Cẩn trọng với đòn lừa ấn ngà

Báu vật giá bình dân

Lần theo nguồn tin, chúng tôi tìm đến nhà ông Nguyễn M., trú phường Tân Chánh Hiệp (quận 12), chủ nhân của cặp ấn triện bằng ngà voi mà theo như lời chủ nhân nói là vô cùng quý hiếm. Vừa gặp mặt, nghe hỏi thăm về cặp ấn ngà, ông M. lắc đầu khua tay, bảo: "Đời người không phải ai cũng có duyên với của quý nên tôi giữ lại làm đồ gia bảo, không bán đâu".

Chừng biết ý định "chỉ muốn được chiêm ngưỡng" của thằng em có cùng sở thích lưu giữ hồn xưa, ông M. ra chiều tiếc rẻ: "Qua đã đưa vật quý lưu giữ tại nhà thờ họ ở quê rồi". Ông tâm tình: "Qua mua cặp ấn từ thông tin trên nét. Nếu chú em muốn chiêm ngưỡng, sở hữu thì cứ việc lên trang đồ độc đáo, biết đâu sẽ được toại ý".

Vào trang công cụ tìm kiếm toàn cầu Google, gõ từ khóa "dodocdao" như ông M. mách bảo, sau vài cú nhấp chuột, màn hình giao diện đập vào mắt dòng chữ  "dodocdao mời các bạn thưởng thức tác phẩm cặp ấn triễn (sai chính tả, ấn triện-PV) bằng ngà voi". Người rao bán món cổ vật này tên Phước.

Cẩn trọng với những chiếc ấn "ngà" giá bình dân (ảnh 1). Công khai bán hàng quốc cấm trên chợ online (ảnh 2).

Để tăng tính giá trị của món "đồ xưa", Phước nhấn mạnh: "Con dấu này là hàng phong kiến do nghệ nhân triều Nguyễn chế tác, được bảo quản trong 2 chiếc hộp bằng sừng trâu nhỏ nhắn xinh xinh. Nét đẹp của sản phẩm không phải từ chất liệu ngà voi mà là giá trị lịch sử lâu đời của nó".

Bị ấn tượng bởi dòng chữ "hàng hiếm gặp, rất đáng sưu tầm vào kho đồ cổ của bạn với giá 4 triệu đồng/cặp", nên nhiều tay chơi liên lạc hỏi mua. Theo số điện thoại 09037576… được tô đậm, chúng tôi gọi điện cho Phước thì nhận được câu trả lời: "Tiếc quá anh ơi, em đã hết hàng. Báu vật giá rẻ nên nhiều người hỏi mua lắm! Mai mốt có thì em alô anh nghen".

Cũng từ xâm nhập vào thế giới của đám môn đồ ấn triện, chúng tôi phát hiện 2 trang web vatgia.com và raovat.vn cũng rao bán "ấn ngà" với những dòng chữ quảng cáo mỹ miều: "Đây là cặp ấn Long phụng giao hòa có niên đại cuối triều Nguyễn". Theo số điện thoại đính kèm, chúng tôi gọi hỏi mua thì lại nhận được lời từ chối và hứa hẹn "có hàng em sẽ ưu tiên alô huynh" từ mấy gã con buôn.

Một gã tên Thái, giải thích: "Sở dĩ giá rẻ do tụi em có nguồn từ mấy gia tộc ở Huế. Có gia tộc sở hữu cả ngàn cái, giữ cũng chẳng làm gì nên họ thải ra. Giá này thực ra là giá chia sẻ với anh em, để ngay cả người có thu nhập trung bình cũng có quyền sở hữu báu vật chứ không dừng lại ở những người giàu có". 

Đã mất tiền lại vừa phạm luật!

Sau này, qua tham khảo nhiều tay chơi mới biết chiêu "em hết hàng" và "khi có em sẽ alô" là mánh để dẫn dụ đám dân chơi ngờ nghệch. "Chúng phải làm vậy, trước là phòng ngành chức năng gài bẫy, sau là để xem thái độ con mồi. Nếu họ máu mua cổ vật giá rẻ ắt sẽ liên tục hỏi thăm. Sau vài bận nhấn nhá, đợi lúc thời điểm chín muồi, bọn gian sẽ bắn tin "hàng về".

Tâm tình đến đây, ông K., nhà ở quận 11, lắc đầu: "Cũng vì quá u mê ấn ngà mà nhiều tay chơi như tôi sụp bẫy của bọn đểu. Nhờ có người bạn làm kiểm lâm nên tôi biết "báu vật" của mình được hô biến từ xương trâu bò. Khổ nỗi mình chẳng có cơ sở gì tố cáo nên đành ngậm bồ hòn làm ngọt, tự an ủi của đi thay người thôi".

Một nạn nhân khác tên Quân, phân tích: "Ngà voi là mặt hàng quý hiếm. Cái sự quý càng gia tăng bội phần khi nó được đẽo tạc thành món đồ mỹ nghệ tinh xảo và có giá trị về mặt lịch sử. Do vậy mỗi chiếc ấn được rao bán chỉ hai triệu đồng chắc chắn là đồ giả".

Sau khi cho chúng tôi xem vài tấm hình về mấy chiếc ấn ngà dỏm, ông Quân, tiết lộ: "Tức khí vì bị dính đòn đau, tui tìm hiểu thì biết bọn xấu làm giả ấn ngà bằng cách lấy xương trâu-bò tẩy trắng, sau đó huơ trên lửa cho chuyển màu ngà rồi đẽo tạc. Cũng có khi chúng lấy sừng gia súc tạo dáng".

Ông Nguyễn Hữu Hưng (Trưởng phòng Pháp chế Chi cục Kiểm lâm TP HCM) tỏ ra rất bức xúc khi tiếp nhận thông tin người ta rao bán ấn ngà như rau củ. Ông nói, dù đã được tuyên truyền sâu rộng nhưng cơn lốc săn sừng tê, da cọp, đầu bò tót… và các món cổ vật từ ngà voi hiện vẫn còn phổ biến trong giới nhà giàu ưa chơi ngông, thích thể hiện sự giàu có. Thứ gì càng quý hiếm thì họ đổ xô săn lùng bằng được.

"Đồ ngà voi nếu bán lén lút có khả năng là ngà thật nhưng mọi hành vi mua bán đều vi phạm pháp luật bởi voi nằm trong nhóm 1B - Nghị định 32 của Chính phủ (cấm mua bán dưới mọi hình thức). Ai vi phạm sẽ bị truy tố trách nhiệm hình sự, không cần biết số lượng nhiều hay ít. Còn nếu họ bán công khai thì đó ắt là đồ giả".

Sau lưu ý trên, ông Hưng, bật mí: "Ngà voi giả được bày bán khá nhiều trên thị trường. Ngoài xương-sừng trâu bò, ngà giả còn được làm từ nhựa tổng hợp và bột đá. Những ai chơi đồ ngà nếu không cẩn trọng coi chừng lâm cảnh tiền mất tật mang, có khi còn vi phạm pháp luật".

T.Dũng (CAND)