"Đau đầu" với đất vàng của Bộ ngành giữa Thủ đô

Việc di dời trụ sở các bộ, ngành trung ương là một chủ trương lớn của Chính phủ, nhằm hướng tới tập trung thành một khu trung tâm chính trị - hành chính, giảm áp lực giao thông, cải thiện chỉnh trang đô thị, nâng cao vị trí quyền lực của các cơ quan công quyền.

Đây là việc làm cần thiết nhưng vấn đề khó giải quyết nhất vẫn là quy hoạch, bao gồm quy hoạch vị trí mới của các bộ và quy hoạch “đất vàng” nội đô.

Loay hoay với đất vàng

Được sự cho phép của chính phủ, Bộ GTVT đã chủ trương di dời trụ sở đến khu vực Mĩ Đình.

Ngày 10-5, Bộ GTVT đã có thông cáo gửi các cơ quan báo chí giải thích rõ hơn về việc xây dựng trụ sở mới. Theo đó, Bộ cho biết cuối năm 2011, Thủ tướng đã có ý kiến chỉ đạo đồng ý về nguyên tắc cho phép Bộ GTVT được mua trụ sở làm việc và bán chỉ định tài sản trên đất, chuyển nhượng quyền sử dụng đất do Bộ GTVT đang quản lý tại 80 Trần Hưng Đạo, quận Hoàn Kiếm, TP Hà Nội để lấy kinh phí đầu tư trụ sở mới.

Trụ sở cũ của Bộ Xây dựng- 37 Lê Đại Hành. (Ảnh: TPO)

Về phương án huy động vốn xây dựng trụ sở, Bộ GTVT cho biết đã được đồng ý về nguyên tắc bán trụ sở cũ lấy tiền xây trụ sở mới. Đồng thời, phải đảm bảo giá trị mua trụ sở mới không lớn hơn giá trị bán tài sản trên đất, chuyển nhượng quyền sử dụng đất do Bộ GTVT đang quản lý tại 80 Trần Hưng Đạo. Bộ GTVT đang phối hợp với Bộ Tài chính định giá đất của trụ sở 80 Trần Hưng Đạo để làm căn cứ chuyển đổi. Nếu tiền bán trụ sở còn thừa thì sẽ nộp vào ngân sách.

Vấn đề khiến dư luận quan tâm ở đây không phải là việc Bộ GTVT chuyển trụ sở mà là việc khu đất vàng này sẽ rơi vào tay ai và nó được sử dụng như thế nào?

Trong số các phương án nghiên cứu của Bộ GTVT, có phương án bán trụ sở 80 Trần Hưng Đạo cho một công ty cổ phần để lấy một tòa nhà văn phòng làm trụ sở mới.

Nếu khu đất vàng 8.000 m2 của Bộ GTVT được bán cho tư nhân xây cao ốc văn phòng hoặc chung cư thì sẽ tạo thêm điểm nóng về giao thông cho thủ đô.

Tuy nhiên, nhìn vào phương án của Bộ GTVT - vốn là cơ quan có trách nhiệm chính trong việc đề ra các giải pháp chống ùn tắc và tai nạn giao thông thì dư luận không khỏi ít nhiều lo ngại.

Trong khi đó, nhiều bộ, ngành khác đã và đang di dời trụ sở để giảm tải cho nội đô Hà Nội, đang để lại những khu đất trống, chưa biết chuyển nhượng cho ai và làm gì với những khu “đất vàng”.

Như trụ sở của Thanh tra Chính phủ đã chuyển đến đường Nguyễn Phong Sắc kéo dài (quận Cầu Giấy) . Nhưng hiện tại, trụ sở cũ (đang trống) của Thanh tra Chính phủ trên phố Đội Cấn vẫn chưa có động tĩnh gì về công trình, dự án thay thế (dù bộ máy làm việc đã chuyển đi hết).

Gần đây nhất, Ban quản lý dự án xây trụ sở Bộ Xây dựng đã thông báo mời nhà đầu tư thực hiện dự án xây dựng trụ sở làm việc mới của Bộ Xây dựng theo hình thức xây dựng - chuyển giao (BT).

Trước đó, tháng 10-2011, Thủ tướng Chính phủ đã đồng ý chủ trương di dời trụ sở làm việc của Bộ Xây dựng về Khu đô thị mới Tây Hồ Tây và thực hiện dự án xây dựng trụ sở theo hình thức hợp đồng BT. Theo đề xuất của Bộ Xây dựng, nguồn vốn để thực hiện đầu tư xây dựng trụ sở mới sẽ gồm tiền đấu giá sử dụng đất, trụ sở làm việc cũ và nguồn vốn bổ sung từ ngân sách (trong trường hợp tiền đấu giá không đủ để xây dựng trụ sở mới).

Hà Nội sẽ không biến “đất vàng” thành chung cư?

Chia sẻ vấn đề đất vàng trong nội đô sẽ được sử dụng vào mục đích gì để không lãng phí tài sản Nhà nước mà vẫn đạt mục tiêu giảm tải nội đô, TS. Phạm Văn Khánh - Vụ trưởng Vụ Kinh tế Xây dựng (Bộ Xây dựng) cho biết, về nguyên tắc, muốn thực hiện bất cứ điều gì đều phải theo quy hoạch.

