Thảo luận về những nội dung còn nhiều ý kiến khác nhau của dự luật Điện lực (sửa đổi) tại Quốc hội (QH) sáng 20.6, có đại biểu (ĐB) cho rằng Chính phủ cần kiểm soát chặt chẽ các yếu tố đầu vào cấu thành giá điện để đảm bảo điều chỉnh tăng, giảm hợp lý thay vì chỉ tăng giá mà không có giảm.
|
|
Giảm giá khi đầu vào giảm
| ||||||||||||||||
Tán thành giá điện được thực hiện theo cơ chế thị trường nhưng phải có sự điều tiết quản lý của nhà nước như quy định của dự luật, ĐB Đoàn Nguyễn Thùy Trang (TP.HCM) cho rằng nhà nước cần quản lý giá bán lẻ điện, không khoán trắng cho doanh nghiệp. “Các đơn vị điện lực được định giá điện bán lẻ theo khung giá và cơ chế điều chỉnh giá do Chính phủ quy định. Chính phủ cần kiểm soát chặt chẽ giá cả, yếu tố đầu vào, giá điện không phải chỉ có tăng mà phải giảm khi giá nguyên liệu đầu vào giảm, có như vậy ngành điện mới công bằng với khách hàng”, ĐB này đề nghị.
Liên quan đến việc bảo đảm quyền lợi của người tiêu dùng điện, ĐB Hoàng Thị Tố Nga (Nam Định) cũng đề nghị bổ sung vào dự thảo luật sửa đổi lần này quyền và nghĩa vụ của khách hàng sử dụng điện, đơn vị điện lực và có chế tài xử phạt rõ ràng để đảm bảo hài hòa lợi ích giữa hai bên. Lý do, theo ĐB Nga là thực tế nếu người sử dụng chậm trả tiền điện hoặc vi phạm pháp luật về điện thì lập tức bị cắt điện hoặc bị xử phạt tiền. Tại một số địa phương, nhất là vùng nông thôn, nếu bị cắt điện, chi phí giá thắp sáng của người dân sẽ cao hơn, chưa kể đến những thiết bị, hàng hóa, nhất là hàng đông lạnh bị hỏng do bị cắt điện không được ai đền bù.
ĐB Bùi Thị An (Hà Nội) nhấn mạnh: “Nếu còn độc quyền sẽ không bao giờ có sự bình đẳng giữa người mua và người bán điện. Người dân bảo tôi, nếu cứ tiếp tục độc quyền thì người dân không bao giờ là thượng đế của ngành điện nữa, bởi vì ngành điện muốn làm gì, cắt điện lúc nào cũng được, hỏng điện gọi đến thì rất nhiều lý do, chữa chậm”. ĐB Nguyễn Thanh Phương (Cần Thơ) thì cho rằng, cần xây dựng các tiêu chí minh bạch về điều chỉnh giá điện, vì mỗi lần tăng, giảm giá điện luôn tạo ra những lo lắng, xáo trộn nhất định trong xã hội.
Rút ngắn lộ trình thị trường điện cạnh tranh
Để phá thế độc quyền ngành điện, nhiều ĐB đề nghị cần nhanh chóng đẩy nhanh quá trình vận hành thị trường điện cạnh tranh so với dự kiến đặt ra đến năm 2020. ĐB Nguyễn Thanh Phương (TP.Cần Thơ) phân tích: Theo báo cáo của Bộ Công thương, tính đến năm 2011, EVN đang chủ sở hữu quản lý vận hành 57% tổng công suất nguồn điện toàn hệ thống, nếu tính cả các nguồn điện do EVN nắm giữ cổ phần chi phối thì lên đến 87% tổng công suất toàn hệ thống. Hệ thống truyền tải điện và phân phối điện hiện nay 100% là vay vốn nhà nước và người tiêu dùng chủ yếu mua từ một nguồn điện, đó là EVN. Với thực trạng chưa có sự cạnh tranh như thế này thì việc đẩy giá điện theo giá thị trường rất khó.
Từ nhận định này, ĐB Nguyễn Thanh Phương đề nghị nhà nước cần có chính sách tích cực hơn nữa để nhanh chóng chuyển giá điện sang cơ chế thị trường vì theo kế hoạch chung là đến năm 2022 mới thực hiện giá bán điện lẻ cạnh tranh, càng kéo dài sự điều tiết của nhà nước thì càng bất lợi cho nền kinh tế.
Cũng cho rằng đến 2022 mới có thị trường bán lẻ điện cạnh tranh là “quá chậm”, ĐB Bùi Thị An (Hà Nội) đề nghị nghiên cứu rút ngắn lộ trình này “để người dân được hưởng lợi, dân ở đây là cả người dân bình thường cũng như các doanh nghiệp, các cơ sở sản xuất dùng điện”.
Các ĐB khác như Đỗ Văn Vẻ (Thái Bình), Võ Thị Hồng Thoại (Bạc Liêu)... đều kiến nghị cần có chính sách hỗ trợ người nghèo về giá điện song song với quá trình thúc đẩy sớm lộ trình thị trường điện cạnh tranh.
Bảo Cầm (Thanh niên)