Trên những nẻo đường ma túy Tây Bắc - Kỳ cuối

Kỳ cuối: Na Ư - bao giờ bản nhỏ bình yên?

Chúng tôi trở lại Na Ư khi con đường nối từ quốc lộ 279 ngay trước đồn biên phòng Tây Trang vào Na Ư dài gần 10km vừa được khánh thành mang vẻ đẹp lộng lẫy của hoa ban. Nhưng cái xã biên giới Na Ư này lại “nóng rát” với những cán bộ chiến sĩ của PC17 Điện Biên.

Khám xét và bắt giữ tại nhà đối tượng Lý Giống Minh - kẻ cầm đầu đường dây buôn ma túy từ Na Ư về Hà Nội - Ảnh tư liệu Công an Ðiện Biên

Một “trích ngang” ấn tượng

Na Ư - đó từng là hang ổ của những kẻ buôn ma túy đã xả súng và ném lựu đạn giết chết sĩ quan của phòng cảnh sát PC17. Na Ư - Tây Trang, một cung đường ma túy từng gắn với những vụ án chấn động như vụ Vũ Xuân Trường - Xiêng Phênh. Na Ư - từ 15 năm trước đã có cán bộ làm đến chủ tịch xã tham gia buôn bán vận chuyển ma túy và lãnh án tử. Na Ư - một lãnh địa khi cơ quan chức năng đột nhập vào đây đã từng bị dân buôn ma túy đánh chông cho ôtô xẹp lốp rồi nổ súng uy hiếp từ hang đá. Na Ư - xã giữ kỷ lục về án tử hình ma túy: đã có 12 kẻ buôn bán vận chuyển “dựa cột”, hàng chục tên khác lãnh án chung thân và đang “bóc lịch”...

Cho dẫu thế thì Na Ư giờ vẫn còn nóng, vẫn còn nhiều “ông trùm” chưa lộ diện, đường dây ma túy từ bên kia biên giới, thậm chí từ tận Tây Á vẫn thâm nhập qua tam giác vàng rồi về Na Ư và tỏa đi nhiều nơi.

Trên đường vào Tây Trang, trung tá Đinh Tiên Hoàn, phó trưởng phòng PC17 Công an Điện Biên, đưa tay chỉ những ngôi nhà lầu bề thế mới cất ở mặt tiền quốc lộ 279 và giải thích: Nhà của dân Na Ư cả đấy. Nhiều hộ dân ở Na Ư đã không bám trụ trong thung lũng mà tiến ra phố phường, nhiều ngôi nhà đẹp ở TP Điện Biên Phủ có chủ nhân là người Na Ư. Thậm chí dân Na Ư còn về tậu nhà tận Hà Nội.

Đúng là chuyện lạ. Bởi sáu năm trước, cũng vào dịp này, phóng viên Tuổi Trẻ đã lên Na Ư, khi ấy Na Ư đã khét tiếng là lãnh địa ma túy và khét tiếng giàu có nhưng dân Na Ư không ai rời thung lũng. Có tiền của người ta tậu ôtô xịn chở cả nhà đi chơi, thậm chí buổi sáng ngủ dậy đánh ôtô đi hơn 30km về Điện Biên ăn sáng, có tiền thì mua dàn karaoke về hát vang bản, ít ai nghĩ chuyện rời quê hương.

Trung tá Hoàn cũng nói thêm sống ở đất này, nhìn cung cách tiêu tiền, sắm sửa dễ biết người ta có dính “hàng trắng” hay không. Dọc đường vào Na Ư, đường lên Tây Trang chúng tôi thấy bóng những “chim lợn” (từ lóng để gọi những kẻ cảnh giới cho các đường dây vận chuyển ma túy). Chỉ một động tĩnh nhỏ thôi, “chim lợn” sẽ báo cho đồng bọn biết để thay đổi tuyến đường hay phi tang tang vật. Mà tuyến biên giới này dài hàng chục cây số, làm sao có thể đủ người dàn hàng ngang trấn giữ?

Đưa chúng tôi thâm nhập vùng ma túy, anh Đinh Tiên Hoàn gần như thuộc lòng những ngôi nhà dân ở Na Ư, bởi anh vốn là đội trưởng đội 2 với thâm niên gần 20 năm trong nhiệm vụ này. Na Ư có sáu bản: Ka Hâu, Con Cang, Hua Thanh, Na Lay, Búng Bửa và trung tâm xã là bản Na Ư, bản nào cũng có “thành tích lẫy lừng”.

