Sự thật về một cách tác nghiệp báo chí

VIẾT TIẾP BÀI: "SỰ THẬT VỤ NHÀ BÁO "TỐNG TIỀN CẢNH SÁT"* Công an tỉnh Khánh Hoà trì hoãn việc tiếp xúc với tổ công tác báo Đời sống & Pháp luật

* Đậu Minh Long- người bị nghi "tống tiền cảnh sát" là giảng viên Đại học sư phạm Huế. ông Long không phải là "nhà báo" và không phải là người của báo Đời sống & Pháp luật.

* Văn phòng Bắc trung Bộ của báo Đời sống & Pháp luật và Báo Đời sống & Pháp luật chưa bao giờ cấp giấy giới thiệu cho ông Đậu Minh Long đi "kiểm tra tình hình trật tự giao thông miền Trung".

* Ông Đậu Minh Long xưng danh "Trưởng đại diện báo Pháp luật", không phải xưng danh báo Đời sống & Pháp luật.

Trên số báo trước, Đời sống & Pháp luật đã có bài phản ánh việc phóng viên Nguyễn Đức Hiển của báo Pháp Luật (TP Hồ Chí Minh) - người đã từng bị tước thẻ nhà báo vì những sai phạm trong tác nghiệp báo chí- đã viết bài chỉ "theo lời kể của người trong cuộc" cáo buộc một đồng nghiệp ở báo Đời sống & Pháp luật câu kết cùng một giảng viên Đại học Sư phạm Huế tống tiền cảnh sát giao thông (CSGT).

Với cách tác nghiệp viết bài "theo lời kể của người trong cuộc" mà không hề kiểm chứng từ nhiều phía, phóng viên Nguyễn Đức Hiển tường thuật mọi việc như chính mình được chứng kiến, thậm chí không ngần ngại dùng từ "kẻ tống tiền" để quy chụp một đồng nghiệp trong khi sự việc chưa được làm sáng tỏ. Mặt khác, "lời kể của người trong cuộc" cũng được phóng viên Hiển sử dụng sai để lái dư luận theo một hướng khác xa với bản chất của sự việc, và chắc chắn với một động cơ cá nhân không phù hợp với đạo đức nghề nghiệp và lương tâm của người cầm bút.

Với quan điểm khách quan, nghiêm túc, báo Đời sống & Pháp luật chủ trương: Sau khi kiểm tra một cách đầy đủ, chính xác sự việc, sẽ thông tin tiếp tục đến bạn đọc; Nếu phóng viên của báo có sai phạm toà soạn sẽ xử lý nghiêm minh và cương quyết; Nếu phóng viên bị vu cáo vì những động cơ cá nhân nào đó của người viết bài thì sự việc cần được Ban Biên tập tờ báo đăng bài và các cơ quan chức năng làm rõ để xử lý khách quan, công bằng và nghiêm túc.

Tuy nhiên, hôm qua (30/06), báo Pháp luật (TP Hồ Chí Minh) có bài "Vụ một nhà báo tống tiền cảnh sát: Sự thật từ băng ghi âm" cho rằng, bài báo trên báo Đời sống & Pháp luật đã "gây ngộ nhận" cho độc giả. Để rộng đường dư luận, báo Đời sống & Pháp luật xin chuyển đến bạn đọc những thông tin dưới đây về một cách tác nghiệp báo chí và cũng xin không bình luận gì.

Công an tỉnh Khánh Hoà trì hoãn việc tiếp xúc với tổ công tác báo Đời sống & Pháp luật

Trong một diễn biến khác, theo lịch hẹn của Công an tỉnh Khánh Hoà, sáng 30/6/2010, tổ công tác của báo Đời sống & Pháp luật đã có mặt tại thành phố Nha Trang để làm việc với cơ quan này nhằm xác minh, kiểm tra một cách đầy đủ, chính xác sự việc theo yêu cầu của Ban biên tập.

