Ngay khi dự án trồng rừng khắc phục bão lụt (dự án 661) vừa được triển khai về xã Xuân Lộc, huyện Phú Lộc, Thừa Thiên - Huế, các lãnh đạo địa phương đã tranh thủ... “ôm sô”. Họ hàng thân thích trong gia đình các “quan”: từ em bé 8 tuổi tới những người ngoài địa phương đều được huy động. Người nào được các “quan” “thương” “ban” cho tí đất thì lại bị xà xẻo tiền hỗ trợ và cây giống. Sự việc vỡ lở nhưng “các quan” vẫn “rung đùi” hưởng thụ...
Phần lớn đất rừng ở xã Xuân Lộc đều vào tay lãnh đạo xã
“ÉM” DỰ ÁN ĐỂ... TRỤC LỢI
Giữa cái nắng nóng như thiêu như đốt, chúng tôi về xã Xuân Lộc, huyện Phú Lộc, Thừa Thiên - Huế để xác minh đơn khiếu nại của nhiều người dân vào một ngày giữa tháng 7-2010. Ở đây hỏi ông Nguyễn Định (SN 1959, ngụ thôn 3) không ai không biết, bởi ông chính là một trong những người đã phát hiện và dám đứng lên tố cáo vụ tiêu cực “động trời” này. Dọc đường vào Xuân Lộc, nhìn những cánh rừng bạt ngàn phủ kín một màu xanh, ai cũng ngỡ rằng cuộc sống của người dân nơi đây ắt hẳn phải ấm no, sung túc lắm. Ít ai ngờ được rằng, hầu hết số rừng này nằm trong tay cán bộ. Người dân chỉ là phận làm thuê, kiếm sống qua ngày.
Cơn “đại hồng thủy” năm 1999 nhấn chìm biết bao sinh mạng, tài sản của người dân trên địa bàn Thừa Thiên - Huế. Đúng thời điểm đó, Nhà nước có nhiều chính sách để giúp nhân dân vùng lũ khắc phục thiệt hại, xây dựng lại đời sống. Năm 2000, dự án 661 chính thức được triển khai tại Xuân Lộc với tổng diện tích 92,15 hécta để giúp người dân nâng cao đời sống. Theo đó, những người bị thiệt hại nặng trong trận lũ năm 1999, có sức khỏe và có nhu cầu trồng rừng thì được ưu tiên. Dự án được triển khai với 53 hộ dân tham gia. Mỗi hécta rừng sẽ được đầu tư khoảng 2,5 triệu đồng tiền chăm sóc và 800 cây giống. Tuy nhiên, những người trực tiếp tiếp cận nguồn tin chỉ phổ biến... “trong nhà”. Thông tin “rò rỉ” ra ngoài chỉ là... đất được thu hồi để phục vụ dự án của Nhà nước (không có văn bản, quyết định thu hồi).
Các hộ dân: Nguyễn Định, Hoàng Đức Nghĩa, Hoàng Đức Sơn, Hồ Văn Chi (cùng trú xã Xuân Lộc) làm đơn tố cáo lãnh đạo UBND xã Xuân Lộc cướp đất của mình
Trước cách hành xử của các lãnh đạo xã, ông Nguyễn Định cũng như nhiều hộ dân khác đều ngậm đắng nuốt cay vì nghĩ rằng đó là chủ trương của Nhà nước, không được quyền có... “ý kiến”. Mặc dù phần đất bị thu hồi thấm đẫm mồ hôi nước mắt, công sức khai hoang và là nguồn sống duy nhất của cả gia đình ông. Sự việc sẽ chẳng có gì để nói nếu như ông Nguyễn Định cùng bốn hộ dân khác không “thăm” lại phần đất của mình vào tháng 9-2007. Tại đây, khi tiếp xúc với một số người dân, ông Định phát hiện ông Phan Văn Thể - Chủ tịch UBND xã và cán bộ kế toán xã Nguyễn Công Toán cho người chặt phá các loại cây đem bán cho ông Hoàng Đức Sĩ (thôn 5, xã Xuân Lộc) kiếm 340 triệu đồng chia nhau. Sau khi sự việc vỡ lở, cuộc họp nội bộ đã được tổ chức. Cán bộ xã “công khai” thông tin dự án. Theo đó, mỗi hécta (sau khi bị bớt xén) được hỗ trợ 350.000 đồng và mỗi thôn chỉ đăng ký 4 - 5 người, mỗi người chỉ được nhận trồng từ 0,5 - 1 hécta.
