Bị cấm xuất khẩu, nhiều DN đã nghỉ ra nhiều cách kể cả làm giả giấy tờ đề xuất lậu khoảng sản.
Theo báo cáo của Cục Điều tra chống buôn lậu (ĐTCBL)-Tổng cục Hải quan, thời giam qua ngành Hải quan đã phát hiện nhiều vụ việc vi phạm trong hoạt động XK khoáng sản.
Điển hình là vụ, Công ty cổ phần Minh Tâm (Nghệ An) làm giả giấy tờ chứng nhận nguồn gốc hàng hóa để XK 1.900 tấn quặng sắt tại Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Nghệ An. Cũng với phương thức làm giả hợp đồng mua bán quặng Ilmenite nhưng Công ty cổ phần Bằng Hữu làm giả chứng từ hàng hóa XK 88 tấn quặng Zircon tại Chi cục Hải quan cửa khẩu Tân Cảng, TP. Hồ Chí Minh; Công ty cổ phần Bình Thuận XK lô hàng 900 tấn tinh quặng Zircon không đủ điều kiện XK; Công ty cổ phần khoáng sản Quảng Trị XK 325 tấn quặng Ilmenite không có chứng từ hợp lệ...
Theo Cục ĐTCBL, thủ đoạn chủ yếu của các đối tượng vi phạm thường gian lận bằng cách khai sai số lượng, trị giá, chủng loại hàng hóa. Do đặc thù của các lô hàng khoáng sản là không có bao bì, nhãn mác... nên rất khó khăn trong việc xác nhận số lượng, trọng lượng. Thậm chí, toàn bộ chứng từ khai báo với cơ quan Hải quan không phải là chứng từ thực sự thanh toán của lô hàng.
Bên cạnh đó, theo ông Nguyễn Bá Bình, Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường Lào Cai cho biết, hiện nay hoạt động xuất lậu khoáng sản hình thức không mới, nhưng tinh vi hơn. Lợi dụng đêm tối các đối tượng đưa hàng vào các nhà dân dọc đường biên rồi vận chuyển nhỏ lẻ qua biên giới. Thông thường các đối tượng bỏ vào bao tải nhỏ, mỗi đêm vận chuyển với số lượng từ một vài tạ, thậm chí vài tấn.
Kinh nghiệm từ Lào Cai, ông Nguyễn Bá Bình cho biết, lãnh đạo tỉnh Lào Cai yêu cầu tất cả các DN được phép XK khoáng sản thì phải xây dựng phương án vận chuyển bằng tuyến đường, từng xe một, mỗi xe lại có 1 biển phụ để lực lượng chức năng dễ kiểm tra, kiểm soát, tránh mua bán lòng vòng khoáng sản. Tránh lợi dụng kẽ hở từ Luật Hải quan, nên tỉnh Lào Cai đã thành lập tổ liên ngành để kiểm tra các chủng loại mặt hàng khoáng sản trước khi XK và đặc biệt xây dựng trạm cân để tất cả các xe vận chuyển khoáng sản XK đều phải cân để xác định khối lượng tránh gian lận khối lượng.
Tổng cục Hải quan đang chỉ đạo Cục Hải quan các tỉnh, thành phố thực hiện việc rà soát các văn bản có liên quan đến hoạt động XK khoáng sản, các quy định thủ tục trong việc cấp, ghi chép phiếu theo dõi trừ lùi, kiểm hóa, lấy mẫu giám định xin cấp vilas, sử dụng vilas để điều chỉnh, sửa chữa những điểm sơ hở, bất cập, chưa rõ ràng trong làm thủ tục XK khoáng sản các loại.
Tường Vy (VEF.VN)