Doanh nhân Việt còn ăn xổi ở thì!

"khá nhiều doanh nhân của ta làm ăn theo kiểu "ăn xổi", chỉ bó hẹp trong cái lợi trước mắt mà chưa tính đến lâu dài, làm ăn theo kiểu "chộp giật" và đôi khi dẫm đạp lên lối mòn người khác đã đi".

Nữ doanh nhân Anna Nguyễn

Với kinh nghiệm làm việc với nhiều nền văn hóa, thể chế chính trị, môi trường kinh doanh khác nhau, bà có đánh giá gì về giới doanh nhân Việt? Và điểm yếu nhất của họ hiện nay là gì, thưa bà?

Tôi chưa có dịp được tiếp xúc nhiều với các doanh nhân trong nước vì công ty của chúng tôi hoạt động chủ yếu là tư vấn cho các đối tác nước ngoài vào làm ăn tại Việt Nam. Thế nhưng trong sự hiểu biết của tôi cũng như các đồng sự nước ngoài đều đánh giá rằng khá nhiều doanh nhân của ta làm ăn theo kiểu "ăn xổi", chỉ bó hẹp trong cái lợi trước mắt mà chưa tính đến lâu dài, làm ăn theo kiểu "chộp giật" và đôi khi dẫm đạp lên lối mòn người khác đã đi.

Một thực tế đang diễn ra là có một số doanh nhân Việt rất thành đạt trong nước nhưng không thể tiếp cận làm giàu trên đất bạn do chưa hòa nhập được về mặt văn hóa. Đây cũng là một trong những hạn chế làm cho doanh nhân Việt chưa đủ lớn.

Và lẽ dĩ nhiên chúng ta sẽ không thể tự mình lớn nếu không đi ra biển lớn!

Vậy theo bà tiêu chí nào quyết định đến sự lớn mạnh của doanh nghiệp?

Mỗi người có một lối đi riêng, với tôi lối đi ấy là thuê người nước ngoài làm cho mình và học hỏi những gì tinh túy của họ với mục đích đưa phong cách kinh doanh của người Mỹ sang châu Á và từ người châu Á sang châu Âu.

Còn theo như kinh nghiệm thương trường mà tôi đã đúc kết được, để doanh nghiệp lớn mạnh, chúng ta cần tiêu chuẩn tiên quyết của người doanh nhân là người phải nghĩ đầu tiên và làm đầu tiên. Trong kinh doanh, các yếu tố tổng hợp của tài năng, sự nỗ lực, trải nghiệm, đạo đức và lòng tin, tôn trọng đối thủ luôn phải đặt lên hàng đầu.

Cần môi trường đầu tư "xanh và sạch"

Như vậy, Tập đoàn Link World Ltd., hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực tư vấn đầu tư. Vậy lĩnh vực nào được bà quan tâm nhất khi thực hiện công tác tư vấn cho các nhà đầu tư vào Việt Nam?

Khi tư vấn cho các nhà đầu tư Mỹ, châu Âu hay châu Á đầu tư vào Việt Nam, tôi thường chọn những lĩnh vực hóc búa, mới mẻ, và cũng đầy thách thức mà ít nhà đầu tư dám đầu tư vào lĩnh vực đó. Đơn giản vì chúng tôi không đi theo đường mòn người khác đã đi.

Hơn nữa, đó là những dự án đầu tư mang chiến lược lâu dài, chứ không phải "ăn xổi ở thì", đầu tư chớp nhoáng để thu lợi rồi ra đi như một số nhà đầu tư đã làm.

Cụ thể, chúng tôi tư vấn đầu tư vào lĩnh vực nhân sự, con người, những dự án mang tính chất phát triển bền vững, "xanh và sạch".

Đầu tư "xanh và sạch" có rất nhiều nghĩa, bạn đừng bao giờ nghĩ "xanh và sạch" là một khu đô thị sinh thái, hay một cái gì đó có thể nhìn thấy và cảm nhận được. Hãy hiểu "xanh và sạch" theo cả nghĩa bóng.

Là người Mỹ gốc Việt chắc hẳn bà đã rất "rành" về Việt Nam! Khi tư vấn cho các đối tác nước ngoài, bà đánh giá thế nào về môi trường đầu tư ở nước ta?

Tôi sinh ra, lớn lên và học tập tại Việt Nam - Vì thế đất nước này là máu thịt của tôi.

Hai chữ "đánh giá" tôi xin để lại cho các chuyên gia, các nhà đầu tư đã trực tiếp làm việc ở Việt Nam. Tôi chỉ xin mạn phép cho rằng rào cản lớn nhất cho vấn đề đầu tư vào Việt Nam là vấn đề con người, chất lượng nhân sự.

Vì sao các ngành đại công nghiệp và các nhà đầu tư lớn, đế chế lớn chưa đầu tư trực tiếp vào Việt Nam? Có một số đã vào Việt Nam nhưng rồi lại phải ra đi. Chúng ta đã nói đến những dự án tỉ đô với những ngôn từ hoa mỹ, theo tôi đó là những dự án không có thật về mặt lợi nhuận, một số người đã cho chúng ta "ăn bánh vẽ"!

Các nhà đầu tư nước ngoài vào làm ăn ở VN họ bao giờ cũng có từng bước đi, từng công đoạn chuẩn bị rất chặt chẽ và làm từng bước theo kiểu "mưa dầm thấm lâu" theo đúng quy trình của nước sở tại. Đầu tiên người ta cũng tìm hiểu xem môi trường đầu tư ở Việt Nam như thế nào, thị trường đó tiềm năng ra sao. Với tiềm năng đó họ đầu tư trực tiếp thì họ có những rủi ro gì? Nếu họ đầu tư gián tiếp thì họ được lợi gì? Mức độ an toàn là như thế nào? Kể cả các quỹ đầu tư rủi ro. Người ta nói rủi ro nhưng người ta không rủi ro tí nào đâu. Nhiều khi rủi ro là để họ khẳng định rằng họ rất tự tin, đầy năng lực, đầy sáng tạo... theo kiểu "Hãy tin vào tôi và tôi đầu tư vào việc đó là sẽ thành công".

Nghĩa là theo bà, lí do khiến các đế chế kinh tế thế giới chưa vào Việt Nam là do chất lượng nguồn nhân sự của Việt Nam?

Chưa hẳn! Đó là vấn đề lớn nhưng không phải là tất cả. Để đầu tư vào có rất nhiều yếu tố chứ không phải mỗi vấn đề nhân sự.

Thị trường Việt Nam còn quá mới lạ với các nhà đầu tư. Hai bên chưa tìm được tiếng nói chung. Ví dụ nhà đầu tư muốn một đằng, nhưng nước sở tại lại có những điều kiện khác.

Nói về rào cản khi tham gia đầu tư thì đất nước nào cũng có, kể cả nước Mỹ. Mỹ là nước nhiều rào cản nhất chứ không phải Việt Nam. Nếu để đầu tư vào Mỹ cũng phải trải qua nhiều thủ tục rườm rà, thậm chí tôi khẳng định thời gian để thành lập một công ty ở Việt Nam còn nhanh hơn thời gian thành lập một công ty ở Mỹ. Tôi cũng khẳng định với các nhà đầu tư, Đảng và Chính phủ Việt Nam trải thảm đỏ và họ rất cầu thị trong vấn đề trao đổi thông tin. Quả thực, tôi nghĩ Việt Nam cởi mở hơn hẳn nhiều nước tư bản mà tôi đã làm việc.

Minh Thứ (Tuần Việt nam)