Quyền sở hữu, sử dụng ngoại tệ của người dân liệu có bị siết chặt hơn trong Pháp lệnh quản lý ngoại hối (sửa đổi) như một số ý kiến của Thường vụ Quốc hội hay sẽ được giữ nguyên như ý kiến của Ngân hàng Nhà nước?
Hôm 13-12, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Nguyễn Văn Bình có mặt tại phiên họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội để trình bày về dự thảo sửa đổi, bổ sung Pháp lệnh quản lý ngoại hối.
Pháp lệnh quản lý ngoại hối (sửa đổi) dự định sẽ không siết chặt hơn quyền sở hữu ngoại tệ của người dân cho dù có nhiều ý kiến tại phiên họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị xem lại quyền này để tránh tình trạng “đô la hóa” nền kinh tế.
Pháp lệnh ngoại hối hiện hành quy định người dân được cất giữ, mở tài khoản ngoại tệ tại ngân hàng hoặc bán ngoại tệ tại các tổ chức tín dụng. Pháp lệnh quy định như vậy vì các quyền này được xác lập phù hợp với các quy định về quyền sở hữu tài sản cá nhân trong Bộ luật dân sự (bao gồm quyền chiếm hữu, quyền sử dụng và quyền định đoạt tài sản).
Tuy nhiên, khi sửa đổi pháp lệnh, Thường trực Ủy ban kinh tế và một số ý kiến Thường vụ Quốc hội cho rằng quy định phạm vi sử dụng ngoại tệ của cá nhân là tương đối rộng. Hiện có tình trạng sử dụng ngoại tệ phổ biến trong nước, làm gia tăng tình trạng “đô la hóa”, ảnh hưởng không tốt đến việc điều hành chính sách tiền tệ, chính sách tỉ giá của NHNN và đề nghị sửa đổi theo hướng siết chặt hơn.
Nhưng, NHNN bảo vệ quan điểm phải giữ lại quyền này. Thống đốc Nguyễn Văn Bình nói việc quản lý ngoại tệ được thực hiện bằng nhiều công cụ khác chứ không chỉ riêng pháp lệnh này. "Bên cạnh việc giữ ổn định kinh tế vĩ mô và giá trị tiền đồng, thời gian qua ta đã làm tốt việc chống đô la hóa với các giải pháp hỗ trợ là trần lãi suất tiền gửi tiết kiệm ngoại tệ thấp (2%), với doanh nghiệp là 0,5%”, ông Bình giải thích và cho rằng đây là các tác động làm giảm tâm lý găm giữ ngoại tệ của người dân.
Ủy ban Kinh tế cũng thận trọng trong báo cáo thẩm tra khi cho rằng: việc hạn chế các quyền sử dụng ngoại tệ của cá nhân là vấn đề nhạy cảm, có phạm vi ảnh hưởng lớn cũng như có thể tác động đến lợi ích của từng người dân và tổ chức kinh tế. Phản ứng của những đối tượng này sẽ có tác động tiêu cực đến thanh khoản ngoại tệ của hệ thống ngân hàng cũng như ảnh hưởng đến lượng chuyển tiền kiều hối về Việt Nam hằng năm. Do vậy Thường vụ Quốc hội cần thảo luận thật kỹ.
Phó Chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu cho rằng, pháp luật tôn trọng quyền sở hữu ngoại tệ của người dân, không cấm người dân cất giữ ngoại tệ nhưng việc lưu thông ngoại tệ cần phải được thực hiện thông qua hệ thống ngân hàng. Nhiều ý kiến đề nghị cần cụ thể các quy định nhằm thực hiện lộ trình chống tình trạng “đô la hóa” hơn là tập trung vào vấn đề hạn chế quyền sử dụng ngoại tệ.
Lan Nhi (TBKTSG Online)