Bộ Giao thông sẽ bán trụ sở tại khu "đất vàng" 80 Trần Hưng Đạo. (Ảnh: VNN)

Ông Nguyễn Quang Nam - Trưởng ban quản lý dự án xây trụ sở Bộ Xây dựng cho biết: “Bộ Xây dựng là đơn vị đầu tiên công bố đấu giá đất. Nhiều bộ, ngành khác tuy di chuyển rồi, nhưng chưa đề cập việc xử lý đất cũ. Vấn đề là khi xử lý cái đất ấy thì sao cho nó vừa đạt được hiệu quả kinh tế vừa đạt cả lợi ích xã hội. Giả sử những khu đất vàng nằm trong nội đô mà cứ bán cho nhà đầu tư để xây nhà cao tầng thì sẽ thu được nhiều tiền ngay.

Ông Nam kiến nghị giải pháp: Khu đất trụ sở Bộ Xây dựng ở 37 Lê Đại Hành với diện tích gần 13.000 m2 có thể làm biệt thự và sẽ bán được giá.

Cũng theo ông Nam, mỗi khu đất ở vị trí khác nhau thì có bài toán khác nhau, không thể giải quyết vị trí khu đất vàng ở Bộ Xây dựng như ở Bộ Nông nghiệp hay cơ quan khác. Ông Nam cho biết, Bộ Xây dựng chắc chắn sẽ không cho phép nhà đầu tư đến xây nhà cao tầng tại nơi trụ sở cũ. Bởi vì khu vực xung quanh đã có nhiều nhà cao tầng, trong đó có tháp Vincom, có thể khiến cho khu vực này tắc nghẽn giờ tan tầm.

Mới đây, trong đề án Công nghiệp hóa, hiện đại hóa Bộ GTVT, Bộ này cần gần 224.000 tỷ đồng để hiện đại hóa trụ sở làm việc, cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin, phát triển đội tàu biển, máy bay, đào tạo nguồn nhân lực đến năm 2020 và định hướng đến năm 2030.
Và Bộ GTVT chủ trương bán trụ sở cũ để lấy kinh phí thực hiện đề án.

Việc cả Bộ Xây dựng và Bộ GTVT chủ trương bán trụ sở cũ cho tư nhân để lấy tiền xây trụ sở mới và thực hiện các đề án phát triển đang gây ra những phản ứng trái chiều. Bởi nếu các công ty tư nhân này xây cao ốc văn phòng hay chung cư trên khu đất vàng thì sẽ tạo thêm điểm nóng về giao thông cho thủ đô.

Trụ sở cũ của các bộ nên giao lại cho Hà Nội

Theo ông Phạm Sỹ Liêm, Phó chủ tịch Tổng hội Xây dựng Việt Nam, giao trụ sở cũ của các bộ ngành cho Hà Nội quản lý sẽ tránh được tình trạng lộn xộn quy hoạch và tiêu cực khi định giá bán những "mảnh đất vàng" giữa thủ đô.

Theo ông Liêm, việc di dời trụ sở các bộ ngành ra khỏi nội đô là cần thiết và hợp lí. Tuy nhiên, khu đất cũ của các bộ ngành nên giao lại cho Hà Nội quản lý và trừ tiền sử dụng đất vào ngân sách của Hà Nội. Thủ đô có ngân sách rất lớn, hàng năm vẫn phải nộp cho nhà nước. Ngược lại, nếu Chính phủ xây dựng trụ sở bộ ngành mới cũng sẽ lấy đất của Hà Nội nên cũng phải trả tiền sử dụng đất cho thành phố. Việc thẩm định giá sẽ do Bộ Tài chính thực hiện.

Còn việc sử dụng trụ sở cũ của các bộ như thế nào thì Bộ Xây dựng sẽ làm việc với Hà Nội để tìm phương án phù hợp. Hà Nội sẽ xác định khu vực này có thể là trụ sở các sở, ngành của thành phố, khách sạn, công viên, nhà trẻ, trường học, thậm chí là nhà đỗ xe cao tầng... Nếu Hà Nội không sử dụng lô đất đó thì phải bán đấu giá, phải qua cạnh tranh mới có giá thực sự, nếu không người dân sẽ không biết giá thực là bao nhiêu.

Di dời trụ sở các bộ là chuyện lớn mà nhà nước phải làm chủ, có kế hoạch, nếu khoán trắng cho từng bộ thì dễ phát sinh tiêu cực như bài học định giá đất đai, tài sản khi cổ phần hóa trước đây, ông Liêm cho biết.

Được biết, trong cuộc họp với Ủy ban An toàn giao thông Quốc gia gần đây, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Thế Thảo đã thẳng thừng tuyên bố: “Từ nay tôi không bao giờ đặt bút ký cho bất cứ một khu chung cư nào xây trên vị trí cũ của các trường ĐH, bệnh viện, trụ sở các bộ trong diện phải di dời”. Ông Thảo còn đề nghị TP xin mua lại đất trụ sở của các cơ quan, đơn vị, bộ, ngành nhằm giữ đúng mục đích dành cho sinh hoạt công cộng, hình thức mua cũng từ vốn ngân sách, ghi thu, ghi chi, có vậy mới đạt được mục đích giảm ùn tắc. “Nếu để lấy tiền cho các bộ xây trụ sở mới thì buộc chúng ta phải bán diện tích trụ sở cũ cho tư nhân, như vậy mục đích di dời để giảm tải không đạt được” - ông Thảo nhấn mạnh.

Việc sử dụng các khu đất vàng giữa thủ đô nên có nghiên cứu và quy hoạch cụ thể, để mạnh bộ nào bộ ấy làm sẽ gây ra sự lộn xộn và mục đích ban đầu của việc di dời trụ sở các bộ ngành nhằm giảm tải ùn tắc giao thông sẽ không đạt hiệu quả như mong muốn.

Hoàng Anh (Vietnamnet)