Do lịch hẹn vào 9h sáng, nên trong ngày 29/6/2010, tổ công tác của báo đã phải bỏ qua kế hoạch làm việc để xác minh hành trình qua Quảng Ngãi, Bình Định, Phú Yên của ông Đậu Minh Long (giảng viên Trường đại học Sư phạm Huế) và anh Hồ Anh Thắng (phóng viên báo Đời Sống & Pháp Luật), đi thẳng vào TP Nha Trang để làm việc. Tuy nhiên, sau đó, lịch hẹn được phía Công an tỉnh Khánh Hoà lui lại đến 14h30 cùng ngày. Nhưng đến trưa ngày 30/6/2010, phía Công an tỉnh Khánh Hoà thông báo lại cho tổ công tác hoãn cuộc làm việc theo dự kiến vì đồng chí Giám đốc và đồng chí Phó giám đốc phụ trách lĩnh vực này (đại tá Nguyễn Hiền Dũng) có việc đột xuất phải ra gấp Hải Phòng, đồng chí Phó giám đốc khác của Công an tỉnh Khánh Hoà do phải giải quyết rất nhiều công việc khác nên không xếp lịch làm việc với tổ công tác được.

Do đường xa nên tổ công tác của báo Đời sống & Pháp luật đề nghị được làm việc với Phòng CSGT Công an tỉnh Khánh Hoà, song đại diện cơ quan này cho biết: chưa thể làm việc được với Phòng CSGT khi chưa được sự đồng ý của Ban Giám đốc. Phía Công an tỉnh Khánh Hoà cũng khẳng định sẽ cố gắng sắp xếp lịch làm việc với tổ công tác của báo trong thời gian sớm nhất. Trên thực tế, kể từ khi cung cấp thông tin cho báo Pháp luật (TP Hồ Chí Minh) viết bài cáo buộc một phóng viên báo Đời sống & Pháp luật "tống tiền CSGT" vào ngày 26/6/2010 và sau đó cung cấp nội dung ghi âm cho báo Pháp luật (TP Hồ Chí Minh) vào ngày 29/6/2010, cho đến nay, Thiếu tá Khải và lãnh đạo Phòng CSGT chưa có cuộc tiếp xúc hoặc liên lạc nào với báo Đời sống & Pháp luật để xác minh thông tin và nhân thân những người liên quan đến sự việc.

Bài báo thứ nhất của phóng viên Nguyễn Đức Hiển đăng trên báo Pháp luật (TP Hồ Chí Minh) ngày 27/6/2010 có tiêu đề: "Một nhà báo tống tiền... cảnh sát", tất cả các bài báo tiếp theo đều "giật" một tít chung: "Vụ một nhà báo tống tiền cảnh sát". Trên thực tế, người bị nghi "tống tiền cảnh sát" là giảng viên Đại học sư phạm Huế, ông Đậu Minh Long. ông Long không phải là "nhà báo" và không phải là người của báo Đời sống & Pháp luật. Mặt khác, ông Đậu Minh Long xưng danh "Trưởng đại diện báo Pháp luật", không phải xưng danh báo Đời sống & Pháp luật.

Trong tất cả các bài báo đăng trên báo Pháp luật (TP Hồ Chí Minh), phóng viên Nguyễn Đức Hiển có đứng tên tác giả, đều gắn hành vi của ông Đậu Minh Long với người đi cùng xe là phóng viên Hồ Anh Thắng của báo Đời sống & Pháp luật. Bài báo thứ nhất (ngày 27/6/2010), phóng viên Hiển tường thuật: "Cả hai đi xe hơi bốn chỗ hiệu Mazda, biển số 75L-5136. Họ xưng tên là Thắng và Minh Long. Thắng xưng là trưởng văn phòng báo Đời sống và Pháp luật tại Huế và huyênh hoang rằng đang nhận lệnh của tổng biên tập đi kiểm tra dọc tuyến". Trên thực tế, vào ngày 24/6/2010, phóng viên Hồ Anh Thắng xin phép phụ trách Văn phòng Bắc miền Trung của báo Đời sống & Pháp luật vào Khánh Hoà về việc riêng (thăm anh trai). Giải trình với Ban biên tập báo Đời sống & Pháp luật, phóng viên Hồ Anh Thắng khẳng định: "Vì đi việc riêng nên trên đường đi, tôi không bao giờ xưng danh phóng viên báo Đời sống & Pháp luật ở bất kỳ đâu". Báo cáo của "người trong cuộc" (Thiếu tá Nguyễn Văn Khải - Đội trưởng Đội TTKS, Phòng PC 67, Công an tỉnh Khánh Hoà - P.V) gửi lãnh đạo Công an tỉnh Khánh Hoà cũng khẳng định: không ai xưng danh là người của báo Đời sống & Pháp luật, chỉ có Đậu Minh Long xưng danh là trưởng đại diện tại Huế của báo Pháp luật (không phải báo Đời sống & Pháp luật) và đang nhận lệnh của tổng biên tập tờ báo "đi kiểm tra trên tuyến". Bài viết mới đây đăng trên báo Pháp luật (TP Hồ Chí Minh) ngày 30/6/2010 cũng khẳng định điều này.

