Chống tham nhũng đạt hiệu quả thấp là vấn đề gây bức xúc cho nhiều vị đại biểu Quốc hội. Trong phiên họp của UBTVQH tháng 9 vừa qua, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng thậm chí còn nêu thẳng băng câu hỏi: “Có tham nhũng trong phòng, chống tham nhũng không?”.
Ảnh minh họa (Nguồn: Internet) Thái độ nhất quán của các vị đại biểu Quốc hội là: Đấu tranh chống tham nhũng nói nhiều, nhưng chưa có chuyển biến; phải có cách làm hiệu quả hơn và kiên quyết hơn. Với tư cách là những người đại diện cho nhân dân, thái độ của các vị đại biểu nói lên rất nhiều điều.
Điều đầu tiên là xã hội đang hết sức bức xúc đối với vấn đề tham nhũng. Sự bức xúc này có thể nhận biết không mấy khó khăn qua các phương tiện thông tin đại chúng, và nó được tái xác nhận thông qua thái độ của các vị đại biểu Quốc hội. Thái độ này là khá gay gắt và quyết liệt. Một số người cho rằng: Làm gì mà gay gắt như vậy?
Chúng ta là cùng một hệ thống cả, nhiều đại biểu cũng chính là những người điều hành và phải chịu trách nhiệm trong việc đấu tranh chống tham nhũng, tại sao các vị đại biểu lại không thấy phần trách nhiệm của mình?
Ý kiến này không phải là không có lý. Tuy nhiên, cái lý lớn hơn là: Các vị đại biểu Quốc hội phải phản ánh được tâm tư, nguyện vọng của cử tri. Nếu xã hội có những bức xúc và những bức xúc đó không phản ánh được vào đời sống chính trị của đất nước thì chức năng đại diện của Quốc hội không vận hành. Điều này chứa đựng những rủi ro hết sức to lớn cho cả hệ thống.
Sự đổ vỡ của các nước chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô và Đông Âu là những ví dụ sống động về hiểm họa nói trên. Thực tế của các nước này cho thấy: Việc biến các cơ quan đại diện thành diễn đàn để tung hô vạn tuế đã tước đi của các nhà lãnh đạo khả năng cảm nhận cuộc sống thực. Và khi chính biến xảy ra, tuyệt nhiên không một người dân nào đứng lên bảo vệ chế độ cả. Rủi ro là cả hệ thống đã không phản ánh được ý nguyện của nhân dân và đã tồn tại chủ yếu là cho chính mình.
Ở nước ta, việc một số đại biểu Quốc hội vừa làm chức năng lập pháp, vừa làm chức năng hành pháp là một thực tế. Điều này đặt không ít các đại biểu vào một tình thế khó khăn và thách thức lớn nhất là các vị đại biểu phải làm sao hóa thân được khi thực hiện các chức năng khác nhau của mình. Nghĩa là, khi làm một quan chức điều hành thì hành động như một quan chức hành chính; khi làm đại biểu cho nhân dân thì hành động như một người đại biểu. Đây thật sự là một thách thức to lớn và không phải đại biểu nào cũng làm được.
Tuy nhiên, trong bất cứ trường hợp nào, việc nhiều vị đại biểu Quốc hội phản ánh được sự bức xúc của xã hội trước vấn đề tham nhũng cho thấy chức năng đại diện đang được vận hành ngày một hiệu quả hơn.