Cầm cố ... máu
"Cạn tiền, đến bệnh viện, "phập" kim tiêm rút dăm trăm cc trong bầu máu nóng hổi của cơ thể là tiêu... "nhoè". Mà nguồn máu trong cơ thể con người là vô tận, chẳng "bõ bèn"!. Miệng nói, tay quơ chiếc điếu cày, vê điếu thuốc lào to bằng đầu ngón chân cái rồi nhồi vào nõ điếu, tiếng rít khói kêu bập bập như có vẻ nặng nhọc, khó khăn vì hơi quá yếu. | ||
| ||
Với nước da tái lờn lợt, đôi mắt lõm sâu trong khuôn mặt dúm dó, chiếc cằm dài thưỡn nhô ra vượt ngực, khó ai có thể đoán Hùng (tên người bán máu) mới ở độ tuổi 25. Qua Hùng, tôi mới biết hiện đã xuất hiện nhiều dịch vụ cầm cố bất nhân với lãi suất "cứa cổ"- Cầm cố thẻ...hiến máu... Sau lần thâm nhập dịch vụ "cầm cố... thân xác" (như đã thông tin ở số báo trước), tôi quyết định tìm một loại hình dịch vụ cầm cố nghe "tanh tưởi" hơn đó là nghề cầm cố... máu!. Đây là một loại dịch vụ cầm cố cực kỳ bất nhân mà giới bán máu chuyện nghiệp phải lắc đầu, thè lưỡi "chốt hạ" câu nghe rợn da gà "hút máu của người... bán máu". Quả vậy, trong quá trình thực hiện phóng sự này, với lãi suất "cứa cổ" (cầm cố thẻ hiến máu) của "cò" máu đã khiến không ít người đi bán máu, bán cả tháng ròng, bán tới... cạn máu mà vẫn không đủ trả cho chủ nợ vì "lãi mẹ đẻ lãi con"... Đời... máu! Hơn 8 h sáng, nhập vai người nhà đi trông nom bệnh nhân, tôi tướp táp trong trang phục "nhà quê mới ra", chân xỏ đôi tổ ong đứt quai buộc đây đồng đã ngả màu vàng khè, tay xách phích đi mua nước sôi, tay cầm ca đi mua cháo, trà trộn vào đám người hiến máu chuyên nghiệp tại Viện Huyết học và Truyền máu TW (Bệnh viện Bạch Mai- Hà Nội). Đảo mắt quanh căn phòng chừng hơn 20 m2 dưới tầng 1, và phía ngoài hành lang, chật ních người xếp hàng hiến máu, đa phần là sinh viên ở độ tuổi 18 - 25, có cả cô cậu tóc nhuộm vẩy lai, ăn mặc nom như dân chơi thời thượng. Đánh bạo, tôi hỏi một câu "vô duyên", cậu thanh niên tóc nhuộm lai quát tôi té ngửa cả người: "Điên... vào đây không bán máu thì bán nước... Đ". Lấm lét nhìn, tôi đánh bài "chuồn chuồn, xôi xéo" sau ánh mắt không còn lòng đen từ phía sau của cậu. Đánh mắt "nghề", "lườm" một gã nom khuôn mặt cũng đủ "tố cáo" nghề của mình. Chỉ nửa "kịch bản" làm quen, câu chuyện giữa tôi và Hùng (tên người hiến máu chuyên nghiệp) đã xôm lắm, người ngoài nghe "tâm sự" tận "đáy lòng" hẳn giống như thằng bạn "ruột" cả năm chưa gặp. Nước da tái lờn lợt, đôi mắt lõm sâu trong khuôn mặt dúm dó, chiếc cằm dài thưỡn nhô ra vượt ngực. Khó có thể đoán ở độ tuổi 25 của gã, với chiếc điếu cày, nhô lồng ngực ra và rít... tiếng rít khói, bập bập, ngắt quãng, có vẻ nặng nhọc, khó khăn vì hơi quá yếu. Hổn hển, gã kể cho tôi nghe những câu chuyện quanh "nghề"- " mưa... ngủ, nắng... nghỉ, mát trời... đi chơi" của mình. Quê ở Thái Bình, theo cai xây dựng lên Hà Nội làm nghề phụ hồ được ngót năm thì có người mách đi "hiến máu". Gọi cho lịch lãm thôi, thực chất là "bán máu"- gã bảo. Lần đầu thấy "ghê ghê", tới bệnh viện "no nắm ông