Thời gian qua, cán bộ hưu trí, người dân tỉnh Bình Thuận có nhiều đơn thư gửi các cơ quan chức năng tỉnh và trung ương phản ảnh một số chuyện mà họ cho là có dấu hiệu bất bình thường đang diễn ra ở tỉnh này.
Sau một thời gian khá dài thu thập thông tin, xác minh những phản ảnh của người dân, PV Đất Việt phát hiện ra nhiều “chuyện lạ” ở tỉnh này.
Bài 1: Lấy tiền Nhà nước 'biếu' tư nhân
Dự án cảng cá La Gi, Bình Thuận, được đầu tư 52 tỷ đồng bằng nguồn vốn ngân sách Nhà nước, nhằm đáp ứng nhu cầu neo đậu cho hơn 1.200 tàu thuyền; tiếp nhận, bảo quản sản phẩm, tổ chức tiêu thụ sản phẩm, cung ứng ngư lưới cụ. Khi dự án sắp hoàn thành, đưa vào khai thác, bất ngờ Chủ tịch UBND tỉnh Bình Thuận Huỳnh Tấn Thành ký quyết định giao cho một đơn vị tư nhân tiếp tục đầu tư hạ tầng theo hình thức BOT. Từ quyết định này, toàn bộ công trình với phần vốn của Nhà nước đầu tư trước đó được giao cho tư nhân hưởng trọn. Đó là chưa kể, UBND tỉnh còn “tặng” luôn cho đơn vị này một mặt bằng diện tích hàng ngàn m2 để chuyển nhượng.
“Tự nguyện” cho tư nhân
Cảng cá La Gi (thị xã La Gi) được UBND tỉnh Bình Thuận phê duyệt phương án đầu tư năm 2002. Công trình gồm các hạng mục, như hai bến tàu cá 200 Cv và 400 Cv; kè bờ, đê hữu ngạn, đường giao thông; hệ thống thoát nước thải; điện, nước; hai nhà lồng tập kết phân loại hải sản…
Tổng mức đầu tư ban đầu hơn 40 tỷ đồng, bằng nguồn vốn ngân sách, do BQL DA cảng cá Phan Thiết làm chủ đầu tư. Trước đó, ngân sách nhà nước đầu tư xây dựng kè lấn biển với kinh phí 12 tỷ đồng. Như vậy, nếu tính cả hai khoản kinh phí này, ngân sách nhà nước đầu tư cho cảng cá La Gi hết 52 tỷ đồng.
Ngày 26/7/2006, Chủ tịch UBND tỉnh Bình Thuận Huỳnh Tấn Thành có quyết định phê duyệt dự án đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng dịch vụ Cảng cá La Gi theo hình thức BOT trong nước, do Công ty Cổ phần Địa ốc V.S.G làm chủ đầu tư, với số tiền hơn 22 tỷ đồng.
Dự án sử dụng 68.753 m2 đất, trong đó, ngoài diện tích đất để xây dựng các hạng mục hạ tầng kỹ thuật thiết yếu, quyết định này còn ghi rõ phần đất ở kết hợp kinh doanh là 4.245 m2; diện tích mặt bằng cho thuê gần 33.400 m2. Thời gian khai thác hoàn vốn, chuyển giao công trình là 31 năm 1 tháng, tính từ ngày 1/9/2007.
Trước quyết định của chủ tịch UBND tỉnh, Sở Thủy sản (nay là Sở NN-PTNT) có văn bản đề nghị ghi rõ tên dự án BOT nói trên là hạng mục dịch vụ mặt bằng cảng cá La Gi, để phân biệt với những hạng mục Nhà nước đã bỏ vốn ra đầu tư trước đó. Đồng thời cần làm rõ việc quản lý, phân chia nguồn thu từ các hoạt động của cảng cá, vì cảng cá La Gi là công trình mà ngân sách đã đầu tư đến hơn 2/3 kinh phí. Tuy nhiên, góp ý của Sở Thủy sản không được đáp ứng.
Một số cán bộ ngành thủy sản Bình Thuận bức xúc, cho rằng: Nếu UBND tỉnh không có vốn để tiếp tục đầu tư vào cảng cá mà cần có sự góp vốn của tư nhân thì việc hợp tác phải rõ ràng, ít nhất là phải thành lập công ty cổ phần, trong đó phía nhà nước nắm cổ phần chi phối vì đã góp hơn 2/3 vốn. Thế nhưng, không hiểu vì lý do gì tỉnh lại “biếu” toàn bộ công trình này cho tư nhân.
