Dù không đủ điều kiện vay vốn, cán bộ ngân hàng vẫn dễ dàng cho Công ty Thành Phát vay hàng chục tỉ đồng.
Ngày 6-8, HĐXX tiến hành thẩm vấn các cán bộ Ngân hàng NN-PTNT - Chi nhánh Chợ Lớn, gồm Nguyễn Công Định - nhân viên tín dụng, Lưu Thị Minh Hiền - trưởng Phòng Tín dụng và Trần Văn Tuyến- giám đốc Chi nhánh Chợ Lớn.
Từ trái qua hàng đầu: Các bị cáo Hà, Dò, Hòa, Định và bị cáo Tuyến (phía sau - x) . Ảnh: NGỌC MỸ
Vay tiền tỉ dễ như chơi
Với tư cách giám đốc Công ty Thành Phát, Trần Thị Hà làm giấy đề nghị vay vốn 42 tỉ đồng để đầu tư dự án khu dân cư tại xã Đông Thạnh (mục đích vay bồi hoàn khu dân cư và làm cơ sở hạ tầng), tài sản thế chấp là toàn bộ giá trị quyền sử dụng đất và tài sản trên đất dự kiến hình thành của dự án khu dân cư. Theo lời khai tại tòa của Định, sau khi Định tiếp nhận hồ sơ và báo cáo, đoàn thẩm định (có Định, Hiền, Tuyến và hai cán bộ ngân hàng) có đến thăm trụ sở Công ty Thành Phát nhưng không có nhân viên nào ngoài Hà Văn Hòa (chồng Hà, phó giám đốc) và Hà. Xuống thực địa khu đất, “mọi người đánh giá đất nằm ở vị trí đẹp, thuận chủ trương nên đồng ý cho vay”. Khi về, Hiền yêu cầu làm báo cáo thẩm định để xét cho vay, Định ghi nhận công ty có khả năng tài chính (chi phí xây dựng dở dang 63 tỉ đồng, nhưng thực tế đất trống, không xây dựng gì), có nguồn vốn tự chủ tốt (vốn điều lệ 50 tỉ đồng, thực chất là vốn khống).
| Không ai chịu trách nhiệm Trước khi kết thúc phần thẩm vấn ông Tuyến, vị chủ tọa ngao ngán nói: “Từng là giảng viên đào tạo nhiều cán bộ ngân hàng, không biết bị cáo vô tình hay cố ý không hiểu các quy định của ngành? Ra tòa, bị cáo thanh minh này nọ, cho rằng tài sản thế chấp hình thành từ vốn vay nhưng không có biện pháp để bảo đảm nguồn vay sử dụng đúng mục đích thì lấy đâu ra tài sản hình thành vốn vay? Thực chất hiện nay Công ty Thành Phát không có đủ tiền trả nợ cho ngân hàng, vậy mà nói không sai phạm? Chuyên môn nghiệp vụ bị cáo vững, biện minh phải như thế nào cho có lý. Hành vi đến đâu, nhận đến đó. Tài sản Nhà nước mất như thế mà nói không ai chịu trách nhiệm hết sao?” |
Tiếp đó, căn cứ vào phương án vay vốn của Hà lập (tổng nhu cầu vốn: 181 tỉ đồng), trừ vốn vay 42 tỉ đồng, Định xác định vốn “coi như tự có” của Công ty Thành Phát là 139 tỉ đồng (thực tế vào thời điểm này, vốn của Công ty Thành Phát chỉ có 1,9 tỉ đồng tiền đặt cọc đền bù đất trong dự án khu dân cư và khu công nghiệp). Như vậy, từ hồ sơ và những con số Hà gửi, Định đã đề nghị xét duyệt cho Công ty Thành Phát vay, không xác minh, kiểm tra, đối chiếu vốn và năng lực kinh doanh. Đáng nói là, hồ sơ này cuối cùng cũng được trưởng phòng tín dụng và giám đốc duyệt cho vay 42 tỉ đồng. Sau khi được giải ngân đợt đầu tiên 3.000 lượng vàng, Hà bồi dưỡng cho Định 200 triệu đồng (thực tế chỉ có 199 triệu đồng). Thời gian sau, Định mượn thêm Hà 20 triệu đồng.
