Nhiều người vẫn tin rằng, dùng nước giếng Vó Vong ở Chiềng, Cẩm Quý, Cẩm Thủy (Thanh Hóa) sẽ mang lại may mắn, khoẻ mạnh.
Hè mát, đông ấm
Ông Cao Viết Bảo, thôn Chiềng quả quyết: "Sáng ra, người dân trong làng ra giếng lấy nước về dùng. Buổi trưa, buổi chiều cả nam nữ đến tắm đông như hội. Có một điều khá đặc biệt, trời nắng mọi người chỉ cần ngồi quanh thành giếng là thấy mát lạnh. Mùa đông lạnh bao nhiêu, nước càng ấm bấy nhiêu, nước như có ai đã làm ấm lên. Mùa nào, bà con trong vùng cũng ra đây tắm mà không lo bị ốm".
 |
| Nước giếng trong như ngọc. |
Giếng nước này nằm gần sông Bưởi. Dường như có mối liên hệ nào đó nên hễ sông đục thì giếng sẽ đục nhưng không lâu sau đó sẽ trong trở lại. Có một điều đặc biệt, giếng nước không bao giờ cạn. Có lần người dân trong làng huy động hàng trăm thanh niên ra tát giếng để bắt cá, thau giếng, nhưng nước không vơi đi bao nhiêu...
Người ta còn kể lại, năm 1990, người dân trong làng có tát nước xây lại thành giếng. Do sơ ý, vôi bị rơi xuống, nước giếng "nổ đùng đùng, bắn tung toé cao hàng mét". “Dân làng thấy hoảng, lập bàn thờ cúng tế, giếng nước mới hết cơn giận dữ. Nguyên nhân giếng nước nổ như vậy có liên quan tới sự tích về sự ra đời của giếng. Cũng xin nói thêm, con gái trong làng vì tắm nước giếng mà càng ngày càng xinh ra đấy...", ông Thông, một người dân địa phương nói với vẻ huyền bí.
Sự tích về Xú
Chuyện xưa ghi lại, có già làng họ Cao tên Thuật, tuổi ngoài 70 đi đánh cá thì bắt được quả trứng. Sau nhiều lần vứt bỏ không thành, cụ nhẫn nại đem trứng về cho gà ấp. Khoảng tuần trăng thì trứng nở ra con Xú con (thuồng luồng), màu đỏ óng ánh, dáng uy nghi. Sớm tối đi về ông bắt cua, nhái đem về Xú ăn. Xú lớn nhanh như thổi, dân làng rất sợ bắt cụ giết Xú. Già Cao Thuật tìm cách giết, xua đuổi Xú nhưng không thành...
Năm ấy, nắng hạn vô cùng. Cả làng khô rang vì không có nước sinh hoạt. Chính Xú đã giúp dân làng bằng cách bò lên đồi "khoét" cho dân làng đôi giếng nước không bao giờ cạn.
 |
| Sáng ra, người dân trong làng ra giếng lấy nước về dùng. |
Anh Cao Viết Hội dẫn lại tích xưa: "Ông Cao Viết Thuật qua đời, trời sáng, sáng cả mặt trăng, bỗng dưng sấm chớp ầm ầm rồi mưa rất to. Từ đâu tôm, cá, trạch, lươn... kéo đến đầy nhà, dân làng bắt làm ma cho ông. Xú cũng về nằm trên gác, lệ rơi hai hàng, người trong làng phải mang thau hứng nước mắt Xú". Ông Thuật qua đời, Xú ngang ngược vẫy vùng trên sông Bưởi làm nhiều tàu thuyền đi qua thường xuyên bị đánh sập.
Ông Bùi Minh Thông, Chủ tịch UBND xã Cẩm Quý cho hay: "Hồi ấy, dân nơi khác đi qua khúc sông mà Xú ở thì thường hay bị Xú đánh đắm tàu, thuyền... Thế nhưng, nếu người dân địa phương đi qua và bảo là dân Chiềng Vong là không gặp trở ngại nào. Sau đó, người địa phương khác bàn nhau chặt củi, nung vôi bỏ xuống sông làm cho Xú chết. Người dân khu vực báo cho làng Chiềng lên chôn cất Xú. Người làng Chiềng phải mang 120 cái chiếu lên để đắp làm ma cho Xú. Lúc bấy giờ Xú được phong là "Phong Vương hạ đẳng thần" vào ngày 8/11 năm thứ 3 đời Vua Duy Tân Thuận Trị.
Sông Mã (Bee.net)