11 khối đá đen, với nhiều hình thù kỳ quái, trong đó có những khối mang hình dáng dấu chân người tại cánh đồng làng Yên Lạc (xã Cần Kiệm, Thạch Thất, Hà Nội) khiến nhiều người rất tò mò. Không ít người dân địa phương quả quyết, đây chính là dấu chân của viên tướng Cao Biền khi xưa...
Những khối đá đen kỳ lạ
Yên Lạc là một làng thuần nông, nằm tách biệt hẳn với những làng khác trong xã Cần Kiệm. Vào làng chỉ có duy nhất một con đường đất đỏ, ngày nắng bụi mịt mù, ngày mưa trơn trượt, nhão nhoét. Tìm về Yên Lạc khi trận mưa lớn vừa dứt, phải mất rất nhiều thời gian chúng tôi mới tiếp cận được nơi có những khối đá đen.
![]() |
| Những khối đá mọc lên giữa cánh đồng bằng bằng phẳng. |
Người đầu tiên chúng tôi gặp là bà Kiều Thị Xõa (75 tuổi). Bà Xõa nhiệt tình dẫn chúng tôi đến cánh đồng có những khối đá đen kỳ lạ. Theo quan sát, nổi lên giữa cánh đồng bằng phẳng là 11 khối đá màu đen, với rất nhiều hình thù và kích thước khác nhau, nằm tập trung tạo thành hình tam giác. Xung quanh những khối đá này cây cỏ mọc um tùm.
Bà Xõa cho biết, người dân trong làng vẫn quen gọi khu vực này là khu “đá đen” bởi các khối đá đều có màu đen, không như các loại đá khác.
Trong số 11 khối đá, có 3 khối rất lớn, mặt phẳng, trên đó có nhiều vết lõm như dấu chân người. Những hình này được khắc lõm sâu một cách tự nhiên trên bề mặt đá, không có dấu hiệu tác động của con người. Vết đá giống bàn chân phải trên mặt một khối đá có chiều dài 50 cm, bề ngang đoạn tương ứng với ngón chân rộng 28 cm. Điều đặc biệt là vết đá này có một phần trồi ra như ngón chân cái nên càng nhìn kỹ càng thấy giống bàn chân người. Vệt đá giống hình bàn chân trái có kích thước nhỏ hơn, chiều dài khoảng 40 cm, ngang 23 cm, sâu 14 cm.
Một số người dân địa phương truyền nhau câu chuyện, đó là vết chân của viên tướng Cao Biền bên Trung Quốc xa xưa. Cao Biền là viên tướng rất am tường địa lý, phong thủy. Khi được vua nhà Đường (Trung Quốc) cử sang làm tiết độ sứ, cai quản xứ Giao Châu (miền Bắc Việt Nam ngày nay), viên tướng này chợt “giật mình” trước long mạch của vùng đất Giao Châu. Lo ngại vùng đất này sẽ phát vương (vua), Cao Biền đã tìm cách triệt hạ những nơi có long mạch.
Khi đi ngang qua vùng Yên Lạc, Cao Biền nhìn thấy ở trên mặt đất đang có một quả núi nhô lên, địa thế phát sinh long mạch nên đã yểm triệt, rồi dùng… ân dẫm nát quả núi này. Chính vì vậy, trên mặt đá mới có hình vết chân người.
![]() |
| Ông Dậu đang chỉ cho phóng viên những vệt đá giống dấu chân người. |
Câu chuyện này hiện vẫn hay được các cao niên trong làng kể lại cho con cháu nghe, lý giải cho sự hiện hữu của những khối đá đen này. Tuy nhiên, ai cũng hiểu đây chỉ là truyền thuyết. "Ngày xưa, vì chưa phát hiện ra những dấu chân trên mặt đá nên người dân không mấy để ý tới khu vực này. Nhiều người còn mang đồ phế thải ra vứt ở đây, khiến cho khu vực này ngập ngụa rác, rất hôi thối, bẩn thỉu. Tuy nhiên, từ ngày phát hiện ra những khối có hình vết chân thì không ai dám vứt rác vào đây nữa", bà Xõa cho hay.
Cụ Cấn Thị Bướm (86 tuổi) lại kể rằng, khi còn nhỏ tuổi đã được ông bà, cha mẹ kể lại, vào những ngày trời nắng có một con rắn, thân đen tuyền, to như một con trăn, có mào đỏ chót hay trườn ra khu vực này uống nước. Khi đã uống no nê, con rắn này thường trườn lên khối đá có mặt phẳng nhất nằm khoanh tròn trên đó.
Lúc đầu khi mới nhìn thấy tướng mạo hung dữ của rắn, người trong làng ai cũng kinh sợ nhưng vì nó không bao giờ làm hại ai nên lâu dần mọi người xem đó là chuyện thường. Người trong làng còn gọi rắn là "ngài".
Văn tự không nhắc đến
Tìm đến đình làng Yên Lạc và được các cụ cao niên ở đây cho xem thần tích của làng. Tuy nhiên, trong các văn tự, tuyệt không thấy có dòng nào đề cập đến các khối đá đen trên.
![]() |
| Vệt đá giống bàn chân phải. |
Hiện bên ngoài những khối đã này đã được ông Nguyễn Văn Dậu, 66 tuổi, nguyên Chủ tịch xã Cần Kiệm, rào chắn cẩn thận để tránh tình trạng vứt rác bừa bãi.
Ông Dậu cho hay, năm 1994, sau khi nghỉ hưu, thấy những khối đá này ngập ngụa trong rác nên ông đã tự nguyện dọn dẹp rồi rào chắn lại. Trong quá trình dọn dẹp, ông không hề phát hiện thấy rắn rết gì mà chỉ thấy một số mảnh gốm có hoa văn rất cổ và đẹp.
Những mảnh gốm này hiện đang được trưng bày trong phòng truyền thống của xã. Cũng theo ông Dậu thì trong số 11 khối đá đen này, hầu hết trên đỉnh hoặc bề mặt của mỗi khối đá đều có những hình thù rất kỳ dị, ngoài những dấu vết chân người. "Những vệt đá này cũng chỉ nhang nhác giống bàn chân người chứ không giống hệt. Một lần tôi đi thăm chùa Cực Lạc, bỗng tôi gặp một người nói rằng, trước nhà tôi có ngũ hành sơn thạch, nếu gìn giữ sạch sẽ và trông nom cẩn thận thì làng sẽ luôn tránh được bệnh tật. Khi trở về tôi ra quan sát kỹ thì thấy quả đúng như thế", ông Dậu nói.
Cũng theo ông Dậu, điều đặc biệt là trong thần tích của làng Yên Lạc không nói gì đến 3 khối đá (trong 11 khối đá) trên, nhưng ngọc phả của làng bên cạnh thì có nhắc đến. Vào các ngày lễ hội của làng đó, họ vẫn xướng danh các khối này là "thạch sơn thập nhất đế" trong bài văn khấn cúng.
Có người khuyên ông Dậu nên lập bàn thờ lên những khối đá để thờ cúng nhưng ông không làm. Theo ông Dậu đây cũng chỉ là những khối đá tự nhiên đơn thuần, không có gì đặc biệt.


