Thảo luận về dự luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của luật Thuế thu nhập cá nhân tại nghị trường sáng qua, đa số ĐBQH thống nhất nâng mức khởi điểm chịu thuế lên 9 triệu đồng, mức giảm trừ phụ thuộc 3,6 triệu đồng. Một số ý kiến đề nghị nên bỏ bớt các bậc thuế đang quy định quá dày như hiện nay, đồng thời áp dụng luật từ 1.1.2013.
Theo ĐB Lê Công Đỉnh (Long An), ở các nước, mức giảm trừ cá nhân được tính theo cách phổ biến nhất chính là mức tự duy (chi phí trang trải cho bản thân người đóng thuế về ăn, ở, mặc, đi lại, học tập, chữa bệnh, giải trí) của người lao động (NLĐ) trong điều kiện sống bình thường. Trong khi hiện nay chúng ta chưa có công bố chính thức về khoản tự duy này. Qua tham khảo các thông tin điều tra về mức tự duy của NLĐ là từ 7 - 8 triệu đồng, ông Đỉnh cho rằng, trong điều kiện dự kiến thu nhập bình quân đầu người sẽ tăng trên 15%/năm trong thời gian tới thì mức giảm trừ cho người đóng thuế 9 triệu đồng “là chấp nhận được”.
Chống thất thu thay vì tận thu
Với mức giảm trừ cho người phụ thuộc, ông Đỉnh nói đúng ra cần phải có những điều tra cụ thể về mức tự duy tối thiểu của người phụ thuộc theo 5 loại nhu cầu: ăn, mặc, đi lại, học tập và chữa bệnh, ở đây không có giải trí và chi phí ở so với NLĐ chính. “Theo thông lệ bình thường thì mức này có thể tính từ 30 - 50% mức tự duy của NLĐ, tùy theo giá học tập và chữa bệnh của từng nước. Với mức 40% của Chính phủ đề xuất là phù hợp”, ông Đỉnh nhận xét, đồng thời nhấn mạnh: “Chúng ta cần lưu ý mục tiêu là tránh thất thoát khi thu thay vì tận thu; đồng thời chi phải hiệu quả, tránh thất thoát lãng phí còn hơn thu nhiều mà sử dụng không hiệu quả”.
Cũng dẫn kinh nghiệm thế giới khi đánh thuế thu nhập cá nhân (TNCN) thường phải hội đủ 3 điều kiện, trong đó có điều kiện về khả năng kiểm soát thu nhập, kiểm soát dòng thu nhập để tạo công bằng trong hành thu, Phó trưởng đoàn ĐBQH TP.HCM Trần Du Lịch chỉ ra bất cập: “Hiện chúng ta chỉ thu được những người làm công ăn lương, những người thu nhập không thể trốn được, còn thu nhập tự do thì không kiểm soát được, tạo bức xúc, bất công”. Ông Lịch dẫn chứng: Chúng ta đưa bộ phận các hộ kinh doanh cá nhân, gia đình sang cơ chế khoán, không kiểm soát được thu nhập dẫn tới thực chỉ có hơn 190.000 hộ đóng thuế, “tạo bức xúc lớn, người ta cảm thấy áp dụng như thế này gây bất công”.
Cùng nhận định, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp vừa và nhỏ VN Cao Sĩ Kiêm (Thái Bình) đề nghị “cần có biện pháp quản lý kiểm tra một cách hữu hiệu các khoản TNCN của những người có thu nhập. Hiện nay kiểm soát việc này rất yếu và không hết, nhiều khoản thu nhập không được đưa vào, không được kiểm soát, không được đánh giá, không được đóng góp”.
Giảm bớt bậc thuế
|
|
|
Theo ĐB Trần Du Lịch, nên bỏ bớt mức thuế bậc 7, tức là 35%, bởi mức thu này không nhiều nhưng nhìn vào cảm giác thuế cao. Làm vậy, VN sẽ nằm trong những quốc gia có cạnh tranh về thuế thu nhập ở mức dưới 30% trong thu hút đầu tư. Hơn nữa, bỏ bớt bậc thuế này sẽ khắc phục được việc ngăn trở động lực làm việc, cống hiến của đội ngũ chuyên gia giỏi, những người làm quản lý trình độ cao.
Ủng hộ đề xuất này, ĐB Trần Thanh Hải (TP.HCM) cũng đề nghị nên điều chỉnh biểu thuế lũy tiến từng phần theo hướng mức thuế suất cao nhất là 30%. Bên cạnh đó, thực hiện giãn khoảng cách giữa các mức thuế để thu hút những chuyên gia lao động kỹ thuật cao đến làm việc tại VN. Cụ thể hơn, ĐB Chu Đức Quang (Lạng Sơn) kiến nghị nên sửa biểu thuế suất theo hướng giãn khoảng cách các bậc thuế từ 7 bậc hiện nay xuống còn 5 bậc, với các mức thuế suất 5%, 10%, 15%, 25% và 35%, tức là bỏ bớt bậc 20% và 30%.
Về thời điểm hiệu lực thi hành của luật sửa đổi, nhiều ĐB đề nghị nên bắt đầu ngày 1.1.2013 tới để khoan sức dân. Tuy nhiên, Phó chủ tịch QH Nguyễn Thị Kim Ngân cho rằng nếu áp dụng từ đầu năm tới thì sẽ giảm thu ngân sách 5.200 tỉ đồng, và nếu kéo dài thời hạn miễn, giảm thuế đang áp dụng trong năm nay sang tới 1.7.2013 thì hụt thu thêm 4.000-5.000 tỉ nữa. Vì thế, bà Ngân đề nghị bắt đầu áp dụng từ 1.7.2013.
Theo nghị trình, dự luật sửa đổi, bổ sung một số điều của luật Thuế TNCN sẽ được QH biểu quyết thông qua tại kỳ họp này, vào ngày 22.11 tới.
Nguyệt Minh (Thanh niên)