Trong bài báo thứ hai đăng trên báo Pháp luật (TP Hồ Chí Minh) ngày 28/6/2010 có phóng viên Nguyễn Đức Hiển đứng tên tác giả cũng viết: "Thắng cho biết chỉ quá giang ôtô của Đậu Minh Long đi Khánh Hòa. Việc Long làm tiền, Thắng không liên quan. Nhưng theo thông tin chúng tôi có được, Hồ Anh Thắng và Đậu Minh Long có sự bàn bạc thống nhất việc đòi tiền". Trong báo cáo chính thức của Thiếu tá Nguyễn Văn Khải về sự việc, không hề có chuyện "Hồ Anh Thắng và Đậu Minh Long có sự bàn bạc thống nhất việc đòi tiền". Trong nội dung ghi âm cuộc nói chuyện của Thiếu tá Khải với Đậu Minh Long được đăng trên báo Pháp luật (TP Hồ Chí Minh) ngày 30/6/2010 cũng không hề thể hiện chuyện "Hồ Anh Thắng và Đậu Minh Long có sự bàn bạc thống nhất việc đòi tiền". Vậy nhưng, ngay trong bài viết ngày 27/6/2010, trong bài báo có phóng viên Nguyễn Đức Hiển đứng tên tác giả viết rằng: "Hai kẻ tống tiền là ai? Hồ Anh Thắng là phóng viên thường trú tại Huế của báo Đời sống và Pháp luật (thuộc Trung ương Hội Luật gia Việt Nam) chứ không hề là Trưởng văn phòng như đã tự xưng. Còn Đậu Minh Long sinh năm 1976 tại Hà Tĩnh, thạc sĩ tâm lý, cử nhân Anh văn. Long hiện là giảng viên, trợ lý sau đại học của khoa Tâm lý Đại học Sư phạm Huế".

Bài viết mới đây đăng trên báo Pháp luật (TP Hồ Chí Minh) ngày 30/6/2010 cho biết: "nội dung ghi âm được Thiếu tá Khải cung cấp ngày 29/6, sau khi phóng viên Pháp Luật TP.HCM đề nghị và Thượng tá Phan Long Để, Trưởng phòng CSGT Công an tỉnh Khánh Hòa, đồng ý cung cấp". Theo quy trình tác nghiệp thông thường các toà soạn báo, khi một bài viết được đăng tải, những người có trách nhiệm phải kiểm tra tư liệu của phóng viên viết - băng ghi âm là một loại tư liệu. Điều này nhằm đảm bảo tính chính xác, khách quan cho bài viết, đặc biệt tránh oan sai, xúc phạm khi bài báo đó sẽ ảnh hưởng đến lợi ích, danh dự trực tiếp hoặc gián tiếp của một cá nhân hay tập thể. Trong khi đó bài báo "Một nhà báo tống tiền... cảnh sát" mà phóng viên Nguyễn Đức Hiển có đứng tên tác giả đăng trên báo Pháp luật (TP Hồ Chí Minh) ngày 27/6/2010, nghĩa là 2 ngày trước khi nội dung ghi âm được Thiếu tá Khải cung cấp. Cũng trong bài viết đăng trên số báo ngày 30/6/2010, báo Pháp luật (TP Hồ Chí Minh) dẫn nguồn một tờ báo khác cho rằng: Thượng tá Nguyễn Đến, Trưởng Phòng CSGT Công an TP Đà Nẵng cho biết, vào cuối tháng 5, đầu tháng 6/2010, một người tên là Đậu Minh Long đã cho xem giấy giới thiệu phóng viên báo Đời Sống & Pháp Luật đi kiểm tra tình hình trật tự giao thông khu vực miền Trung có hiệu lực từ tháng 3 đến tháng 8/2010. Báo Đời sống & Pháp luật xin khẳng định: Đây là một thông tin không đúng sự thật. Qua kiểm tra cho thấy, Báo Đời sống & Pháp luật chưa từng cấp bất cứ một giấy giới thiệu nào cho ai có tên là Đậu Minh Long đi kiểm tra tình hình trật tự giao thông khu vực miền Trung.

Nhóm PV ĐS&PL