Theo thống kể của cảnh sát, một trong những nguyên nhân chính xẩy ra tai nạn giao thông là lái xe chạy quá tốc độ quy định. Trung bình hàng năm Ba Lan có 5,5 ngàn người chết vì tai nạn giao thông. Trong vòng hai năm trở lại đây con số đó có giảm, nhưng không đáng kể. năm 2007: 4,9 và năm 2008: 4,8 ngàn người.
Ngày 20.02.2009 Quốc hội Ba Lan đã thông qua một số sửa đổi luật giao thông đường bộ , trong đó có việc sử dung fotoradar khống chế tốc độ. Nếu không có gì thay đổi, điều luật này sẽ được áp dụng từ ngày 1. 05. 2010.
Fotoradar là gì?
Fotoradar là dụng cụ dùng để đo vận tốc các phương tiện lưu thông trên đường, Có loại sử dụng năng lương của ắc quy (wercja mobilna), có loại được lắp đặt cố định trên một chiếc cọc đặc biệt, sử dụng nguồn điện thông thường (wercja stacjonalna). Loại được di chuyển trên xe cảnh sát hoặc lực lượng trật tự công cộng, nhưng khi đo thì đặt tại một điểm chọn trước gọi là fotoradar di động (nośna); có loại đặt ở một nơi cố định gọi là fotoradar cố định (stała). Phụ thuộc vào cách lắp đặt mà fotoradar có thể chụp ảnh đằng trước hoặc phía sau xe vi phạm tốc tốc độ. Nó có thể ghi lại: ảnh xe, số biển xe, ảnh người lái, ngày, giờ xẩy ra vi phạm, nơi xẩy ra vi phạm, tốc độ xe đi và tốc độ tối đa cho phép tại đoạn đường trên.
Phần lớn đây là những bức ảnh có mức độ phân giải cao, ảnh rõ nét, dễ dàng cho việc xác định kẻ vi phạm. Ngoài ra còn phải kể đến các dụng cụ khác đo tốc độ phương tiên giao thông như: Máy ghi hình (wideorejstrator) được đặt trên các xe cảnh sát, súng bắn tốc độ (radar pistoletowy). Cho đến nay, các ảnh do fotoradar chụp được chuyển về các đơn vị cảnh sát hoặc trật tự công cộng thành phố hay quận, để xác định kẻ phạm luật. Nếu người lái xe không phải là chủ xe, thì chủ xe có nghĩa vụ chỉ ra được ai là người lái chiếc xe đó lúc xẩy ra sự việc. Việc này đòi hỏi nhiều thời gian và công sức (nếu hình ảnh chụp được không rõ ràng). Nhiều trường hợp kéo dài đến hàng mấy tháng Không những thế, còn gây ra tệ nạn buôn bán điểm phạt giao thông.
Ngoài ra, trên ảnh fotoradar còn có thể thấy: Lái xe nói chuyện bằng điện thoại di động, không cài dây an toàn hoặc xe không bật đèn... Tổng cộng giá trị các vi phạm có thể lên tới 1000zł tiền phạt.
Những điểm mới trong điều luật thay đổi.
Cùng với điều luật mới ra đời, môt Trung tâm Tự động Giám sát Giao thông Đường bộ (Centrum Automatycznego Nadzoru nad Ruch Drogowym) cũng được hình thành và bắt đầu hoạt động từ ngày 1.05.2010. Tất cả các ảnh chụp từ các fotoradar trên toàn Ba Lan sẽ được nhanh chóng gửi bằng con đường điện tử về Trung tâm này. Nhân viên của Trung tâm không tốn mấy thời gian tìm ngay ra chủ xe, xác định mức phạt và gửi hóa đơn phạt đến chủ phương tiện.
Hiện nay, để xác định được kẻ lái xe vi phạm vượt quá tốc độ quy định (qua ảnh mà fotoradar chụp) có thể kéo dài đến vài tháng.
Còn theo luật mới, người chủ xe phải chịu trách nhiệm trước hình phạt này, Việc tìm ra người lái xe vi phạm là việc của chủ xe. Trong vòng 14 ngày, sau khi nhận được hóa đơn phạt, chủ xe phải chỉ ra được người lái xe phạm luật (chỉ cần có bảng thú nhận của người lái xe vi phạm) – lúc đó người lái xe đứng tên nộp phạt . Nếu không chỉ ra được kẻ phạm luật thì đương nhiên chủ xe phải trả tiền phạt. Từ hiệu quả của việc thay đổi trên, hơn 500 nhân viên cảnh sát chuyên xác định ai là kẻ lái xe chạy quá tốc độ hiện nay, tương lai sẽ được chuyển ra trực tiếp điều hành lưu thông trên đường làm cho giao thông an toàn hơn.