Theo điều tra của Đất Việt, chỉ cần một hợp đồng cho thuê mặt bằng với Công ty Seongjin Vina Hàn Quốc khoảng 6.000 m2 đất trong số 33.400 m2, V.S.G thu hơn 19 tỷ đồng, gần bằng số vốn đã bỏ ra.
 |
| Những căn nhà được doanh nghiệp Bắc Sơn xây trên đất BOT, được rao bán với giá 1,2 tỷ đồng một căn. Ảnh: Hà Linh |
Ưu ái một cách bất bình thường
Không chỉ được hưởng toàn bộ phần thu từ việc cho thuê mặt bằng cảng cá 33.400 m2, V.S.G còn được Chủ tịch Huỳnh Tấn Thành cho phép thu tiền chuyển nhượng quyền sử dụng 4.245 m2 đất để hoàn vốn. Khu đất VSG được tỉnh cho phép chuyển nhượng có vị trí đẹp, nằm ở mặt tiền đường Bến Chương Dương, đối diện khu dân cư sầm uất.
Do vậy, khi được phép cho chuyển nhượng, V.S.G đã phân nền số đất trên hơn 70 lô với giá chuyển nhượng 8 triệu đồng một m2 (thời điểm năm 2008). Ngày 5/1/2010, khi tìm hiểu vụ việc, chúng tôi được người chủ của 5 lô đất liền kề nằm trong khu vực này chào bán lại với giá 650 triệu đồng một lô (diện tích 4x15 m), tức khoảng 10,5 triệu đồng một m2.
Như vậy, chỉ riêng tiền chuyển nhượng 4.254 m2 đất cũng đã vượt xa số vốn mà doanh nghiệp này bỏ ra để đầu tư phần còn lại của cảng cá La Gi. Riêng ngân sách Nhà nước lại thiệt hại hàng chục tỷ đồng.
Cán bộ hưu trí, người dân thị xã La Gi rất bất bình, không hiểu vì sao công ty V.S.G lại được UBND tỉnh Bình Thuận đặc biệt ưu ái. Tỉnh đã “dâng” một công trình đầu tư đến hơn 70% số vốn để doanh nghiệp này hưởng lợi suốt 31 năm, còn “biếu” luôn hàng ngàn m2 đất.
Một cán bộ thị xã La Gi bức xúc: “Lẽ ra, tỉnh phải tổ chức đấu giá quyền sử dụng 4.245 m2 đất mặt tiền cảng này, để bổ sung nguồn kinh phí tiếp tục đầu tư hoàn thiện cảng cá La Gi mà không cần phải “nhờ” đến số vốn của V.S.G. Nếu làm theo hướng này, Nhà nước thu được một khoản ngân sách rất lớn. Đằng này, gần như tài sản Nhà nước được đem cho tư nhân”.
Đây cũng là nổi niềm của BQL cảng cá La Gi. Theo một đại diện đơn vị này cho biết, khi công trình gần hoàn chỉnh, cảng xin chủ trương đấu giá phần đất này, để tiếp tục đầu tư các hạng mục còn lại, nhưng tỉnh không đồng ý.
Đáng nói là công trình cảng được giao cho doanh nghiệp đầu tư theo hình thức BOT này hiện nay không đạt chuẩn của một cảng cá đầu mối. Tàu thuyền đành phải di cư đến nơi khác bán hàng. Trong hai năm 2007-2008, ngành thủy sản liên tục khuyến cáo về đảm bảo môi trường, nhưng không được quan tâm. Từ một cảng loại A, cảng La Gi “rớt” hạng xuống loại B.
Tại cảng có đến ba đơn vị quản lý, gồm BQL cảng La Gi, công ty V.S.G và một công ty khác góp vốn. Nhưng đơn vị làm nhiệm vụ chính là BQL cảng La Gi chỉ được giao giữ gìn an ninh trật tự, thu phí tàu thuyền về bến.
Dư luận thị xã La Gi đề nghị các cơ quan chức năng làm rõ vì sao có chuyện ưu ái bất thường này.