Tại cuộc hội thảo ngày 13/2/2012, lãnh đạo Vụ Vận tải cho biết thị phần vận tải của hàng không hiện nay đang là thấp nhất trong 5 loại hình vận tải ở VN. Tư duy “bay vòng kinh tế hơn bay thẳng“ của các tiến sỹ Cục Hàng không Việt Nam đang từng ngày "bức tử" sự nghiệp hàng không do làm trái quy luật kinh tế hàng không“. Đó là khẳng định của TS Trần Đình Bá Tác giả sáng kiến yêu nước: ”Dự án hạch toán kinh doanh có lãi cho hàng không quốc gia VN theo phương pháp TĐB“ được Bộ GTVT trân trọng kính mời trình bày tại văn phòng Bộ GTVT ngày 13/2/2012.
Để rộng đường dư luận tòa soạn xin đang toàn văn quan điểm của tác giả!
Bộ GTVT có cả một "rừng"Giáo sư tiến sỹ và chuyên gia kỳ cựu về giao thông và hàng không, song trước thực trạng hỗn loạn giao thông tới mức không còn kiểm soát, năm 2008 Bộ GTVT đã lập đàn kêu gọi nhân dân Hiến kế với sáng kiến "Văn hóa giao thông” cùng tiêu chí "trân trọng từng hiến kế". Tôi đã không thể ngồi im trước thực trạng hỗn loạn giao thông nước nhà, đặc biệt là hàng không quốc gia đang kề bên bờ vực phá sản để có một dự án cứu lấy ngành hàng không!
Khi tiến sỹ hàng không lại"botay.com.vn” nhìn hàng không thua lỗ!
Hàng không là loại hình vận tải hiện đại, cao cấp nhất biểu tượng cho một quốc gia về Văn hóa, kinh tế. chính trị, tiến bộ về khao học công nghệ … Vậy mà hàng không VN chưa bao giờ có lãi, ngày càng tụt hậu thê thảm xếp thư 6 trong 10 nước hiệp hội hàng không ASEAN. Đã có nhiều tiến sỹ, chuyên gia cao cấp hàng không VN thừa nhận chua chát :"Hàng không nội địa tại Việt Nam chưa bao giờ có lãi, kễ cả khi đã quản lý rất tốt".
Gần đây liên tiếp có những bài viết trên các thông tin đại chúng "Bó tay nhìn hàng không thua lỗ", "Hàng không VN thua ngay trên sân nhà" “Hàng không lùi một bước… để lùi tiếp” …như báo chí đã đăng tải và Bộ GTVT đã lập diễn đàn kêu gọi hiến kế.
Vietnam Airlines năm nay gặp khó đối mặt với thua lỗ lớn nhất từ trước đến nay. Còn khó khăn hơn Vietnam Airlines, Jetstar Pacific. Hiện vốn điều lệ thực tế của hãng là 1.300 tỷ đồng nhưng vốn chủ sở hữu đã âm 43 tỷ đồng. IndoChina Airlines (ICA) bay chỉ 1 năm lỗ 50 tỷ đồng đã phải dừng bay, Jetstar Pacific Airlines (JPA) đang đối mặt với phá sản vì trung bình mỗi tháng lỗ 2 triệu USD.
Do thua lỗ nặng nề các hãng hàng không đành tăng giá vé máy bay, song vẫn không tránh khỏi thua lỗ. Lãnh đạo một doanh nghiệp hàng không đã đau đớn kêu lên:"Chúng ta đang bó tay nhìn hàng không thua lỗ". Tới hơn 100 tiến sỹ Hàng không mà đành"Bó tay"đứng nhìn hàng không thua lỗ, không hề đưa ra được một sáng kiến gì hay hơn là"móc hầu bao” của khách hàng để cứu lỗ cho Hàng không. Thạc sỹ Lại Xuân Thanh – cục phó HKVN tuyên bố trước báo giới "tăng giá vé máy bay là bất khả kháng". Theo Vụ trưởng vận tải Trần Ngọc Thành công bố trong một hội nghị thì thị phần vận tải hành khách của Hàng không, Đường sắt, Đường biển, Đường sông cộng lại chỉ là 9%. Còn lại 91% dồn lên đường bộ gây ra thảm họa giao thông quốc gia. Thị phần vận tải Hàng không hiện chỉ có 0.3%.
Một dự án yêu nước để cứu lấy sự nghiệp hàng không!