ạ" bởi "chơi" cả bịch 350ml máu, ngay sau lúc bác sĩ rút kim, mắt thấy toàn "đom đóm" do bị choáng vì từ sáng chẳng có gì đút vào dạ dày. Sau bận ấy về nhà nằm bẹp mấy ngày thấy "vãi ông bà ông vải", gã thề trong "nòng" có chết ử ngay tại chỗ cũng "chẳng dại" đi "hút máu". Non tháng sau, số tiền bán máu lần đầu được vài trăm ngàn đồng "cạn sạch", gã lại tặc lưỡi, tiếp tục tìm đến điểm bán máu, bụng bảo dại "thề cá trê chui ống". "Giờ thành quen", hết tiền, chỉ cần đến BV, "phập" kim tiêm, rút dăm cc máu trong bầu máu nóng hổi của mình ra tiêu... "nhoè". Mà nguồn máu trong cơ thể con người là vô tận... "bõ bèn" gì. "Mỗi tháng không đi "xả" máu một vài lần... không chịu được"!. Nghe bạn "ruột trải lòng", tôi thất kinh...."Nhưng qui định của Bệnh viện là 2 tháng rưỡi mới được bán 2 lần?"- Tôi hỏi. Gã cười khẩy, hàm răng vàng ố, Hùng kể cho tôi nghe đến... 1001 thủ đoạn đánh lừa bác sỹ như, bôi đất, hoặc làm bẩn chỗ vừa đâm xi lanh, uống nước nhiều trước khi lấy máu, hiến máu qua "cò", tức là vừa hiến xong, nếu "cò" gọi có thể tiếp tục đi hiến các bệnh viện khác trên địa bàn, thậm chí còn đi "liên tỉnh" như Bệnh viện Đa khoa Hải Dương, Vinh... Đặc biệt ở Hà Nội, có hai điểm "hội tụ" đông người nhất tới hiến máu đó là Bệnh viện Bạch Mai và Bệnh viện Việt- Đức. Do thời gian qui định ngày hiến máu lệch nhau, nên có thể hôm nay "làm" nơi này, mai "cho" chỗ khác. Chuyện "vặt" của đám bán máu chuyên nghiệp! Theo qui định, người tham gia hiến máu ngoài việc đảm bảo tiêu chuẩn về độ tuổi (nam từ 18- 60, nữ từ 18- 55) thì phải có hồ sơ tham gia hiến máu và bắt buộc thử máu, sàng lọc các nhóm máu viêm gan B, C, giang mai, sốt rét... Đối tượng hiến máu được chia làm hai loại, hiến máu tự nguyện (không nhận tiền) và hiến máu có nhận tiền. Riêng đối với người hiến máu nhận tiền, ngoài việc bồi dưỡng một bữa ăn nhẹ (10 ngàn đồng), theo qui định của BV, được hưởng 140.000đồng/khối lượng 250ml; 200.00 đồng/khối lượng 350 ml và 260.000đồng/khối lượng 450 ml. Kẻ chuyên “hút” máu của người... bán máu Câu chuyện của tôi và Hùng đang "rôm" bỗng bị cắt ngang bởi một người đàn bà quãng chừng 40 tuổi, mặt đánh phấn bự, trắng xoá nom như trát vôi thầm thì dúi vào tay Hùng tấm "thẻ hiến máu" (hay giấy chứng nhận hiến máu). Chưa kịp hỏi, gã đã hay chuyện- ả tên là Nga, nhà ở phố Bạch Mai, Hà Nội, chuyên nghề cầm cố "thẻ hiến máu" cho những người hiến máu chuyên nghiệp, nhìn bề ngoài thơn thớt nói cười đây thôi, nhưng là kẻ "hút máu của người... bán máu". Tôi gật gù khen câu nói "chí lý", gã cười đắc chí, như được dịp, Hùng tiếp tục hào hứng lôi tuốt tuột "tâm can" mình kể. Theo qui định, những người hiến máu chuyên nghiệp, phải có "thẻ hiến máu" hay còn gọi là "chứng minh thư" xuất trình trong mỗi lần đi hiến máu. "Chộp" được điều này, và nắm bắt được hoàn cảnh của những người hiến máu chuyên nghiệp thường là nghèo, khó khăn về tiền bạc, Nga đã bung ra một loại hình dịch vụ cầm cố... "thẻ hiến