Sau khi chiêu bài “phòng chẩn trị y học cổ truyền Trung Quốc” hết đất sống do bị phanh phui hàng loạt sai phạm, các phòng khám ngoại đã nhanh chóng đổi “chiêu”: Thuê bác sĩ (BS) nội đứng tên. Hình thức khác nhưng nội dung vẫn y như cũ: BS dỏm, thuốc không nguồn gốc và nếu bị phát hiện thì tái diễn điệp khúc… “cởi áo, tháo chạy!”
Mượn “mác” Việt để móc túi người bệnh
Toàn bộ các phòng khám theo kiểu “treo đầu dê…” đều nằm ở những vị trí “đắc địa” gắn “mác” phòng khám Việt Nam 100% với các BS trong nước đứng tên kể cả phụ trách chuyên môn. Tuy nhiên, trên thực tế, đứng tên cũng chỉ là hình thức cho thuê bằng nhằm đối phó với cơ quan chức năng. Hàng loạt các vụ việc liên quan đến phòng khám có “BS chui” phát hiện chỉ trong hơn hai tháng gần đây tại TPHCM đã cho thấy tình trạng cho thuê bằng của các BS trong nước đang nở rộ bất chấp đối tượng thuê là ai, có chuyên môn hay không?
Điển hình, mới đây, sáng ngày 18.10, Thanh tra Sở Y tế TPHCM kiểm tra đột xuất phòng khám đa khoa Châu Á tại quận 5 đã phát hiện nhiều “BS chui” người Trung Quốc đang thực hiện khám chữa bệnh. Khi đoàn thanh tra bất ngờ ập vào đã phát hiện 8 người Trung Quốc đang có mặt tại phòng khám. Trong đó, 5 BS người Trung Quốc đang khám bệnh đã nhanh chóng cởi áo blouse và bỏ chạy lên tầng 7 của tòa nhà rồi chốt chặt cửa. Lực lượng thanh tra phải “thuyết phục” nhưng vẫn không mở được cửa. Thanh tra Sở Y tế buộc phải nhờ đến công an phường và lực lượng công an Phòng Quản lý xuất nhập cảnh Công an TPHCM.
Mặc dù phòng khám được đăng ký bởi BS người Việt, thế nhưng tại thời điểm kiểm tra, không có bất kỳ BS VN nào. Sau gần 2 giờ đoàn thanh tra có mặt, BS Trương Quốc Trương, phụ trách chuyên môn khoa Sản của phòng khám mới có mặt.
Trước đó, ngày 29.8, Thanh tra Sở Y tế TPHCM phối hợp với Cục Xuất nhập cảnh, Bộ Công an và và Cơ quan an ninh PA 83 đã kiểm tra đột xuất phòng khám đa khoa Apollo, địa chỉ 228 – 228 A Trần Hưng Đạo, quận 1. Khi đoàn thanh tra xuất hiện bất ngờ, hàng chục BS người Trung Quốc áp dụng chiến thuật cũ: “Cởi áo blouse chạy tán loạn, trốn... “chui nhủi” mọi ngóc ngách”.
Các “BS chui” tại phòng khám Apollo, quận 1 bị phát hiện.
Khi lực lượng chức năng đến kiểm tra, số BS người Trung Quốc đã tìm cách trốn chạy bằng các lối thoát “bí mật”. Một người trèo núp trên trần la phông của nhà vệ sinh ở tầng 1, lực lượng thanh tra phải thuyết phục hồi lâu vị BS này mới chịu xuống. Sau đó, thanh tra phát hiện thêm 7 người Trung Quốc trốn trong căn phòng khóa cửa phía thang máy trên sân thượng, rồi lần lượt phát hiện thêm nhiều người khác đang ẩn náu nhiều nơi trong phòng khám.
Tại phòng khám chính, cơ quan chức năng phát hiện ra một cửa thoát hiểm được nguỵ trang bằng tủ gỗ. Cánh cửa này nối liền với lối thoát nhỏ để dễ dàng tẩu tán. Chính cầu thang này là nơi mà hàng chục BS chui đã sử dụng để trốn cơ quan chức năng. Sau hơn 2 giờ kiểm tra, đoàn thanh tra đã phát hiện tổng cộng 10 nhân sự người Trung Quốc đã hoạt động tại phòng khám này.
