Một cặp song sinh giống nhau như lột, mắc bệnh giống nhau, cùng mất vì căn bệnh ung thư.
Trường hợp song sinh xấu số mà chúng tôi muốn kể ở đây là 2 chị em bà Lý Chính và Lý Ngọc Kiệt (sinh năm 1949, người gốc Quảng Đông, Trung Quốc).
Cả 2 cùng mắc ung thư vú, trong đó, bà Kiệt là em mắc bệnh và mất trước, bà Chính là chị mắc và mất sau. Đúng dịp "thay áo" cho bà Kiệt (năm 2001), bà Chính phát hiện bệnh và 4 năm sau thì mất.
 |
| Bà Chính (bên trái) và bà Kiệt (người đang giơ tay). |
Khi chúng tôi tìm đến nhà bà Chính, ở xóm 3, xã Cổ Nhuế, Từ Liêm, Hà Nội, lại đúng dịp giỗ bà. Ông Lưu Trọng Đặng, chồng bà Chính dường như vẫn chưa nguôi nỗi buồn mất vợ, dù bà mất cách đây đã 4 năm.
Ông Đặng kể: 2 chị em giống nhau như lột. Khi người em mắc bệnh, tuy bà Chính không nói ra nhưng có thể cảm nhận bà cũng lo.
Bởi lẽ, từ trước đến giờ, kiểu ốm vặt hắt hơi sổ mũi hai chị em cũng thường giống nhau. Mắc ung thư vú được 2 năm thì bà Kiệt mất. Năm 2001, đúng dịp bà Kiệt được "thay áo" thì bà Chính bỗng phát hiện có u cục nhỏ ở ngực (dù trước đó, bà đi khám nhưng không có vấn đề gì).
Dù vững tâm ở việc phát hiện bệnh sớm, thầy thuốc giỏi, thuốc tốt, nhưng gia đình ông Đặng vẫn không khỏi lo lắng về chuyện các cụ hay nói: "Sinh đôi thì sinh cùng sinh, tử cùng tử".
Được 4 năm, dù vẫn thường xuyên đi kiểm tra sức khoẻ, kết quả vẫn tốt, nhưng đột ngột trước lúc mất 3 tháng, bác sĩ lại phát hiện trong cơ thể bà Chính tế bào ung thư lại phát triển.
 |
| Bà Chính (ngoài cùng bên trái) và bà Kiệt (ngoài cùng bên phải). |
Điều lạ là một người quen của gia đình cũng mắc bệnh ung thư, nhưng là ung thư dạ dày ở cùng thời điểm bà Chính mắc bệnh. Có thời điểm người kia rất nặng, bà Chính phải đi thăm.
Ai cũng biết ung thư dạ dày nguy hiểm hơn ung thư vú. Vậy mà hiện nay người quen kia vẫn sống khoẻ mạnh, còn bà Chính đã không còn.
Ý kiến chuyên gia:
Nhà nghiên cứu Nguyễn Phúc Giác Hải (nguyên Tổng thư ký của Hội di truyền học Việt Nam): Cùng gen, cấu trúc nên ngoại hình, bệnh tật như nhau
Các cặp song sinh cùng trứng (monozy - gote), tức là một trứng và một tinh trùng nhưng trong quá trình phát triển, đáng lẽ chỉ sinh ra một phôi thì lại tách ra thành hai phôi cùng phát triển song song.
Vì vậy, trẻ sinh ra có cùng một chương trình di truyền ADN (bộ gen giống nhau), cùng phát triển trong bụng mẹ nên có những đặc điểm cơ thể giống hệt nhau. Vì cùng có một bộ gen nên có thể ghép cơ quan của một cá thể trong cặp cho cá thể kia mà không bị đào thải.
Cũng chính vì vậy, các trẻ này giống nhau về mọi thứ, đặc biệt thường hay bị cùng một bệnh, nhất là các bệnh liên quan đến di truyền.
Đó cũng chính là lý do các cặp song sinh cùng trứng được khoa học di truyền quan tâm nhiều hơn hết, bởi vì mọi sự sai khác về sau này hoàn toàn có thể quy kết cho điều kiện dinh dưỡng, môi trường và giáo dục.
TS Trần Văn Thuấn (Phó giám đốc Bệnh viện K): Chị em sinh đôi mà cùng ung thư vú cũng là điều hiếm
Ung thư vú có 10% do di truyền. Người phụ nữ có mẹ hoặc chị em gái mắc ung thư vú thì nguy cơ mắc bệnh này cao từ 4 - 8 lần so với người bình thường.
Nếu 2 chị em sinh đôi mà giống nhau như lột thì chắc là cùng trứng, như vậy, kiểu gen sẽ như nhau và một người mắc bệnh, người kia cũng mắc giống như thế không có gì là lạ.
Tuy vậy, việc 2 chị em sinh đôi cùng mắc ung thư vú cũng là điều hiếm. Thông thường, chúng tôi chỉ hay gặp các trường hợp bệnh trong cùng một gia đình như: mẹ, dì, chị em gái (không sinh đôi)...
Trong ung thư vú, tiên lượng bệnh liên quan đến giai đoạn bệnh chứ không phải liên quan đến di truyền, tức là nếu phát hiện bệnh sớm, chữa đúng thì sẽ khỏi.
Nhóm PV Khoa học Đời Sống thực hiện