So với kết quả khảo sát gần đây nhất, các phản hồi của DN cho thấy sự sụt giảm 14% trong các điểm đánh giá về tình hình kinh doanh hiện tại của các DN. Số đánh giá “tốt” hoặc “xuất sắc” giảm từ 46% xuống còn 32% (đánh giá của quý I năm 2011 là 64%). Việc dịch chuyển này chủ yếu thể hiện bằng cách đánh giá trung lập về tình hình hiện tại, cách đánh giá này tăng 7% so với cuộc đánh giá trước lên đến 45% trong lần đánh giá này. Số DN có các quan điểm tiêu cực về tình hình hiện tại tăng từ 16% lên 22%.
Thái độ “đợi và xem”
Khi được hỏi về kế hoạch đầu tư cho năm 2011, các DN thể hiện sự thận trọng hơn so với các khảo sát trước đây. 38% muốn duy trì mức đầu tư của họ và chỉ 36% muốn tăng đầu tư tại VN, một sự sụt giảm đáng kể so với tỉ lệ 52% của quý trước. Điều đó cho thấy khuynh hướng các DN ngày càng thận trọng hơn trong việc đầu tư. 22% DN muốn giảm đầu tư tổng thể tại VN, tăng 13% so với quý trước và chỉ 6% vào đầu năm 2011.
Chỉ có 27% đánh giá “tốt” hoặc “xuất sắc”. Điều đó thể hiện sự sụt giảm lớn từ 42% quý trước và sự sụt giảm đáng kể từ 72% số lượng phản hồi có đánh giá về một triển vọng kinh doanh tích cực trong quý 1 năm 2011. Việc dịch chuyển này thể hiện xu hướng đánh giá trung lập xếp cao nhất hạng mục chiếm 43%. 27% DN tham gia đánh giá triển vọng kinh doanh ở mức độ tiêu cực tăng nhẹ so với 20% trong quý trước.
Triển vọng trái chiều về doanh thu
Về vấn đề doanh thu và số đơn hàng mong đợi về mặt trung hạn, EuroCham cho biết, các DN đều thể hiện những sự trái ngược về quan điểm. Kể từ lần đầu tiên khi bắt đầu cuộc nghiên cứu về chỉ số môi trường kinh doanh, phần lớn các DN phản hồi mong đợi doanh thu (đơn hàng) được giữ nguyên, tăng 36% so với 24% trong cuộc nghiên cứu trước. 34% hi vọng sự tăng nhẹ về mặt doanh thu trong trung hạn, đây là một sự sụt giảm hơn 10% so với con số 43% trong quý trước. Cũng theo xu hướng về kế hoạch tuyển dụng. 45% phản hồi mong muốn tuyển thêm nhân viên trong trung hạn. 34% mong muốn duy trì mức hiện tại và 15% tính đến việc giảm nhân viên tại VN.
Trong khi đó, lạm phát cao vẫn là một mối quan tâm lớn cho các DN. Có tới 48% DN cho rằng, lạm phát có ảnh hưởng đáng kể đến công việc kinh doanh của họ. Bên cạnh đó, sự bi quan về triển vọng kinh tế tổng thể cũng thể hiện rất rõ, khi được hỏi về triển vọng kinh tế vĩ mô của VN trong 6 tháng tới, 2/3 số DN cho rằng sẽ nhìn thấy sự tiếp tục sụt giảm của tình hình kinh tế vốn đã khó khăn. Ngược lại 1/3 nghĩ rằng tình hình sẽ ổn định và dần dần phục hồi.
“Điều này cho thấy các biện pháp nhằm ổn định nền kinh tế có vẻ như chưa thành công trong việc làm giảm các lo ngại của cộng đồng DN về triển vọng kinh tế vĩ mô” - đại diện EuroCham nhận xét.
Ông Alain Cany - Chủ tịch EuroCham nhận định, so với quý trước, chỉ số môi trường kinh doanh của EuroCham đã giảm từ 78 xuống còn 52 điểm. Điều đó thể hiện một sự sụt giảm về lòng tin tại VN như là một điểm đến đầu tư.
“Cùng với sự sụt giảm 28% đầu FDI trong 9 tháng đầu năm 2011 và tỉ lệ lạm phát trên 20%, công bằng mà nói các DN châu Âu đang ngày càng lo ngại về môi trường đầu tư và kinh doanh tại VN” - ông Alain Cany nói.
Tiến sĩ Matthias Duehn - Giám đốc điều hành EuroCham cho rằng: “Việc tiếp tục sụt giảm chỉ số môi trường kinh doanh của EuroCham là nguyên nhân của tiến trình thay đổi chậm chạp trong nhiều vấn đề được đề cập trong cuốn Sách Trắng năm 2010, kết hợp với một số vấn đề mới làm suy giảm lòng tin vào môi trường kinh doanh tại VN. Các vấn đề kinh tế vĩ mô, tỉ lệ lạm phát cao, sự thiếu đồng bộ trong cơ sở hạ tầng và các gánh nặng về thủ tục hành chính vẫn tiếp diễn. Bên cạnh đó, một loạt các vấn đề mới về “tiếp cận thị trường” như hạn chế việc nhập khẩu các hàng hóa vào VN, các vấn đề liên quan đến kiểm soát giá và sự giảm minh bạch... đã không tạo ra những viễn cảnh tốt đẹp hơn cho môi trường kinh doanh tại VN.
Quốc Anh (DĐDN)