Ngoài ra, tại phòng phẫu thuật, đoàn đã phát hiện các BS vừa thực hiện ca phẫu thuật cắt “bao quy đầu” cho bệnh nhân. Trao đổi với phóng viên Báo Lao Động, một bệnh nhân nam, 38 tuổi, quê ở Tiền Giang cho biết: “Tôi chỉ biết đến phòng khám Apollo sau khi xem tờ quảng cáo. Trong đó có ghi chữa trị được xuất tinh sớm nên tôi đã đến chữa. Khi đến phòng khám tôi được một người tự xưng là BS nói tiếng Trung Quốc trực tiếp khám bệnh thông qua một thông dịch viên. Mới 3 ngày điều trị mà chi phí đã lên đến hơn 11 triệu đồng. BS này khẳng định, bệnh này không để điều trị khỏi một lần mà phải lâu dài mới hết”. Điều đáng nói, nếu không bắt quả tang tại chỗ thì khó có thể phát hiện ra được sai phạm tại phòng khám này vì bệnh nhân không được giữ bất kỳ giấy tờ gì như: Biên lai đóng tiền, toa thuốc, hồ sơ bệnh án...
Theo TS-BS Bùi Minh Trạng - Chánh thanh tra Sở Y tế TPHCM, phòng khám này do Sở Y tế TP cấp phép hoạt động do BS Vũ Thanh Tùng chuyên khoa nội phụ trách chuyên môn. Qua kiểm tra hồ sơ từ phòng quản lý hành nghề y dược tư nhân của Sở Y tế, phòng khám Apollo không có bất kỳ BS Trung Quốc nào đăng ký hành nghề. Do đó, theo ông Trạng, việc người nước ngoài thực hiện khám, chữa bệnh tại phòng khám này là sai quy định. Ngoài ra, phòng khám cũng đã tổ chức khám chữa bệnh quá chức năng cho phép.
Năm lần bảy lượt phát hiện vẫn tồn tại
Khó có thể hình dung được, phòng khám Apollo, Châu Á, Hiệp Hoà… nằm ngay trung tâm quận 1, 5, Tân Bình, TPHCM lại có thể qua mắt được cơ quan chức năng để “tung hoành ngang dọc” và chỉ đến khi Thanh tra Sở Y tế phối hợp cơ quan quản lý xuất nhập cảnh kiểm tra đột xuất mới phát hiện ra “BS chui, không bằng cấp” đang thực hiện khám, chữa bệnh cho nhiều người”.
Đây không phải là cá biệt, việc các phòng khám Trung Quốc sai phạm không phải là vấn đề mới. Tuy nhiên, câu hỏi đặt ra, tại sao năm lần bảy lượt bị xử phạt, nhưng những sai phạm tại các phòng khám Trung Quốc ở TPHCM vẫn ngang nhiên... tái phạm. Có phải sự lộng hành của những phòng khám này trước bất lực của ngành y tế được cho là có người “chống lưng”. Năm 2012, cơ quan chức năng cũng đã có “chiến dịch truy quét” phòng khám Trung Quốc và phát hiện hàng loạt phòng khám Trung Quốc sai phạm như vụ Phòng khám y Trung Quốc (141 Phan Đăng Lưu, quận Phú Nhuận, TPHCM); Phòng khám đa khoa Đầm Sen (46 Hòa Bình, phường 5, quận 11, TPHCM - trực thuộc Cty TNHH TM Trung tâm Y tế Đầm Sen), Phòng khám Trung Nam... nhưng rồi đâu lại vào đấy.
Điều đáng nói, khi cơ quan chức năng đến thanh, kiểm tra đột xuất thì không thấy bóng dáng của bất kỳ BS VN nào có mặt trong danh sách đăng ký để túc trực tại phòng khám mà chỉ toàn các “BS chui” đến từ Trung Quốc.
