Kỳ 8: Cảng cá LaGi - bất thường nối tiếp bất thường!
Không chỉ đem tài sản Nhà nước “biếu” cho doanh nghiệp thuộc sở hữu tư nhân, trong quá trình triển khai dự án cảng cá La Gi, một số người có thẩm quyền ở tỉnh Bình Thuận còn ký nhiều văn bản thể hiện sự “ưu ái đặc biệt” đối với doanh nghiệp này. Đến thời điểm này, dư luận tỉnh Bình Thuận không hiểu tại sao Công ty cổ phần địa ốc V.S.G được tỉnh đối đãi đặc biệt đến vậy.
Ưu ái kỳ lạ
Theo quyết định phê duyệt dự án đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng dịch vụ cảng cá La Gi theo hình thức BOT trong nước do Chủ tịch UBND tỉnh Bình Thuận Huỳnh Tấn Thành ký ngày 26/7/2006, có 16 hạng mục đầu tư với tổng vốn khoảng 22,6 tỷ đồng. Trong 16 hạng mục này, hạng mục khu xử lý nước thải là một trong những hạng mục quan trọng với vốn đầu tư 3,3 tỷ đồng.
 |
| Một góc cảng cá La Gi. Ảnh: Hà Linh |
Tháng 7/2007, Công ty cổ phần địa ốc V.S.G (chủ đầu tư dự án BOT cảng cá La Gi) ký hợp đồng với công ty phát triển công nghệ và môi trường Á Đông xây dựng khu xử lý nước thải tập trung với tổng giá trị hợp đồng là 3,32 tỷ đồng (bao gồm cả thuế VAT). Tháng 8/2008, công trình hoàn thành và đưa vào sử dụng. Hai tháng sau, Chủ tịch UBND tỉnh Bình Thuận có văn bản gửi Sở Tài chính, Sở Kế hoạch - Đầu tư, với nội dung: UBND tỉnh đồng ý về chủ trương cho tách hạng mục khu xử lý nước thải thành một công trình độc lập (khỏi dự án BOT). Đồng thời giao Sở Tài chính thẩm định hồ sơ để lên kế hoạch thanh toán tiền cho Công ty V.S.G bằng nguồn vốn ngân sách Nhà nước.
Tháng 3/2009, Công ty V.S.G có công văn gửi Sở Tài chính và Kho bạc Nhà nước tỉnh Bình Thuận xin được tạm ứng phần tiền xây dựng khu xử lý nước thải là ba tỷ đồng. Đúng một tuần sau, Sở Tài chính gửi công văn sang Kho bạc Nhà nước đề nghị hướng dẫn Công ty V.S.G làm thủ tục tạm ứng.
Ngày 10/8/2009, Phó giám đốc Sở Tài chính Bình Thuận Nguyễn Hữu Ba ký quyết định phê duyệt quyết toán vốn đầu tư công trình khu xử lý nước thải tập trung cảng cá La Gi. Theo quyết định này, chủ đầu tư công trình xử lý nước thải tập trung cảng cá La Gi vẫn là Công ty V.S.G, nhưng nguồn vốn để đầu tư là ngân sách Nhà nước.
Chính vì việc tỉnh quá “nhiệt tình” đem tiền ngân sách Nhà nước thanh toán cho dự án của một doanh nghiệp tư nhân làm dư luận đặt ra nhiều câu hỏi vì sao có sự kỳ lạ đến thế. Càng kỳ lạ hơn, nửa tháng sau, UBND tỉnh Bình Thuận ban hành quyết định phê duyệt điều chỉnh dự án hạ tầng dịch vụ cảng cá La Gi, trong đó, hạng mục khu xử lý nước thải tập trung bị loại ra khỏi dự án (đồng nghĩa với vốn đầu tư BOT giảm), nhưng diện tích đất được giao lại tăng lên (từ 68.753 m2 lên 68.870 m2), thời gian khai thác BOT vẫn giữ nguyên 31 năm một tháng.
Lãi đơn, lãi kép
Theo phương án đầu tư của V.S.G, khi thực hiện dự án BOT cảng cá La Gi, tổng vốn dự án là hơn 22 tỷ đồng, trong đó vốn tự có chỉ có 7 tỷ (chiếm 30%), phần còn lại là đi vay của ngân hàng với thời hạn 23 năm 10 tháng. Khi thực hiện dự án này, V.S.G được UBND tỉnh Bình Thuận giao cho 35.935 m2 đất để cho thuê và 4.245 m2 đất ở kết hợp với kinh doanh.
Sau khi được phê duyệt dự án, công ty V.S.G làm thủ tục đi vay ngân hàng công thương Việt Nam chi nhánh tỉnh Bình Thuận để đầu tư vào cảng cá La Gi. Tuy nhiên, ngân hàng này có văn bản từ chối cho vay với lý do, tình hình tài chính của công ty V.S.G không khả quan, do lỗ liên tiếp hai năm…
Do không có tiền để đầu tư cảng cá La Gi, nên đầu năm 2007, Công ty V.S.G ký hợp đồng kinh tế bán toàn bộ diện tích đất ở kết hợp với kinh doanh (sau khi trừ 840 m2 - tương đương 14 lô dành để chuyển nhượng trong nội bộ công ty) và 15.945 m2/35.935 m2 cho Công ty Bắc Sơn với tổng số tiền gần 48 tỷ đồng.
Trong bản hợp đồng này, Công ty V.S.G yêu cầu Công ty Bắc Sơn bằng mọi cách phải chuyển tiền để có vốn đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng cho công trình cảng cá La Gi. Bốn tháng sau, Công ty V.S.G ký tiếp hợp đồng với Công ty Chế biến nông, thủy hải sản xuất nhập khẩu S.J, cho thuê tiếp 6.360 m2, thời hạn 31 năm, trị giá hợp đồng là hơn 19 tỷ đồng. Như vậy, với hai hợp đồng này và số vốn ban đầu là 7 tỷ đồng, chưa cần phải đầu tư gì, Công ty V.S.G đã thu về số tiền 67 tỷ đồng, gấp gần 10 lần vốn, mức lợi nhuận cao khủng khiếp mà không một doanh nghiệp kinh doanh chân chính nào kiếm được, chỉ trong vòng vài tháng.
Vấn đề được dư luận đặt ra: Công ty V.S.G không phải là doanh nghiệp lớn, không có tiềm lực tài chính mạnh (bằng chứng là ngân hàng từ chối cho vay) lại được tỉnh tin tưởng đến mức giao toàn bộ tài sản Nhà nước ở khu vực cảng cá La Gi (nếu tính cả phần đầu tư ban đầu 52 tỷ đồng, tổng số tài sản giao cho Công ty V.S.G lên đến hơn 100 tỷ đồng) để khai thác.
Ngược lại, một số ban ngành xin bán đấu giá phần diện tích đất ở nói trên để tiếp tục lấy tiền đầu tư hoàn chỉnh cảng cá La Gi thì không được chấp nhận. Nếu thực hiện theo phương án bán đấu giá đất mà một số ban ngành đề xuất, số tiền thu về đủ để đầu tư, không phải cần đến sự đầu tư của Công ty V.S.G và tiền thu phí từ việc khai thác cảng cá nộp vào ngân sách Nhà nước là không nhỏ. Một phương án làm lợi cho ngân sách Nhà nước, không được thực hiện, trong khi tỉnh lại chọn phương án ngược lại, làm lợi cho tư nhân.
Sự kỳ lạ này, có lẽ chỉ những người có trách nhiệm ở Bình Thuận mới hiểu nổi.