Hàng chục tấn ngà voi tạm nhập tái xuất qua cảng biển VN đã bị hải quan bắt giữ.
Những năm qua, các đối tượng buôn lậu ngà voi quốc tế đã chọn VN là điểm tập kết, trung chuyển ngà voi. Từ đây, ngà voi tiếp tục được vận chuyển theo đường bộ hoặc đường biển tới các thị trường chế tác, chủ yếu ở Trung Quốc và Nhật Bản.
Ngà voi nhập lậu bị hải quan Hải Phòng bắt giữ. Ảnh: Kiều Nga
Đường đi của hàng cấm
Thống kê chưa đầy đủ cho thấy từ năm 2004 đến nay, lực lượng hải quan VN phối hợp với cơ quan liên quan đã phát hiện, bắt giữ hơn 13 tấn ngà voi. Chỉ riêng năm 2009, Cục Hải quan Hải Phòng đã bắt giữ 3 vụ với số lượng lên tới 8.200 kg. Còn trong 5 tháng đầu năm 2010, cục phát hiện thêm 4 vụ với số lượng trên 5.300 kg.
Ông Nguyễn Phi Hùng, Phó Cục trưởng Cục Điều tra Chống buôn lậu (Tổng cục Hải quan), cho biết ngà voi thường được cắt khúc, giấu kỹ trong những lô hàng như vỏ sò, rong biển, cá biển... Mới đây, ngày 29-4, hải quan Hải Phòng đã thu giữ 2.194 kg ngà voi được cất giấu kỹ trong container chứa rong biển khô.
Một cán bộ Cục Hải quan Hải Phòng cho biết các vụ vận chuyển ngà voi có lộ trình di chuyển khá phức tạp, qua nhiều quốc gia, vùng lãnh thổ trước khi tạm nhập, tái xuất qua cảng biển VN. Trong một vụ buôn lậu ngà voi bị phát hiện mới đây, một lô hàng được nhập về từ Kenya nhưng đã quá cảnh qua Nam Phi và Hồng Kông (Trung Quốc), trước khi tới cảng Hải Phòng cũng đã qua cảng Cái Lân (tỉnh Quảng Ninh). Có vụ việc, các đối tượng buôn lậu lại cất giấu ngà voi ở các đảo ngoài khơi Ấn Độ Dương trước khi đưa lên tàu chở về khu vực châu Á tiêu thụ.
Thủ đoạn tinh vi
Ông Đỗ Quang Tùng, Phó Giám đốc Cơ quan Quản lý Công ước về quyền buôn bán quốc tế các loại động vật, thực vật hoang dã nguy cấp (Cites) VN (Bộ NN-PTNT), cho biết theo Công ước Cites, chỉ 4 nước là Nam Phi, Botswana, Namibia, Zimbabwe được buôn bán có điều kiện các mẫu vật lưu niệm từ ngà voi. Việc xuất khẩu ngà voi bị kiểm soát hết sức nghiêm ngặt và tuân theo quy trình cụ thể về xuất xứ, số lượng...
Chỉ có một số công ty ở Nhật Bản và Trung Quốc được phép đăng ký nhập khẩu ngà voi về chế tác thành các sản phẩm trang sức, trưng bày... Theo ông Tùng, những năm qua, các đối tượng buôn bán ngà voi đã “chọn” VN làm địa điểm trung chuyển bởi VN có vị trí địa lý sát với các thị trường lớn tiêu thụ sản phẩm này.
Theo ông Nguyễn Phi Hùng, các đối tượng buôn lậu thường dùng hình thức tạm nhập, tái xuất qua cảng biển VN nhằm dễ dàng thay đổi tên người nhận và chối bỏ trách nhiệm khi bị phát hiện. Hầu hết các lô hàng khi tạm nhập vào cảng đều không được khai báo hải quan ngay mà các đối tượng buôn lậu còn chờ đợi, nghe ngóng động tĩnh. Từ đây, chúng sẽ tìm cách xé lẻ, rút ruột lô hàng để tránh sự phát hiện của cơ quan chức năng.