Theo số liệu của Phòng Quản lý dịch vụ y tư nhân Sở Y tế, tính đến cuối năm 2012, toàn TPHCM có 3 phòng khám 100% vốn do người Trung Quốc làm chủ, 5 phòng khám khác có BS người Trung Quốc hành nghề được cấp phép. “Còn lại, không ít phòng khám do người VN đứng tên và người Trung Quốc núp bóng hành nghề”, một cán bộ Phòng Quản lý dịch vụ y tư nhân, Sở Y tế TPHCM cho biết. Vậy vấn đề vì sao ngành y tế hàng năm vẫn thanh tra, kiểm tra và phát hiện nhiều phòng khám có người Trung Quốc hoạt động trái phép nhưng tình trạng này vẫn tái diễn? Liệu có phải các phòng khám này đang lờn luật hay chế tài chưa đủ sức răn đe…
BS nội tiếp tay cho sai phạm: Không thể vô can
Rõ ràng, chiêu “lách luật” của các phòng khám Trung Quốc thuê các BS VN đứng tên điều trị nhằm đối phó với các cơ quan chức năng đang phát huy tác dụng. BS VN chỉ đứng tên hình thức rồi thu tiền còn việc các phòng khám này âm thầm đưa “BS” Trung Quốc vào khám bệnh bất kể có bằng cấp hay không lại là việc của người thuê. Chưa thấy cơ quan chức năng công khai BS cho thuê bằng nào bị rút giấy phép hành nghề và liên đới chịu trách nhiệm. Chính vì điều này, theo Thanh tra Sở Y tế TPHCM, sau khi bị phát hiện sai phạm, nhiều phòng khám Trung Quốc “núp bóng” lại thay đổi địa chỉ, thay đổi tên phòng khám và tiếp tục hành nghề sai phép, trái phép.
Vụ việc tại phòng khám Hiệp Hoà là một dẫn chứng rất rõ nét: Trước đó, một BS người Việt được thuê đứng tên phòng khám này đã làm đơn phản ánh lên Sở Y tế như sau: Mặc dù ông là người đứng tên chuyên môn, nhưng không hề được biết hoạt động của phòng khám. Theo ông, mọi hoạt động do một đoàn người Trung Quốc điều hành tất cả và hoạt động hành nghề có nhiều biểu hiện sai trái: Gây biến chứng cho bệnh nhân; lấy giá “cắt cổ” đến vài chục triệu đồng mỗi người; quảng cáo quá chức năng như cắt dây thần kinh bộ phận sinh dục nam để điều trị vô sinh...!
Đến khi vị BS này nghi ngờ những người Trung Quốc thuê ông đứng tên có liên quan đến từ phòng khám ở trên đường Phan Đăng Lưu vừa bị phát hiện sai phạm và đóng cửa thì ông đã làm đơn để tố cáo. Cơ quan chức năng đã tước giấy phép hoạt động của phòng khám này 9 tháng và 6 vị “BS chui” người Trung Quốc đã bị trục xuất khỏi VN và cấm nhập cảnh trong 5 năm.
Việc phòng khám có BS chui không bằng cấp tha hồ tung hoành cần phải lên án khi có sự tiếp tay của một số BS, lương y trong nước. Họ cam tâm cho thuê bằng để kiếm tiền, để rồi toàn bộ hoạt động phía sau phòng khám kể cả khám bệnh và kê toa, sử dụng thuốc lại phó mặc toàn bộ cho người Trung Quốc không bằng cấp điều hành. Người bệnh VN được chữa và uống thuốc như thế nào thì mặc kệ!
Đến lúc này, không thể để những vị BS tiếp tay vô can trước những sai phạm của các phòng khám mà họ cho thuê bằng. Để hạn chế tình trạng coi thường tính mạng người bệnh, vi phạm y đức, ngành y tế cần xem xét đến việc tước giấy phép hành nghề, phạt nặng các vị BS tiếp tay để răn đe. Nếu không có biện pháp quản lý đủ mạnh, hàng ngàn bệnh nhân VN sẽ là “mỏ vàng” cho các hành vi kiếm tiền vô đạo đức của các phòng khám chứa lang băm trôi nổi tha hồi “đào đãi”.