Trước một"rừng tiến sỹ" và chuyên gia Hàng không "botay" thì việc nghiên cứu khoa học nghiên cứu "bắt mạch" cho căn bệnh thua lỗ triền miên của Hàng không nội địa nước ta là điều cần thiết theo lời kêu gọi Hiến kế và văn hóa giao thông của Bộ GTVT. Từ ”Hiệu quả kinh tế đường đi bằng hệ quả từ tích vô hướng", tôi đã xây dựng bảng quy tắc tính hiệu quả đường đi cho 5 dạng tổng quát để tính hết tất cả các đường bay của hàng không nội địa thì phát hiện lãng phí quá nặng nề trung bình trên 25%, đó là một con số biết nói. Những đường bay có tần suất cao 60 ngày đêm như HN-TP HCM lảng phí tới 26 %. Trong sản xuất kinh doanh, lỗ ròng chỉ chiếm 8-12% chi phí sản xuất bỏ ra, vậy mà lãng phí tới 25% thì bài toán kinh doanh chuyển qua lỗ ròng tới 14%. Khi đã lãng phí 25% chi phí sản xuất thì không một doanh nghiệp nào chịu nổi và chấp nhận thua lỗ, nếu cứ kéo dài sẽ không thể tránh khỏi phá sản!
Thua lỗ hàng không là không thể tránh khỏi, ICA của Hà Dũng bay một năm nợ 50 tỷ đồng nhiên liệu, JPA lỗ mỗi tháng bình quân 2 triệu USD là vậy.
Dự án kinh tế để cứu cho hàng không để nhắm đạt tới mục tiêu"hai trong 1"vừa không bị thua lỗ nhưng lại mang về lợi ích mỗi năm 120 triệu USD, tiết kiệm 65 000 tấn nhiên liệu 12 000 giờ bay để có thể tăng vòng tăng chuyến cải thiện thị phần lẹt đẹt ở 12 triệu hành khách/năm để tăng lên 18-25 triệu hành khách/năm cho nhân dân đi lại dễ dàng, giảm tải cho đường bộ để giảm thiểu TNGT.
"Bay vòng kinh tế hơn bay thẳng” tư duy cực kỳ bảo thủ ở Cục HKVN!
Đã "bó tay nhìn hàng không thua lỗ", không đưa ra được giải pháp nào, phải kêu gọi hiến kế" lại còn bảo thủ, đó là bản chất truyền thống ở Cục HKVN. Tại cuộc họp ở Bộ GTVT, không có đại diện của Viện Toán học cao cấp, Hội Toán học VN, Hội cơ học, Viện khoa học Công nghệ VN nên các vị Tiến sỹ trong ngành hàng không, các vu viện trong bộ GTVT thi nhau phản bác dự án bằng luận thuyết kỳ quặc "1+1 không thể bằng… 2" và "bay vòng kinh tế hơn bay thẳng" do các tiến sỹ Cục Hàng không viết thành văn bản để các đại biểu nhìn vào …mà phát!
Hàng không thế giới ra đời từ ngày 1903 đến nay đã phát triển không ngừng cả về thị phần và công nghệ. Tôi đã từng nghiên cứu thực tế tại một học viện HK tại nước ngoài 1988-1989, các GSTS ở đó nhắc đi nhắc lại quy luật vận tải hàng không" Các tuyến đường vận tải hàng không hầu hết là các đường thẳng nối hai điểm vận tải với nhau. Đặc thù ngành hàng không và Quy luật kinh tế hàng không được đúc kết thành sách vở trong các giáo trình hàng không. (Nguồn http://xuatnhapkhauvietnam.com/van-tai-hang-khong.html ).
Vậy mà lãnh đạo Cục Hàng không vá các tiến sỹ hàng không đã ngang nhiên làm trái quy luật đó."Hầu hết tất cả các tuyến đường vận tải hàng không ở VN là đường bay vòng hình"quả chuối"với tỷ lệ lảng phí trên 25%"nên đã mang về sự thua lỗ nặng nề cho tất cả các hãng hàng không, gây khó khăn cho nhân dân qua việc liên tục tăng giá vé để bù lỗ.
Tuyên ngôn "Bay vòng kinh tế hơn bay thẳng thì" đó là tư duy ngược chỉ có tồn tại ở Cục HKVN. Tư duy hình "Quả chuối" và những đường bay "hình quả chuối” đã đưa hàng không nước ta liên tục thua lỗ và tụt hậu, xếp gần cuối bảng trong 10 nước hàng không ASEAN. Nhiều hãng hàng không tại VN đã phá sản và đang đứng trước nguy cơ phá sản, kể cả hàng không quốc gia VNA.
Tại hội thảo khoa học ngày 13/2/2012 tại bộ GTVT, đã có một Tiến sỹ GTVT nói "đường bộ lên Tây Bắc còn ngoằn ngoèo thì đường hàng không bay vòng là chuyện bình thường!”. Xin thưa, quy luật kinh tế đường bộ khác hẳn với quy luật kinh tế Hàng không, những ai cố tình làm trái quy luật kinh tế thì chính bị quy luật đó "nghiền nát”. Hàng không VN gần 4 thập niên bay vòng "hình quả chuối", hiện tụt hậu chỉ còn đạt 10 triệu hành khách và 140 000 tấn hàng hóa/năm, thị phần chỉ còn đạt 0.3% thị phần vận tải, xếp cuối bảng trong tất cả 5 loại hình vận tải, đó là một thất bại cay đắng!
