Đến ngày 1.11, sau gần một tháng tiến hành khai quật, đơn vị thi công mới đào được 2 vị trí chôn lấp hóa chất độc hại. Chỉ ở 2 vị trí này, đã đào lên tới 200 tấn chất thải độc hại. Việc khai quật đang bị tạm dừng vì kinh phí Cty CP Nicotex Thanh Thái chi trả cho đơn vị thi công quá ít.
Việc khai quật đã bị ngừng lại vì Nicotex chưa chịu chi tiềnĐã đào được 200 tấn chất thải độc hạiTheo các số liệu, tài liệu mà Cty CP Nicotex Thanh Thái cung cấp cho các cơ quan chức năng và đơn vị xử lý bốc xúc chất thải là Cty CP đầu tư công nghệ tài nguyên môi trường Việt Nam (DTM) thì số chất thải hóa học độc hại được chôn xuống không lớn. Theo đó, “tại biên bản số 01 ghi nhận chôn năm 2001 trong bể ximăng 10 phuy chất methemedofor với khối lượng khoảng 1.000kg; theo biên bản số 02 thì tại hố 04 có 3 đầu thùng phuy bằng kim loại đã cũ gỉ chôn năm 1999 là 3 phuy đựng dimethoate bị bục vỏ, một phần hóa chất trong các phuy đã thoát ra ngoài lẫn với nước trong bể gia nhiệt. Toàn bộ lượng nước bị nhiễm dimethoate trong bể gia nhiệt (khoảng 2m3) đã được cất giữ trong 7-8 phuy 200 lít và đã được xử lý theo quy trình…”.
Thế nhưng, hiện trường khai quật thuốc hóa học độc hại gấp rất nhiều lần báo cáo. Đến ngày 30.10, số lượng chất thải độc hại được Cty DTM khai quật lên đã lên tới con số 200 tấn. Tại bể gia nhiệt (khu vực thi công số 2) đã bốc xúc được hơn 14,8 tấn, gấp 38,9 lần so với con số nguyên GĐ Cty Thanh Thái Nguyễn Đức Việt khai báo trước đó là 380kg chất hóa học cực độc. Trong đó, chất thải dạng lỏng là hơn 3,3 tấn, chất thải dạng bùn là hơn 3,6 tấn. Tại khu vực thi công số 1, đơn vị thi công là Cty DTM ước tính đã thu được 180 tấn đất nhiễm, 7 tấn rác thải độc hại, 5 phuy sắt (loại 220 lít).
Như vậy, chỉ mới khai quật 2 vị trí, số chất thải độc hại đào lên đã hơn 200 tấn. Trước cảnh tượng này, ông Bùi Văn Tuyển (thôn Dung, xã Cẩm Tâm, Cẩm Thủy) thốt lên: “Trời ơi, thuốc độc chôn nhiều thế này thì chúng tôi biết sống làm sao đây?”. Ngay chính Cty DTM cũng đã không tính toán trước được số lượng này. Vì vậy, việc khai quật đã phải dừng lại.
Đơn vị thi công chờ tiền thanh toánCông việc khai quật đã phải dừng lại giữa chừng vì số lượng chất thải độc hại đào lên nhiều, dự kiến sẽ còn rất nhiều nữa nhưng số tiền mà Cty CP Nicotex Thanh Thái tạm ứng cho Cty DTM quá ít. Theo nguồn tin riêng của Lao Động, Cty Thanh Thái mới chỉ tạm ứng cho Cty DTM 400 triệu đồng, trong khi đó, với số lượng chất độc hại nhiều như vậy, số tiền phải chi trả lớn hơn nhiền lần.
Nguồn tin không cung cấp con số cụ thể. Trong báo cáo gửi lãnh đạo tỉnh Thanh Hóa, Cty DTM cho hay: “Hiện nay kinh phí Nicotex Thanh Thái tạm ứng cho việc thi công là rất ít so với khối lượng đã thi công” và “việc tiếp tục thi công chỉ được tiến hành sau khi nhận được số tiền thanh toán, tạm ứng từ phía Nicotex Thanh Thái”.
Trong văn bản số 8475 ngày 25.10, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Đức Quyền cũng yêu cầu “Cty CP Nicotex Thanh Thái đảm bảo nguồn kinh phí cho đơn vị thi công triển khai thực hiện việc khai quật, thu gom, xử lý đối với số chất thải nguy hại chôn lấp trái quy định”. Tuy nhiên, đến nay, hơn 200 tấn chất thải đào lên vẫn nằm chình ình trong khuôn viên Cty mà chưa được vận chuyển đi tiêu hủy theo quy định, việc khai quật bị giẫm chân tại chỗ. Trước đó, công văn số 7680 ngày 25.9, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa đã chỉ đạo “khai quật lượng chất nguy hại chôn lấp đến đâu, tiến hành vận chuyển để xử lý ngay đến đó đảm bảo an toàn theo quy định”.
Trong quyết định phê duyệt biện pháp thi công, GĐ Sở TNMT Thanh Hóa - ông Nguyễn Đình Xinh - đã chỉ đạo “thời gian thi công không quá 26 ngày làm việc”. Đến thời điểm này, thời hạn trên chỉ còn 6 ngày với số lượng lớn chất thải nguy hại đang nằm trong lòng đất. Không biết lãnh đạo sở này sẽ phải ra quyết định thế nào trước tình hình trên để “tạo dựng được lòng tin của nhân dân với chính quyền” như đề xuất của Cty DTM?