Từ Na Ư, chỉ vài giờ băng rừng là sang đến bản Pa Hốc, huyện Mường Mày, tỉnh Phong Xa Lỳ của Lào. Pa Hốc từ nhiều năm nay đã thành căn cứ trung chuyển ma túy từ đây vào nội địa VN qua con đường Tây Trang - Na Ư - Điện Biên. Hầu như chuyên án ma túy nào từ Na Ư cũng nhận được lời khai nguồn hàng được mang từ Pa Hốc - Mường Mày về.

Mấy hôm sau khi sang Lai Châu làm việc với PC17, ở đó chúng tôi nghe thượng tá Nguyễn Xuân Kiên, trưởng phòng, kể vụ vào khám xét nhà của đối tượng Và A Dơ và Vừ A Lồng ở bản Ka Hâu các anh đi hai xe, một xe U-oát và một xe thùng để chở đối tượng bị bắt. Mỗi xe phải chở thêm đến tám lốp xe... dự phòng!

Chủ tịch, trưởng công an xã cùng buôn ma túy!

Đối tượng dùng súng, chông, ẩn nấp trong hang đá để phục kích lực lượng vây bắt đã là điều nguy hiểm, nhưng nguy hiểm hơn nữa là ở Na Ư suốt 15 năm qua đã có rất nhiều người là cán bộ nòng cốt ở xã, thôn bản... bị cuốn vào cơn lốc ma túy và nhiều người lãnh án tử, nhiều con em của cán bộ xã đương nhiệm cũng đang thụ án vì ma túy.

Năm 1995, xác định tình trạng buôn bán ma túy tại xã Na Ư có bàn tay của một số lãnh đạo UBND xã, cơ quan công an đã lập chuyên án đấu tranh triệt phá. Qua công tác trinh sát, cơ quan công an xác định chủ tịch UBND xã Na Ư khi đó là Vàng Cháy Cậy chính là một ông trùm trong đường dây buôn bán ma túy từ Na Ư về Điện Biên.

Để bắt giữ Vàng Cháy Cậy, lực lượng công an mất nhiều công sức mai phục, bắt giữ Cậy trên đường đi ra ngoài bản, cách nhà khoảng 5km. Khám xét trên người Vàng Cháy Cậy, cơ quan công an thu giữ 14 bánh heroin, một khẩu súng và lựu đạn. Tiến hành khám xét nhà vị chủ tịch UBND xã, cơ quan công an thu giữ thêm 11kg thuốc phiện, trên mười khẩu súng các loại, 10kg thuốc nổ và nhiều lựu đạn. Mở rộng điều tra vụ án Vàng Cháy Cậy và các chuyên án khác, cơ quan công an tiếp tục bắt cả trưởng Công an xã Na Ư là Vàng A Lếnh, một trong những ông trùm khác của Na Ư, về hành vi buôn bán ma túy.

Theo thượng tá Phạm Duy Cảnh, Na Ư từ xưa đến nay là địa bàn phức tạp về ma túy, hệ thống chính quyền cơ sở kém nên số lượng cán bộ tham gia mua bán ma túy không ít. Ngay cả thời điểm hiện tại, cán bộ UBND xã đều có người thân, họ hàng, thậm chí con cái trong gia đình bị bắt vì liên quan đến tội phạm về ma túy. Chủ tịch xã đương nhiệm có con trai đang bị truy nã về hành vi buôn bán ma túy, bí thư xã có anh trai bị bắt. Chủ tịch mặt trận xã có con trai (vốn là bí thư xã đoàn) đang chờ ngày xét xử. Trưởng công an xã có con rể bị bắt do buôn bán ma túy.

Với đặc thù như vậy, đấu tranh chống tội phạm ma túy tại Na Ư không đơn giản, không ít vụ bắt giữ, khám xét của lực lượng cảnh sát phòng chống ma túy gặp phải sự bất hợp tác của chính quyền địa phương do đối tượng phạm tội là thân nhân. Tại Điện Biên, có những bản cơ quan công an đã bắt đến những đảng viên cuối cùng do buôn bán ma túy. Bởi thế, cuộc đấu tranh chống tội phạm ma túy mang lại sự bình an cho những bản làng vùng Hang Kia, Lóng Luông, Na Ư đang là một thách thức đầy cam go và khốc liệt...

LÊ ĐỨC DỤC - MINH QUANG (Tuổi trẻ)