Dự kiến thu phí sử dụng đường bộ từ 1.1.2013Chính phủ đã quyết định cho lùi thời hạn áp dụng việc thu phí bảo trì đường bộ trong thời hạn sáu tháng (tức đến ngày 1.1.2013 sẽ thu, thay vì từ ngày 1.6.2012) để yêu cầu bộ Tài chính trình lại phương án thu phí sao cho hợp tình, hợp lý và khoa học.
Rất nhiều xe máy, tuy không lăn bánh, mà nếu có chạy thì cũng không làm hư hỏng đường sá bao nhiêu, nhưng theo dự thảo, vẫn phải đóng phí sử dụng đường bộ. Ảnh: T.LTuy nhiên, tại dự thảo “Hướng dẫn chế độ thu, nộp, quản lý và sử dụng phí sử dụng đường bộ theo đầu phương tiện” của bộ Tài chính lần này vẫn không có nhiều thay đổi.
Bất hợp lý
Cụ thể, dự thảo tiếp tục quy định phí bảo trì đường bộ thu hàng năm trên “đầu phương tiện” theo kỳ đăng kiểm. Với phương thức thu này, phí bảo trì đường bộ sẽ trở thành một “loại phí cố định”, cho dù trong tháng đó, xe chạy ít hay nhiều hoặc thậm chí không chạy vẫn phải đóng phí. Như vậy là quá bất cập.
Theo nhiều chủ xe, hiện nay kỳ đăng kiểm của phương tiện xe cơ giới là 1 tháng, 3 tháng, 6 tháng, 12 tháng, 18 tháng, 24 tháng hoặc 30 tháng, tuỳ theo xe cũ hay mới. Nếu phải đóng phí theo kỳ đăng kiểm nghĩa là buộc các doanh nghiệp vận tải phải nộp tiền trước sử dụng dịch vụ sau. Nghĩa là phải đi vay và trả lãi hai lần để cho phương tiện hoạt động.
Tương tự, dự thảo thông tư quy định về đối tượng chịu phí bao gồm: xe ôtô, máy kéo; rơmoóc, sơmi rơmoóc được kéo bởi ôtô, máy kéo (sau đây gọi chung là xe ôtô) và xe môtô hai bánh, môtô ba bánh, xe gắn máy cũng y như cũ. Trong đó, bắt sơmi rơmoóc phải đóng phí và cao gần gấp hai lần phí máy kéo là phi lý.
Luật sư Thái Văn Chung, tổng thư ký hiệp hội Vận tải hàng hoá TP.HCM, phân tích: xét về bản chất, “sơmi rơmoóc” không phải là “đầu phương tiện giao thông cơ giới đường bộ” như quy định mà chỉ là tổ hợp cơ khí đơn giản, không gắn động cơ nên không thể tự vận hành. Nó chỉ chạy được khi được kéo bởi ôtô, máy kéo. Trong khi đó, quy định “máy kéo” là đối tượng bị thu phí bảo trì đường bộ (với mức phí từ 270.000 – 390.000 đồng/tháng) rồi thì không thể đánh phí tiếp lên “phần đuôi” là sơmi rơmoóc nữa.
Ông Hoàng Thắng, một chủ xe, cho rằng với quy định này chắc chắn sẽ xảy ra hệ luỵ xấu khác như việc mua bán xe, sơmi rơmoóc nhưng không trước bạ sang tên hoặc không đăng kiểm, chấp nhận chung chi trên đường...
Cuối cùng người dân phải chịu
“Với những quy định thiếu thực tế trên, nếu không khắc phục sẽ là gánh nặng cho nhiều doanh nghiệp vận tải và để lại nhiều hệ luỵ cho xã hội”, giám đốc một doanh nghiệp vận tải bức xúc.
Theo hiệp hội Vận tải hàng hoá TP.HCM, hiện tại doanh nghiệp vận tải đang phải chịu rất nhiều khoản phí cố định như: lãi suất ngân hàng, phí bảo hiểm xe, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, phí đăng kiểm phương tiện… Nếu gánh thêm “phí cố định” thu theo đầu xe ở mỗi kỳ đăng kiểm nữa thì sẽ rất khó khăn. “Nhưng, thực chất tất cả các khoản phí đều được hạch toán vào giá thành dịch vụ và người cuối cùng chi trả là người tiêu dùng”, đại diện hiệp hội này nói.
Cũng theo hiệp hội Vận tải hàng hoá TP.HCM, phí bảo trì đường bộ, nếu có, nên quy định là một “loại phí lưu động”, có sử dụng dịch vụ thì có đóng, sử dụng nhiều đóng nhiều, sử dụng ít đóng ít để bảo đảm tính công bằng và đúng bản chất của phí. Vì thế, phí sử dụng đường bộ cần thiết nên thu qua xăng dầu. Áp dụng phương thức này Nhà nước sẽ thu đúng, thu đủ cho nguồn quỹ, trong khi giảm được chi phí cho việc tổ chức bộ máy thu cồng kềnh, tốn kém và dễ thất thu, đồng thời không bỏ sót một lượng lớn xe nước ngoài đang lưu hành tại Việt Nam.
Đào Lê (SGTT)TS Nguyễn Hữu Nguyên (trung tâm Nghiên cứu kinh tế miền Nam):
Người dân đã mệt mỏi lắm rồi
Hiện nền kinh tế còn rất khó khăn, nếu áp dụng thu phí sử dụng đường bộ từ đầu năm 2013 thì chẳng khác nào đẩy doanh nghiệp vận tải, mà thực chất là đẩy người dân rơi vào thế khó chồng khó.
Như tôi đã từng phát biểu trên báo Sài Gòn Tiếp Thị, trước khi đưa ra chủ trương, chính sách nào cũng phải nghĩ đến cái đáy nó phải chạm là ai. Ở đây là dân. Dân sử dụng xe máy phải đóng phí, rồi đóng “thay” cho doanh nghiệp vận tải, vì những thứ này cuối cùng cũng đổ xuống đầu dân.
Đó là chưa kể, trong dự thảo thông tư, bộ Tài chính đề xuất UBND cấp xã là cơ quan thu phí đối với xe máy của chủ phương tiện trên địa bàn... Như vậy sẽ đẻ thêm bộ máy cồng kềnh và phải tốn thêm tiền chi trả cho bộ máy này, tính ra số tiền thu được cũng chẳng bao nhiêu.