Ông Nguyễn Định trình bày sự việc
Thông tin vụ tiêu cực nhanh chóng lan rộng ra toàn xã. Các hộ dân có đất bị thu hồi bức xúc ngăn chặn không cho người ngoài xâm phạm vào đất của mình thì hai “ông kẹ” nói trên lập tức dùng “ảnh hưởng” của mình “tác động” hạt kiểm lâm huyện “xài”... “biện pháp mạnh” để dằn mặt. Đơn cử như ông Nguyễn Định bị phạt 200.000 đồng về hành vi vi phạm công tác phòng cháy, chữa cháy rừng. Tìm hiểu sâu hơn sự việc, bốn hộ dân: Nguyễn Định (SN 1959, ngụ thôn 3), Hoàng Đức Nghĩa (SN 1964, trú thôn 6), Hoàng Đức Sơn (SN 1966, trú thôn 6), Hồ Văn Chi (SN 1975, trú bản Phúc Lộc) phát hiện 14,8 hécta đất rừng của họ đã bị ông Thể và ông Toán “nuốt sạch”. Ông Nguyễn Định bức xúc: “Đất chúng tôi khai hoang và canh tác từ năm 1991 - 1998. Đây là địa hình có độ dốc nên dễ rửa trôi, bạc màu. Vì thế, cứ khai hoang canh tác được một vài vụ chúng tôi lại tạm dừng cho đất có thêm màu mỡ. Dựa vào đó, các quan xã cho rằng đó là đất bỏ hoang nhiều năm nên thu hồi...”. Theo tìm hiểu của chúng tôi, cũng trên phần đất mà trước đây người dân bỏ công bỏ sức khai hoang và giờ lại đang phải làm thuê cuốc mướn kiếm sống qua ngày thì hai cán bộ nói trên đã kiếm lời gần 300 triệu đồng vào năm 2007.
NGƯỜI CHẾT, EM BÉ TÁM TUỔI CŨNG ĐƯỢC “NHẬN” DỰ ÁN CẤP QUỐC GIA
Sau khi phát hiện ông Thể và ông Toán kiếm lời trên phần đất do mình khai hoang và canh tác nhiều năm, những người dân bị thu hồi đất đã khiếu nại sự việc lên các cấp có thẩm quyền. Ngày 17-12-2007, để xoa dịu căng thẳng, giảm bớt dư luận, UBND xã Xuân Lộc đã tổ chức giải quyết khiếu nại. Biên bản hòa giải của các lãnh đạo xã cho thấy: “Ông Phan Văn Thể và ông Nguyễn Công Toán không đứng tên sử dụng đất nên không liên quan...”. Để chứng minh cho sự “trong sạch” của lãnh đạo, những người tiến hành hòa giải đã công khai tên những chủ sử dụng phần đất có “lắm vấn đề” này. Theo đó, tất cả những người đứng tên sử dụng gần 14,8 hécta của bốn hộ dân nêu trên đều là vợ, con của hai ông Thể, Toán. Đáng nói, theo quy định, mỗi người chỉ được nhận 0,5 - 1 hécta thì riêng con ông Toán là Nguyễn Thị Ý (SN 1992) nhận đất dự án năm 2000, khi mới... 8 tuổi đã được nhận 2 hécta. Ngoài ra, người con khác của ông Toán là Nguyễn Thị Vy (SN 1989) cũng được nhận 0,5 hécta. Còn bà Mai Thị Hoa (vợ ông Thể) được nhận 4,6 hécta, Phan Minh Đức (con ông Thể) nhận 3,7 hécta...
Không chỉ dừng lại ở đó, các lãnh đạo xã Xuân Lộc còn “thiết kế” ra một bản danh sách những người được tham gia dự án. Theo tìm hiểu của chúng tôi, trong tổng số 53 đối tượng trong toàn xã Xuân Lộc được tham gia dự án thì có tới 15 người là người nhà cán bộ (chiếm trên 50 hécta). Ngoài ra, 12,7 hécta được các lãnh đạo dành cho những người ngoài địa phương. Số còn lại được chia nhỏ cho nhiều người dân trong xã. Anh Hồ Văn Giang, cán bộ dân số xã, khi nhìn danh sách “ma” này và đối chiếu với sổ hộ khẩu xã Xuân Lộc đã hết sức sửng sốt. Anh Hồ Thuận và Hồ Văn Thắng (có tên trong danh sách được nhận đất) lại là người của xã Dương Hòa, huyện Hương Thủy (nay là thị xã Hương Thủy). 11 người còn lại cũng không phải ở xã Xuân Lộc. Các trưởng thôn và người dân địa phương cũng không hề biết về 13 người này. Ngược lại, nhiều người dân tại xã Xuân Lộc có tên trong danh sách thực hiện dự án thì lại không hề có đất.
Theo danh sách, anh Hồ Văn Bức được xã cấp 4,1 hécta, cũng đã nhận tiền hai lần với tổng số lên đến gần 6 triệu đồng. Thế nhưng, gia đình anh Bức chỉ có 0,5 hécta rừng từ dự án này và nhận được sự hỗ trợ của xã là 350 ngàn đồng. Tương tự là trường hợp của ông Hồ Văn Biên (bố anh Bức), thật khôi hài khi ông đã qua đời nhưng không hiểu vì nguyên cớ gì trong danh sách vẫn có tên ông tham gia dự án với 3,5 hécta rừng và số tiền đã nhận là 2.047.500 đồng.
Sau khi sự việc vỡ lở, nhiều cơ quan ban ngành đã vào cuộc. Tuy nhiên, theo tìm hiểu của chúng tôi những người có liên quan trong vụ việc vẫn ung dung “hưởng thụ”. Vụ việc có tính chất đặc biệt nghiêm trọng này liệu đã bị chìm xuồng?
NGỌC SƠN - HOÀNG QUÂN (CATP)