Trong 10 người bị khởi tố liên quan đến vụ nhân bản kết quả xét nghiệm, có một người nhận được sự chia sẻ bằng những giọt nước mắt của đồng nghiệp, đó là kỹ thuật viên trưởng Phan Thị Oanh.
Chị Phan Thị Oanh. Ảnh: Hải NguyễnTrong 1.495 bản xét nghiệm có kết quả trùng nhau, có 764 kết quả xét nghiệm khống. Chị Oanh đã tham gia ký khống 18 bản xét nghiệm. Chị bị khởi tố bị can là vì hành vi liên quan này.
Nhưng cùng với hành vi vi phạm có chứng cứ rành rành đó, còn có những hành vi khác của chị cần được xem xét một cách thấu đáo để xử lý công bằng. Chị đã tham gia ký khống kết quả xét nghiệm theo chỉ đạo chung của trưởng khoa, theo cái hệ thống đang vận hành mà chị chỉ là một bộ phận trong cỗ máy đó; nhưng chị đã nhận thức được việc làm sai trái và tự ý chấm dứt hành vi vi phạm pháp luật.
Không chỉ “quay đầu là bờ”, chị còn âm thầm thu thập bằng chứng để giúp đồng nghiệp tố cáo. Chị Oanh không đủ dũng cảm vượt qua các áp lực từ phía gia đình và cơ quan nên đã rút tên ra khỏi đơn tố cáo, nhưng những bằng chứng do chị cung cấp có sức thuyết phục để báo chí vào cuộc, có giá trị để đưa vụ việc ra ánh sáng. Kết quả “phá án” vụ án tại Bệnh viện Hoài Đức hôm nay không thể không tính công cho chị Oanh.
Chính chị Hoàng Thị Nguyệt - một trong ba người đứng đơn tố cáo - đã phát biểu rằng, ''không có chị Oanh thì chúng tôi không có được chứng cứ để tố cáo, không thể biết được sự gian dối này đã tồn tại suốt cả thời gian dài''.
Cho nên, nếu như không còn có hành vi vi phạm nào khác ngoài việc ký khống 18 bản xét nghiệm, trường hợp của chị Oanh có thể xem xét để miễn truy cứu trách nhiệm hình sự. Hành vi vi phạm của chị không còn gây nguy hiểm cho xã hội, bản thân chị đã tự khắc phục hậu quả ngay trong quá trình thu thập chứng cứ - hay nói cách khác - chị đã “lập công chuộc tội”.
Điều 25, Bộ luật Hình sự về “Miễn trách nhiệm hình sự” quy định: 1. Người phạm tội được miễn trách nhiệm hình sự nếu khi tiến hành điều tra, truy tố hoặc xét xử, do chuyển biến của tình hình mà hành vi phạm tội hoặc người phạm tội không còn nguy hiểm cho xã hội nữa. 2. Trong trường hợp trước khi hành vi phạm tội bị phát giác, người phạm tội đã tự thú, khi rõ sự việc, góp phần có hiệu quả vào việc phát hiện và điều tra tội phạm, cố gắng hạn chế đến mức thấp nhất hậu quả của tội phạm thì cũng có thể được miễn trách nhiệm hình sự”.
Pháp luật văn minh chính là ở chỗ luôn mở một cánh cửa cho con người biết hối cải có cơ hội phục thiện. Pháp luật không có hai từ “tha thứ” như ngôn ngữ của xã hội, nhưng thấm đẫm nhân văn bằng khái niệm “miễn-giảm trách nhiệm hình sự”.