Chi phí vận tải không ngừng tăng đã tác động không nhỏ tới các DN vận tải biển. Theo khảo sát của DĐDN, hiện chỉ chiếm 7- 8% tổng khối lượng hàng hóa xuất nhập khẩu được chuyên chở bằng tàu biển trong nước.
Theo số liệu từ Cục Đăng kiểm VN, đến cuối tháng 11/2011, VN có 867 chủ tàu quản lý khai thác 1.633 tàu có mang cờ VN với tổng trọng tải 7,4 triệu DWT. Trong đó, chỉ có 493 tàu có trọng tải lớn với tổng tải trọng là 5,3 triệu DWT, còn lại là tàu nhỏ.
“Chết lâm sàng”
Chia sẻ cùng DĐDN, ông Đỗ Xuân Quỳnh - Tổng Thư ký Hiệp hội Chủ tàu VN cho biết, với sự tham gia ngày càng nhiều và mở rộng của các hãng tàu nước ngoài trong các tuyến nội địa và quốc tế đã phần nào chứng minh sự "đuối sức" của các DN vận tải nội địa.Trong khi đó, trên các tuyến nội địa, các tàu chở hàng khô, hàng rời, trọng tải nhỏ lại không chịu nổi tình trạng giá cước thấp, hàng hóa không ổn định trong khi chi phí nguyên liệu, chi phí duy tu bảo dưỡng lại cao. Trong tình thế này, đá có nhiều DN vận tải đang “chết lâm sàng”- ông Quỳnh nói.
Mặt khác, với hàng loạt công ước quốc tế về hàng hải mà VN tham gia như Công ước Marpol 73/78 cũng đòi hỏi DN phải có những khoản đầu tư lớn cho khâu duy tu, bảo dưỡng, vận hành... nhằm bảo đảm tính an toàn của đội tàu.
| Để xây dựng ngành vận tải có tầm chiến lược, chúng ta cần nghiên cứu xây dựng cơ quan quản lý cảng đủ mạnh. |
Ông Tạ Hòa Bình - Chủ tịch HĐQT CTCP Vận tải biển Đông Đô chia sẻ, các DN của ta vẫn sẽ phải loay hoay chống lỗ. Khó khăn càng thêm chồng chất với hàng loạt tàu biển treo cờ nước ngoài vẫn tiếp tục được cấp phép hoặc gia hạn hoạt động trên tuyến nội địa VN. Điều này đã đẩy các chủ tàu VN rơi vào thế: Không chỉ thua trên sân khách, mà còn tiếp tục bị "hạ bệ" ngay trên sân nhà.
Suy cho cùng cái khó nhất khiến các DN vận tải tàu biển trong nước “đuối sức” dần trong thời gian gần đây chính là vấn đề tài chính. Vì có vốn DN mới dám “mạo hiểm” đầu tư và nhận những khối lượng vận tải lớn. Tình trạng cứ kéo dài như hiện nay e rằng, các DN tàu biển nội địa không chỉ “chết lâm sàng” mà sẽ có nguy cơ nhường hoàn toàn “sân nhà” cho DN ngoại - một chuyên gia đầu ngành kinh tế đã chia sẻ.
Cần nhiều hơn một giải pháp
Chi phí tài chính là cái khó nhất trong ngành vận tải biển hiện nay. Tuy nhiên nguồn gốc của cái khó đó lại chính là vai trò của cơ quan quản lý nhà nước. Vì vậy, để xây dựng ngành vận tải có tầm chiến lược so với các quốc gia trong khu vực và trên thế giới, chúng ta không chỉ quan tâm đầu tư cơ sở hạ tầng hay quy hoạch chiến lược ngành mà điều mấu chốt là cần nghiên cứu xây dựng cơ quan quản lý cảng đủ mạnh (có thể theo mô hình chính quyền cảng) phù hợp với thông lệ quốc tế và điều kiện của VN - chuyên gia kinh tế Trương Đình Tuyển khẳng định.
Là “người trong cuộc”, ông Nguyễn Sĩ Tuấn - Giám đốc Cty cổ phần thiết bị hàng hải Dầu khí Công nghiệp chia sẻ, DN mong muốn cơ quan quản lý ngành cần ban hành mức giá sàn xếp dỡ áp dụng cho các cảng. Đồng thời, cần có chính sách huy động nguồn vốn đầu tư nhằm hiện đại hoá và phát triển đội tàu biển VN; áp dụng chính sách ưu đãi cho đội tàu biển VN.
Mai Thanh (DĐDN)