 |
Hiện năng lực nhà thầu Việt còn yếu kém.
|
Trao đổi với PV Tamnhin.net, ông Trần Ngọc Hùng, Chủ tịch Tổng hội Xây dựng Việt Nam chia sẻ: "một số quy định của Luật Đấu thầu chưa cụ thể, chưa phù hợp, rất dễ hiểu là chỉ chọn đơn vị có giá bỏ thầu rẻ nhất mà không tính đến đầy đủ năng lực đảm bảo tiến độ và chất lượng nhà thầu."
Cùng quan điểm trên, một đại diện của Cục Quản lí xây dựng và Chất lượng công trình giao thông (Bộ Giao thông vận tải) cho biết: Một số nhà thầu có xu hướng giá bỏ thầu thấp do tâm lí, mục tiêu muốn trúng thầu bằng mọi giá để có tiền ứng hợp đồng nhằm xử lí vấn đề tài chính trước mắt cho doanh nghiệp. Đồng thời việc đấu thầu chưa xem xét đầy đủ đến các yếu tố năng lực, kinh nghiệm thi công của nhà thầu, nguồn cung cấp và giá cả vật tư vật liệu, nhân công… Cho nên đến khi triển khai, tổ chức thi công, giá nguyên liệu, nhiên liệu và vật liệu xây dựng tăng cao so với thời điểm bỏ thầu, dẫn đến tình trạng thiếu vốn, thiếu phương tiện, thiếu nhân công, nhất là lao động có tay nghề cao, gặp khó khăn về việc cung ứng vật tư, nhiên liệu.
Ông Trần Tố Nghị, Phó Cục trưởng Cục quản lí xây dựng công trình, Bộ NN&PTNT cũng lên tiếng: Nhiều nhà thầu để có tiền đảo nợ sẵn sàng bỏ giá thầu thấp để trúng thầu theo kiểu “chết từ từ”. Khi triển khai thi công tìm cách giao khoán cho các đội. Các đội nhận phải tìm đối tác có chi phí nhỏ nhất để khỏi lỗ, nên họ lựa chọn lực lượng lao động nông nhàn để làm công. Do vậy khi vào mùa vụ không còn lực lượng để triển khai thi công dẫn đến chậm tiến độ của dự án.
Ngoài ra, theo ông Nguyễn Kim Đại, Chủ tịch Hội xây dựng Gia Lai, hiện nay công tác đấu thầu chỉ mới dừng lại ở việc đánh giá, lựa chọn nhà thầu trên hồ sơ dự thầu so với hồ sơ mời thầu, việc xác định năng lực thực tế của nhà thầu bị bỏ qua. Vì vậy, cần có cơ chế thẩm tra thực tế năng lực của các nhà thầu và chế tài, cơ chế xử lí nhà thầu năng lực thực tế không đúng với hồ sơ trúng thầu.
Cần sửa Luật Đấu thầu
Trước những bất cập như trên, các chuyên gia đề nghị sửa đổi một số điều của Luật đấu thầu và các văn bản liên quan để đảm bảo lựa chọn được nhà thầu đủ năng lực tài chính và năng lực thi công tham gia các dự án đầu tư xây dựng.
Theo ông Trần Tố Nghị, cần có chính sách ưu tiên cho các nhà thầu có nhiều công trình đạt tiến độ, chất lượng. Lấy chất lượng, tiến độ làm yếu tố cơ bản, trên cơ sở giá thành và biện pháp thi công hợp lí. Không vì giá thành thấp nhất để cho phép trúng thầu kể cả các hạng mục thi công đơn giản. Kiên quyết loại bỏ các nhà thầu có công trình không đảm bảo tiến độ, chất lượng.
Ông Trần Ngọc Hùng cho rằng: Hiệu quả kinh tế xã hội khi dự án hoàn thành vượt tiến độ là rất lớn. Thuỷ điện Sơn La vượt tiến độ sớm 2 năm lợi hàng tỷ “đô la”, giải quyết nhu cầu về điện cho xã hội. Điều này phải được xem xét toàn diện khi lựa chọn nhà thầu phù hợp với dự án. Thậm chí dù giá chào thầu có cao hơn nhưng kết quả cuối cùng khi đưa dự án vào sản xuất, sử dụng sớm lại là tốt hơn.
GS.TS Vũ Trọng Hồng, Chủ tịch Hội Thủy lợi Việt Nam gợi ý: Phải chăng cần có bài toán tình huống để kiểm tra và nhà thầu phải trả lời trước chủ đầu tư . Nếu còn phân vân cần có sự kiểm tra thực tế về cơ sở vật chất kĩ thuật của nhà thầu thay vì chỉ dựa vào lí lịch kê khai của nhà thầu.
“Giả định rằng nhà thầu đã có sự quen biết với chủ đầu tư thì việc làm đó cũng có tác dụng nhắc nhở nhà thầu cần thiết phải thuê lực lượng chuyên gia. Giống như trong đào tạo, việc thông cảm học trò phải nghỉ nhiều vì hoàn cảnh được thể hiện bằng việc phụ đạo thêm để làm bài kiểm tra thay vì châm trước trong khi chấm bài” – ông Hồng nói.
Tại điều 29, Luật Đầu thầu nêu rõ: Đối với các hồ sơ dự thầu đã vượt qua đánh giá về mặt kỹ thuật thì căn cứ vào chi phí trên cùng một mặt bằng về kỹ thuật, tài chính, thương mại để so sánh, xếp hạng. Hồ sơ dự thầu của nhà thầu có chi phí thấp nhất trên cùng một mặt bằng được xếp thứ nhất.
Thảo Nguyên (Tầm nhìn)