí gán cho bà) nói “quyết tăng viện phí” lại phản tác dụng. Giá như bà nói khéo hơn, chẳng hạn “kiên quyết hợp thức hóa viện phí” hay “quyết xóa bỏ những bất hợp lý về viện phí”, hoặc “quyết bỏ các quy định khiến các bệnh viện nói dối”… thì chắc đã nhận được sự đồng cảm và chấp nhận rộng rãi hơn của báo giới và công chúng.
Cách trình bày hợp lý, chân thực và yêu cầu người dân góp ý một cách chân thành (và lắng nghe họ, chứ không chỉ giả vờ lắng nghe) có thể khiến cho chính sách hợp thực tế hơn, dễ thực hiện hơn. Ngược lại, trình bày không khéo có thể có tác dụng hoàn toàn ngược lại.
Khung viện phí đối với 350 dịch vụ y tế đã được ban hành từ 1995. Chỉ số giá tiêu dùng, CPI, đã tăng khoảng 2,6 lần từ 1996 đến 2010. Nói cách khác giá trị đồng tiền hiện nay so với 1996 giảm khoảng ba lần (trong thời gian đó GDP [tính bằng giá so sánh 1994] cũng đã tăng gần 3 lần; GDP tính theo giá hiện hành tăng khoảng 7,3 lần). Nếu giá một số phí dịch vụ y tế vẫn giữ như 1995 thì không thể chấp nhận được.
Phí khám bệnh được tính là 2-3.000 đồng. Năm 1995 giá ấy có vẻ hợp lý. Nay giá đánh giày ở Hà Nội là 7.000 đồng, cao gấp 2,3-3,5 lần phí khám bệnh này!
Giá giường ở bệnh viện hạng 1 hay đặc biệt được quy định là 12.000 – 18.000 đồng/ngày: cỡ giá dịch vụ đánh xi 2 đôi giày!
Thử hỏi có ai còn thu phí như trên? Nếu họ buộc phải hạch toán như vậy thì quy chế đã bắt họ nói dối. Tất cả các bệnh viện đã “xé rào” từ lâu. Và Nghị định 43/2006/NĐ-CP ngày 25/4/2006 giao quyền tự chủ cho các đơn vị sự nghiệp công lập (trong đó có các bệnh viện công) cũng đã “bật đèn xanh” cho sự “xé rào”, hay “tăng viện phí” đó.
Cho nên, thay vì nói “quyết tăng viện phí”, mà nói “hợp thức hóa giá đang tồn tại” để xóa bỏ sự nói dối, hay “xóa một số bất hợp lý” rành rành về viện phí, thì dễ nghe, dễ tiếp thu, dễ đồng cảm hơn nhiều.
Xem ra cách nói, cách trình bày có thể ảnh hưởng rất nhiều đến thành bại của chính sách.
Cách trình bày hợp lý, chân thực và yêu cầu người dân góp ý một cách chân thành (và lắng nghe họ, chứ không chỉ giả vờ lắng nghe) có thể khiến cho chính sách hợp thực tế hơn, dễ thực hiện hơn. Ngược lại, trình bày không khéo có thể có tác dụng hoàn toàn ngược lại.
Khung viện phí đối với 350 dịch vụ y tế đã được ban hành từ 1995. Chỉ số giá tiêu dùng, CPI, đã tăng khoảng 2,6 lần từ 1996 đến 2010. Nói cách khác giá trị đồng tiền hiện nay so với 1996 giảm khoảng ba lần (trong thời gian đó GDP [tính bằng giá so sánh 1994] cũng đã tăng gần 3 lần; GDP tính theo giá hiện hành tăng khoảng 7,3 lần). Nếu giá một số phí dịch vụ y tế vẫn giữ như 1995 thì không thể chấp nhận được.
Phí khám bệnh được tính là 2-3.000 đồng. Năm 1995 giá ấy có vẻ hợp lý. Nay giá đánh giày ở Hà Nội là 7.000 đồng, cao gấp 2,3-3,5 lần phí khám bệnh này!
Giá giường ở bệnh viện hạng 1 hay đặc biệt được quy định là 12.000 – 18.000 đồng/ngày: cỡ giá dịch vụ đánh xi 2 đôi giày!
Thử hỏi có ai còn thu phí như trên? Nếu họ buộc phải hạch toán như vậy thì quy chế đã bắt họ nói dối. Tất cả các bệnh viện đã “xé rào” từ lâu. Và Nghị định 43/2006/NĐ-CP ngày 25/4/2006 giao quyền tự chủ cho các đơn vị sự nghiệp công lập (trong đó có các bệnh viện công) cũng đã “bật đèn xanh” cho sự “xé rào”, hay “tăng viện phí” đó.
Cho nên, thay vì nói “quyết tăng viện phí”, mà nói “hợp thức hóa giá đang tồn tại” để xóa bỏ sự nói dối, hay “xóa một số bất hợp lý” rành rành về viện phí, thì dễ nghe, dễ tiếp thu, dễ đồng cảm hơn nhiều.
Xem ra cách nói, cách trình bày có thể ảnh hưởng rất nhiều đến thành bại của chính sách.
Nguyễn Quang ABee.net