Dự án Hạch toán kinh doanh có lãi cho hàng không quốc gia VN theo PPTĐB "đã tìm ra nguyên nhân thua lỗ của hàng không trên những đường bay "hình quả chuối" lãng phí tới trên 25% và phát hiện ra việc làm của Cục HK đang bức tử sự nghiệp Hàng không. Với mức lãng phí bình quân trên 25% như hiện nay, chỉ cần 2 năm nữa thôi các hãng hàng không sẽ phải phá sản vì dù tăng giá vé đến đâu cũng không bù nỗi chi phí lảng phí tới 25%.
Đã đến lúc phải dọn sạch "pháo đài bảo thù" để cứu lấy sự nghiệp hàng không!
Từ 1986 đến nay, giữa lúc các nghành các cấp thực sự đổi mới tư duy, dũng cảm bơi ra biển lớn hội nhập quốc tế phá triển thì tư duy "Hình quả chuối" đang trói chặt lãnh đạo Cục Hàng không trong tấm chăn sợ sệt bảo thủ. Giữa lúc nghành viễn thông gặt hái thành công, phủ sóng cả ba nước Đông Dương, vươn ra tận Haiti -Nam Mỹ, nông nghiệp vươn qua tận Cu Ba, Anggola, Nam Phi để trồng lúa …thì Cục HKVN vẫn sợ sệt trong cảnh "gà què ăn quẩn cối xay" trói chặt các hãng hàng không bay trong "vườn nhà", bắt họ làm ngược với quy luật kinh tế hàng không thế giới gây thiệt hại mỗi năm trên 145 triệu USD do lãng phí mà hàng năm Nhà nước phải bù lỗ để cứu hàng không quốc gia!
Là cơ quan quản lý Nhà nước theo dõi thực thi Luật HKDDVN, song Cục HKVN đã trở thành "Ông chủ" cầm chiếc gậy chỉ huy các doanh nghiệp HK làm theo ý mình khi mà họ có quyền hoạt động theo luật Doanh nghiệp để hạch toán có lãi. Bắt các hãng hàng không làm trái với quy luật kinh tế HK gây thua lỗ có phần trách nhiệm nặng nề của Cục Hàng không VN. Sự phá sản của ICA là một minh chứng cụ thể, bay 1 năm lỗ 50 tỷ đồng do nợ tiền nhiên liệu vì lãng phí.
Tư duy cửa quyền quan liêu bảo thủ thời bao cấp trước 1986 đang thịnh hành tới mức biến cơ quan quản lý Nhà nước là Cục HKVN trở thành một"pháo đài bảo thủ” tồn tại lâu nhất ở VN. Tuyên bố xanh rờn "Các đường bay nội địa phải thực hiện trong vòng lãnh thổ để cục HK thực hiện quyền giám sát" đang công khai bức tử các hãng hàng không nước ta. Tuyên bố "bay qua bầu trời Lào – Campuchia không đảm bảo an ninh …” là phản chính sách, đi ngược đường lối đổi mới, hội nhập quốc tế mà Đảng ta khởi xướng từ 1986 để xóa bỏ cấm vận. Điều này còn làm tổn thương đến lòng tin của nhân dân ba nước trên bán đảo Đông Dương, nơi mà máu của biết bao thế hệ người VN đã đổ xuống để gìn giữa cho tình đoàn kết hữu nghị đặc biệt đó. Giữa lúc VN nỗ lực hội nhập WTO thì Cục Hàng không lại "bế quan tỏa cảng" bó chặt bầu trời hàng không trong "vườn nhà".
Hãy vững tin rằng "dự án hạch toán kinh doanh có lãi cho Hàng không quốc gia VN theo phương pháp Trần Đình Bá" mở ra một lối thoát duy nhất để cứu hàng không nước ta, đưa hoạt động hàng không trở lại đúng quy luật kinh tế hàng không, chấm dứt gần 40 năm hàng không VN bay vòng thua lỗ và tụt hậu.
Áp dụng dự án này, ngay bây giờ hàng không sẽ thoát lỗ, không những vậy còn thu về mỗi năm 125 triệu USD nhờ tiết kiệm chi phí sản xuất để tăng vòng, tăng chuyến, tăng lợi nhuận. Nhược bằng không áp dụng hiến kế này, hàng không sẽ phải thua lỗ tới 145 triệu USD vì đã đốt lảng phí trên 65 000 tấn nhiên liệu, 12 000 giờ bay tan thành mây khói đúng với nghĩa"của địa trả thiên".
Đã đến lúc 100 tiến sỹ Hàng không phải nhận lấy trách nhiệm của mình. Để ngành hàng không làm trái quy luật kinh tế, tiếp tục thua lỗ tụt hậu là trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước về hàng không, đó là Cục Hàng không VN.
TS Trần Đình Bá
Tầm nhìn