Không thấy sai ở chỗ nào
Được mời lên thẩm vấn, Hiền cho rằng cáo trạng truy tố tội vi phạm quy định về cho vay trong hoạt động các tổ chức tín dụng là không có căn cứ, gây oan sai cho bị cáo. Theo Hiền, với chức năng trưởng phòng tín dụng, Hiền có nhiệm vụ đôn đốc nhân viên tín dụng, kiểm tra nội dung thẩm định mà nhân viên tín dụng báo cáo, tái thẩm định nếu thấy cần thiết... Hiền đã kiểm tra qua số liệu Định cung cấp, tính pháp lý của hồ sơ xin vay thấy “thực tế so với số liệu lưu hồ sơ đều khớp”. Được hỏi: “Bị cáo có thấy bất hợp lý khi hồ sơ này có danh sách đã bồi hoàn nhưng công ty còn vay để bồi hoàn?”, Hiền trả lời: “Không phải đã mà là sẽ bồi hoàn. Nếu đã bồi hoàn rồi không bao giờ bị cáo cho vay vì không phù hợp mục đích vay, biên bản bàn giao đất...”.
Tuy nhiên, khi Hà và Định khẳng định là danh sách đã bồi hoàn, Hiền lấp lửng: “Định có báo cáo bằng miệng là công ty chưa bồi hoàn”. Về câu hỏi: “Vai trò của trưởng phòng tín dụng ở đâu khi chỉ kiểm soát căn cứ vào con số trên giấy, không xác minh thực tế mà xét duyệt cho vay, không cần biết người vay có sử dụng vốn vay đúng mục đích hay không đã giải ngân?”, Hiền trả lời: “Nếu căn cứ số liệu trình bày, bị cáo không vi phạm gì, chỉ khi vụ án xảy ra, bị cáo mới thấy vì quá tin tưởng vào Định...”.
Về phần ông Tuyến khẳng định việc cho vay đã làm đúng quy trình. “Bị cáo đã có một hệ thống phòng, ban giúp việc trong quá trình xem xét năng lực tài chính, quản lý dự án, pháp nhân công ty... Bị cáo phải căn cứ vào đó thôi chứ biết căn cứ vào đâu được?” - ông Tuyến nói. Trả lời câu hỏi: “Có biết doanh nghiệp sử dụng vốn vay bồi hoàn cho khu công nghiệp và lại bồi hoàn nhiều hơn khu dân cư không?” (sai mục đích vay), ông Tuyến nói một thời gian sau mới biết “nhưng để bảo đảm tính liên tục của dự án và vốn, bắt buộc chúng tôi phải chấp nhận, không còn cách nào khác”. Việc giải ngân một lúc 3.000 lượng vàng (tương đương 25,2 tỉ đồng) trong khi giấy đề nghị vay vốn đầu tư đợt đầu là 16,5 tỉ đồng (nhiều hơn 8,7 tỉ đồng so với nhu cầu), ông Tuyến cũng cho rằng căn cứ vào báo cáo của phòng tín dụng (thời điểm giải ngân 3.000 lượng vàng, cán bộ phòng tín dụng báo cáo đã thu được sổ đỏ tương đương 11 ha, tuy nhiên Định khẳng định hoàn toàn không có chuyện đó).
Sau đó, ông Tuyến quyết định giải ngân tiếp 18 tỉ đồng, cũng không theo tiến độ thực hiện dự án của bên vay và cũng không yêu cầu doanh nghiệp cung cấp chứng từ xin vay phù hợp mục đích sử dụng vốn vay như hợp đồng tín dụng đã ký kết. Dẫu vậy, ông Tuyến vẫn khăng khăng cho rằng: “Tôi không thấy sai ở chỗ nào. Tôi chỉ thiếu tinh thần trách nhiệm trong quản lý cán bộ thôi. Tội danh cáo trạng quy kết không đúng. Tôi không làm mất tiền, tài sản của Nhà nước”.
Ngày 9-8, các luật sư sẽ tham gia xét hỏi các bị cáo.