Tập đoàn điện lực VN (EVN) có lẽ là một tập đoàn nhà nước lập kỷ lục về những “điều kỳ quặc”. EVN được nhà nước bao cấp tận răng, việc chính là kinh doanh điện nhưng lại đổ ra kinh doanh rất nhiều khoản khác ngoài ngành, và kinh doanh tới đâu thì... thua lỗ tới đó.
Biện pháp duy nhất chống thua lỗ ở tập đoàn này là liên tục kiến nghị nhà nước cho... tăng giá bán điện. Nhưng dù một năm tăng giá bán điện mấy lần, nhưng thua lỗ chưa chịu đội nón ra đi khỏi tập đoàn này, nên họ bèn “tiêu tạm” cả tiền dân đóng cho Quỹ bảo vệ và phát triển rừng VN (DVMTR). Số tiền 20 đồng/kWh điện mà người dân cả nước phải đóng qua EVN là để tập đoàn này nộp hộ vào Quỹ DVMTR chứ không phải để họ “giật tạm” tiêu riêng, rồi chây ì không chịu nộp cho quỹ với lý do rất... khó chấp nhận là “thua lỗ”, “khó khăn về tài chính”. Số tiền họ “giật tạm” của Quỹ bảo vệ rừng hiện đã lên tới 500 tỉ đồng. Riêng chuyện dùng tiền của dân nộp Quỹ bảo vệ và phát triển rừng để tiêu xài việc khác đã đủ để xử lý EVN, vì không thể có chuyện “mượn tiền quỹ tiêu riêng” mà yên thân được!
Lâu nay, cứ mỗi lần EVN tăng giá điện, người dân đều bấm bụng nộp đúng nộp đủ với hy vọng cùng chia sẻ khó khăn với nhà nước về giá điện. EVN chưa bao giờ cho người dân nợ tiền điện quá một ngày, vì đơn giản, nếu hộ dân nào nợ thì lập tức bị... cắt điện. Nay EVN nợ tiền thu của dân cho Quỹ bảo vệ và phát triển rừng, một quỹ rất quan trọng mà người dân có ý thức nộp tiền để bảo vệ và phát triển những cánh rừng đầu nguồn lâu nay liên tục bị những dự án thủy điện của EVN tàn phá, thì phải tính sao đây? Lẽ ra, hơn ai hết, EVN phải rất ý thức về sự đóng góp cho quỹ này, cũng là để bảo vệ bền vững cho cái nền tự nhiên mà từ đó EVN kinh doanh sản xuất điện. Thế mà khi “kho hết thóc” họ sẵn sàng “bán lúa non” là tiền quỹ của dân để tiêu xài. EVN luôn than khổ than nghèo than lỗ, nhưng khi thanh tra phát hiện chuyện lương hướng của ngành này có “vấn đề”. Đã thế, còn kinh doanh những lĩnh vực không phải là thế mạnh, chí lớn mà tài nhỏ, để cứ rót vốn vào đâu là mất hút ở đó, càng kinh doanh càng thua lỗ.
Đã đến lúc Chính phủ cần có những quy chế nghiêm ngặt về tài chính với những tập đoàn nhà nước như EVN, không thể để tình trạng “thùng không đáy” kéo dài như thời gian qua.
Thanh Thảo (Thanh niên)