máu", không chỉ ở tại đây mà ả còn xuất hiện ở nhiều Bệnh viện lớn khác như Bạch Mai, Việt Đức... Nga thường lân la, dò hỏi từng người rồi cho vay tiền với lãi suất "cắt cổ", có nhiều người túng bấn đã cầm cố "thẻ bán máu" của mình cho Nga với lãi suất từ 30 nghìn đồng/ngày cho 100 nghìn đồng. Lãi mẹ chồng lãi con, có người hiến máu xong khi ra về chẳng còn xu nào bởi phải trả nợ lãi. Ngay cả Hùng, cả tháng trời đi hiến máu vẫn không trả được hết nợ vì dịch vụ cầm cố bất nhân này. Hiện đội quân này xuất hiện nhan nhản ở các Bệnh viện và những điểm hiến máu. Đánh bộ giật mình "cháo nguội", tôi xỏ dép đứng dậy lượn vòng quanh khu vực hiến máu ở Bệnh viện Bạch Mai, bỏ lại lời hẹn Hùng hôm "lào" anh em cà phê "ông nhé". Theo quan sát, nơi bán máu xuất hiện ít nhất hai nhân vật mà giới bán máu gọi là “cò máu”. Đó là những chủ nợ, lợi dụng hoàn cảnh khó khăn, khốn cùng như Hùng cũng như tâm lý của người bán máu để thực hiện hành vi cho vay nặng lãi. "Đồ nghề" rất đơn giản chỉ là cuốn sổ, chiếc bút bi và một ví tiền, "cò máu" tung tăng hành nghề khắp khu vực. "Cò máu" thường xuất hiện khá sớm trong phòng chờ bán máu tại Bệnh viện. Ló mặt ra khỏi phòng chờ, gặp một thanh niên bộ dạng mặt phờ phạc, tái nhợt có lời qua tiếng lại với chủ nợ: "Để lần sau em trả, có gì mà phải ầm lên, mỗi lần đi bán 250ml được có 150 nghìn chứ có nhiều nhặn gì đâu...". Sau cuộc cãi vã này, chủ nợ vẫn ngồi bình thản, tay cầm cuốn sổ và ví tiền ngồi bệt ngay tại cửa phòng, thi thoảng có người mặt méo mó, tay vẫn băng miếng bông cồn đi qua và đưa tiền cho "cò máu", số tiền mà tôi nhìn được chỉ là vài chục ngàn đồng, Hùng bảo đó là tiền lãi. Hơn 10 h trưa, phòng chờ bán máu ngày một thưa dần người, chỉ còn lại dăm chủ nợ lúi húi kiểm tra sổ sách, lôi trong túi ra cả tập "thẻ hiến máu" của những người hiến máu vừa cầm cố, tay thoăn thoắt đếm tiền nhìn khuôn mặt cả nhóm đều hỷ hả. "Cò máu"- đã hoàn tất công việc "hút máu" của người bán máu. Vũ Hà (ĐS&PL) |
Bài 3: Cầm tuốt từ chân...tới đầu
Sau loạt bài phóng sự từ "Cầm cố... thân xác" tới "Cầm cố... máu", trong số báo tới ĐS&PL sẽ tiếp tục gửi tới bạn đọc bài "Cầm tuốt từ... chân tới đầu". PV của báo đã đi tới tận hàng cùng ngõ hẻm của đời sống xã hội để lục tìm, phân định giữa "thiện" và "ác". Trong cái mớ hỗn độn, phức tạp ấy, cuối cùng tác giả cũng tìm được những thân phận cay đắng khốn cùng của từng người, khi dính vào những dịch vụ cho vay cầm cố bất nhân, táng tận lương tâm của những kẻ "hút máu của những kẻ đi… máu". Đồng thời bài viết còn phản ánh rõ sự biến tướng của thị trường cầm đồ, ngoài hoạt động tiêu thụ công khai những tài sản bất minh, các đối tượng hành nghề dịch vụ cầm đồ đều sẵn sàng cầm cố cả những tài sản bất hợp pháp như nhà cửa, ô tô, xe máy mà không cần xác minh nguồn gốc tài sản. Những kẽ hở của luật pháp đã tạo "đất sống" cho các hoạt động cầm đồ trở nên phát đạt, hình thành một tệ nạn xã hội mới, gây bức xúc trong xã hội.