Việc người vận hành các phương tiện xe cộ vi phạm chạy quá tốc độ mà fotoradar ghi lại được sẽ áp dụng sử phạt theo luật hành chính (kara administracyjna) với mức phạt cao hơn hẳn hiện nay, chứ không áp dụng hình thức phạt theo luật giao thông (mandat). Các lái xe sẽ không bị trừ điểm khi mắc phải vi phạm này. Mức phạt nặng nhất là khi vượt quá tốc độ quy định trong khu vực dân cư. Lái xe vượt quá tốc độ quy định ở khu vực dân cư 10-20km/h sẽ phải trả 200zł (hiện nay 50-100zł). Vượt quá 50km/h, trả 700zł (hiện nay 400-500zł).
- Nếu lái xe đồng ý nộp phạt sớm, trong vòng 14 ngày, kể từ khi nhận được hóa đơn, thì mức phạt sẽ giảm 20%.
- Lái xe vi phạm chạy quá tốc độ quy định 5 lần trong vòng 6 tháng kể từ lần vi phạm đầu, hoặc tổng số giá trị 5 lần phạt đó quá 2500zł thì trong 6 tháng sau, mỗi lần vi phạm sẽ phạt tăng gấp đôi.
- Lái xe không trả tiền phạt, quận trưởng (theo đề nghị của cơ quan ra lệnh phạt) có thể treo bằng lái xe của người vi phạm 1 tháng, nếu tổng giá trị tiền phạt lên tới 1000zł và đến 1 năm, nếu số tiền đó lên tới 4000zł.
- Luật mới tạo ra bình đẳng xã hội – sử phạt hành chính nên ai cũng phải trả, nếu vi phạm - cho dù đó là nghị sĩ quốc hội, quan tòa, hay các nhà ngoại giao, những người được quyền bất khả xâm phạm che chở.
- Luật mới cũng tăng giới hạn tốc độ tối đa tại một số loại đường: đường cao tốc (autostrada) 140 km/giờ, đường quốc lộ hai làn (droga ekspresowa dwujezdniowa) 120 km/giờ.
Hiệu quả sử dụng fotoradar ở các nước
Trong vòng 2 năm tới: trên các đường cao tốc, đường quốc lộ và tỉnh lộ toàn Ba Lan sẽ có 700 fotoradar kiểm soát tốc độ các phương tiện tham gia giao thông; và đến năm 2015, con số đó là 1000. Hiện nay tuy chỉ có 127 fotoradar hoạt động, nhưng tai nạn giao thông đã giảm đi 30% tại những điểm có đặt chúng.
Trong thực tế, việc sử dụng hệ thống tự động kiểm soát giao thông đã được áp dụng ở 15 nước EU. Kết quả cho thấy, hàng năm số thiệt hại về người do tai nạn giao thông gây ra giảm hẳn: chết 11 ngàn và bị thương 180 ngàn người. Tốc độ xe ô tô giảm đi 5km/h thì số tai nạn giảm đi 10% và số người chết giảm 20%. Theo tính toán của Ủy Ban Châu Âu, nền kinh tế của một đất nước cũng như ngân khố quốc gia phải chi khoảng 1 triệu euro cho mỗi nhân mạng trong tai nạn giao thông. Cơ quan này cũng công nhận hệ thống tự động kiểm soát giao thông là biện pháp tốt nhất để giảm thiểu tai nạn và số người thiệt mạng, đồng thời khuyến khích sử đụng hệ thống này trong toàn bộ các nước thành viên.
Tại Pháp, chỉ trong vòng 4 năm đưa hệ thống tự động khiểm soát giao thông vào hoạt động, số người thiệt mạng giảm đi 40%.
Cũng là việc hợp lý, nếu ai đó có công việc vội, cần đi nhanh thì cứ đi rồi trả tiền nhiều, không lo mất điểm, mất bằng lái xe.
Mức phạt mớiTốc độ quá (km/h) - Khu dân cư - Không dân cư - Đường cao tốc
10-20 200zł 150zł 100zł
20-30 300zł 250zł 200zł
30-40 500zł 400zł 300zł
40-50 600zł 500zł 400zł
+50 700zł 600zł 500zł
Thủy Tiên